Thông tin được công bố tại Hội nghị tổng kết Tháng Khoa học và Công nghệ năm 2026 và đánh giá hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giai đoạn 2023 - 2025, do Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức.
Theo PGS. TS Trần Hiệp - Trưởng ban Khoa học công nghệ, giai đoạn 2021 - 2025, Học viện triển khai trung bình 285 đề tài, dự án nghiên cứu mỗi năm. Riêng năm 2025 ghi nhận mức cao nhất từ trước đến nay, với 393 đề tài.
Từ các hoạt động nghiên cứu, Học viện đã tạo ra 51 sản phẩm sở hữu trí tuệ, gồm 6 bằng độc quyền sáng chế, 10 bằng bảo hộ giống cây trồng, 20 giống cây trồng, 12 tiến bộ kỹ thuật và 3 giống vật nuôi. Trong năm 2025, có thêm 10 sản phẩm được đăng ký sở hữu trí tuệ.
Nhiều kết quả nghiên cứu đang cho thấy tiềm năng thương mại hóa như 15 giống lúa, 7 giống ngô cùng 12 giống nấm, tảo và các chế phẩm sinh học. Để thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, Học viện đang hoàn thiện thủ tục thành lập 4 doanh nghiệp spin-off.
Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, Học viện tập trung xây dựng các nhóm nghiên cứu theo hướng chuyên sâu. Đến năm 2025, đơn vị có 46 nhóm nghiên cứu, gồm 3 nhóm tinh hoa, 4 nhóm xuất sắc và 39 nhóm nghiên cứu mạnh; tỷ lệ giảng viên tham gia đạt 72-80%.
Các nhóm nghiên cứu này đã đăng ký 37 sản phẩm sở hữu trí tuệ trong giai đoạn 2021 - 2025, riêng năm 2025 chiếm hơn một nửa với 19 sản phẩm.
Theo PGS. TS Trương Đình Hoài - Phó trưởng Khoa Thủy sản, nghiên cứu khoa học hiện nay cần hướng tới giải quyết các vấn đề thực tiễn thay vì chỉ dừng ở công bố học thuật.
Ông cho biết, nhiều năm qua, nhóm nghiên cứu bệnh thủy sản của Học viện thường xuyên có mặt tại các vùng nuôi để hỗ trợ người dân xử lý dịch bệnh, đồng thời đưa những vấn đề phát sinh trong sản xuất trở lại phòng thí nghiệm để tiếp tục nghiên cứu.
"Một nhà khoa học không chỉ cần công bố quốc tế mà còn phải tạo ra sản phẩm, giải pháp hữu ích cho cộng đồng", ông nói.
Đánh giá về tiềm lực khoa học công nghệ của Học viện, TS Nguyễn Xuân Cường - nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, đơn vị hiện sở hữu 52 phòng thí nghiệm hiện đại, hàng trăm nhà lưới, nhà kính phục vụ nghiên cứu cùng đội ngũ khoảng 620 giảng viên, nhà khoa học.
Sau gần 70 năm phát triển, Học viện đã tạo ra 86 sản phẩm khoa học công nghệ được đăng ký sở hữu trí tuệ và ứng dụng trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, môi trường. Trường cũng đào tạo khoảng 130.000 kỹ sư, 13.000 thạc sĩ và 700 tiến sĩ cho đất nước.
Theo ông Cường, trong bối cảnh ngành nông nghiệp phải đối mặt với những thách thức như biến đổi khí hậu, cạnh tranh quốc tế và yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng, khoa học công nghệ cần trở thành động lực trung tâm của quá trình phát triển.
Phát biểu tại Hội nghị, GS. TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, đơn vị đã từng bước làm chủ nhiều công nghệ mới, như chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ môi trường, chế biến sâu và nông nghiệp tuần hoàn.
Theo bà Nguyễn Thị Lan, giai đoạn hiện nay đòi hỏi các trường đại học phải thay đổi tư duy nghiên cứu, chuyển từ cách tiếp cận "làm đề tài" sang "tạo sản phẩm", từ nghiên cứu hàn lâm sang nghiên cứu gắn với nhu cầu thị trường và thực tiễn sản xuất.
"Điều quan trọng không chỉ là có bao nhiêu bài báo khoa học, mà là có tạo ra được công nghệ mới, thương mại hóa được sản phẩm nghiên cứu và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước hay không", GS. TS Nguyễn Thị Lan nói.
Học viện đang thúc đẩy mô hình liên kết Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp khoa học công nghệ từ chính các kết quả nghiên cứu.
"Một công nghệ tốt có thể làm thay đổi ngành sản xuất, một sáng chế tốt có thể tạo ra giá trị cho hàng triệu người dân".
(GS. TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc
Học viện Nông nghiệp Việt Nam).
