Cuộc đua thư viện số của các trường đại học

SVVN - Nếu trước đây, thư viện bị xem là nơi khá buồn tẻ, không gian toàn sách là sách thì hiện nay, nhiều trường đại học đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng, xây dựng các thư viện 4.0, kết nối toàn cầu, với không gian "sang chảnh".

Những thư viện "trăm tỷ"

TDTU INSPIRE Library là tên tiếng Anh của thư viện trường ĐH Tôn Đức Thắng, nằm tại một tòa nhà riêng rộng 8.678m2, được xây dựng trong hơn 2 năm với kinh phí đầu tư là 129 tỷ đồng. Đặc biệt, thư viện truyền cảm hứng này được thiết kế bởi chính đội ngũ giảng viên, sinh viên của trường, với quan điểm và phong cách thiết kế độc đáo.

Cuộc đua thư viện số của các trường đại học - ảnh 1 Thư viện trường ĐH Tôn Đức Thắng được thiết kế bởi chính đội ngũ giảng viên, sinh viên của trường.

Không gian thư viện được thiết kế rất trẻ trung, thoáng đãng và được trang bị rất nhiều thiết bị tân tiến, hiện đại. Thư viện được thiết kế theo mô hình Không gian học tập chung gồm khu tự học qua đêm 24/7 và 7 tầng.

Tên gọi mỗi tầng khác nhau theo từng ký tự của từ INSPIRE: Tầng 1 là Nhẫn nại (Indurance), tầng 2 Nỗ lực (Nisus), tầng 3 Minh mẫn (Sagacity), tầng 4 có tên Tiến bộ (Progress), tầng 5 Sáng kiến (Initiative), tầng 6 Trách nhiệm (Responsibility) và tầng trên cùng là Ưu tú (Excellence).

Giao tiếp trong thư viện được khuyến khích sử dụng tiếng Anh. Môi trường học tập, nghiên cứu của thư viện có thể phục vụ cho hơn 2.000 người sử dụng cùng lúc tại các khu chức năng gồm:

Không gian học tập chung gồm 9 phòng thuyết trình, 8 phòng nghiên cứu cá nhân, 6 phòng học nhóm, 2 phòng xem phim, phòng hội thảo trực tuyến, không gian truyền thông sáng tạo...

Không gian cho các dịch vụ thông tin gồm các quầy thông tin, khu vực trưng bày tài liệu mới, khu vực sử dụng máy tính, các điểm truy cập nhanh, các trạm in ấn đa chức năng, trạm mượn sách tự động...

Không gian giao lưu học tập gồm các điểm gặp gỡ, khu vực cà phê, khu vực đọc giải trí, sảnh triển lãm... Không gian cho các dịch vụ, sản phẩm đặc biệt gồm Phòng truyền thống, khu vực trưng bày các sản phẩm khoa học của trường...

Trung tâm Thông tin Thư viện, trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP. HCM được xây dựng với tổng diện tích sử dụng trên 1.700m2 theo mô hình Không gian học tập chung (Learning Commons) tiện nghi và thân thiện, đáp ứng được môi trường học tập, nghiên cứu chuyên nghiệp dành cho cán bộ viên chức, giảng viên, sinh viên trong trường và có thể phục vụ khoảng 600 người sử dụng cùng lúc.

Thư viện có 4 tầng. Trong đó, tầng 1 dành cho báo, tạp chí, tài liệu ngoại văn... Ngoài ra, tại đây còn có trạm mượn/trả sách tự động cùng cụm máy tính tra cứu tài liệu. Tầng 2 của thư viện dành cho bộ phận hành chính, trạm in ấn và photocopy, cùng là nơi thu nhận luận văn, đề tài nghiên cứu khoa học. Tầng 3 là nơi cho các buổi thảo luận nhóm (5 - 7 người), phòng hội thảo với sức chứa gần 100 người. Ở tầng này còn có phòng đọc sách dành riêng cho giảng viên, cán bộ công nhân viên cùng kho tài liệu tham khảo về chính trị xã hội, pháp luật, kinh tế... Tầng 4 là nơi thực hành thuyết trình cho sinh viên, với sức chứa 10 người, tài liệu băng đĩa, phát hành giáo trình và tài liệu học tập.

Cuộc đua thư viện số của các trường đại học - ảnh 2 Không gian sang trọng của thư viện trường ĐH Tôn Đức Thắng.

Thư viện có hơn 10.000 đầu sách, tài liệu các loại về các lĩnh vực văn hóa, xã hội, kinh tế chính trị... và nhiều sách ngoại văn. Mỗi ngày, thư viện mở cửa từ 6h30-20h30 để sinh viên, giảng viên đến học tập, tra cứu.

Còn khu thư viện học liệu của trường ĐH Kinh tế TP. HCM được đầu tư kết nối thư viện thông minh với hơn 398.000 đầu sách thuộc lĩnh vực kinh tế, trong đó có 600 đầu sách từ ĐH Harvard. Kết nối cơ sở dữ liệu từ hơn 90 nhà xuất bản các trường đại học tại Mỹ.

Thư viện được trang bị nhiều camera cảm biến và công cụ thu thập thông tin sử dụng công nghệ IoT, có thể thống kê số người đang hiện diện tại một khu vực bất kỳ, kiểm soát được chất lượng không khí, bụi, tiếng ồn, nhiệt độ và độ ẩm. Từ dữ liệu thu thập được, đội ngũ quản lý thư viện có thể tùy chỉnh.

Tại đây, sinh viên có thể mượn sách, tìm sách, đặt chỗ học chỉ bằng một chiếc điện thoại, kết nối và truy cập các tài liệu kinh tế hoàn toàn tự động. Sinh viên chỉ cần đặt lịch trên điện thoại và quét mã code khi vào thư viện thì hệ thống đèn chiếu sáng và máy lạnh sẽ tự động bật khi bước vào phòng mà không cần đến người quản lý. Các tài liệu nghiên cứu, bài báo khoa học, sách được số hóa để sinh viên tìm kiếm và đọc ngay trên điện thoại, khắc phục được việc tra cứu trên Google nhưng vẫn không tìm thấy.

Truyền cảm hứng học tập

Theo lãnh đạo trường ĐH Tôn Đức Thắng, sứ mệnh của thư viện là truyền cảm hứng nghiên cứu, học tập và khai phá năng lực tiềm ẩn trong mỗi giảng viên, học viên và sinh viên. Đây là thư viện tiên phong ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ mới trong quản lý vận hành, quản lý khai thác và quản lý phát triển, gồm hệ thống phần mềm ALEPH với tính năng nổi bật là phân hệ quản lý tài liệu theo khóa học cùng các ứng dụng khác như: Primo Central Index, SFX và Metalib của Công ty Ex Libris…

Cuộc đua thư viện số của các trường đại học - ảnh 3 Trung tâm thông tin Thư viện, trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP. HCM được xây dựng với tổng diện tích sử dụng trên 1.700m2.

ThS Nguyễn Thị Thúy Hà, Giám đốc Trung tâm thông tin Thư viện, trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP. HCM cho biết, thư viện được quản lý bằng công nghệ RFID (Radio Frequency Identification) thông qua việc sử dụng phần mềm quản lý đồng bộ và hệ thống các trang thiết bị hiện đại: Hệ thống mượn trả sách tự động, cổng an ninh thư viện, chip RFID cho tài liệu… Thư viện trường không chỉ hỗ trợ đắc lực trong quá trình kiểm soát lưu thông, mượn/trả tài liệu, sách báo mà còn nâng cao khả năng tự phục vụ, tạo sự riêng tư và chủ động cho người sử dụng.

PGS. TS Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP. HCM cho biết thêm, 10.000 đầu sách tập trung ở các lĩnh vực về khoa học kỹ thuật, công nghệ và kinh doanh. Song song đó, hệ thống thư viện điện tử kết nối với hệ thống e-learning. Ngoài ra, thư viện còn được trang bị các công nghệ thiết bị quản lý thư viện hiện đại và tiên tiến như mượn trả sách tự động…

Cuộc đua thư viện số của các trường đại học - ảnh 4 Sứ mệnh của thư viện là truyền cảm hứng nghiên cứu, học tập và khai phá năng lực tiềm ẩn trong mỗi giảng viên, học viên và sinh viên.

Tương tự, khu thư viện học liệu trường ĐH Kinh tế TP. HCM có hệ thống thu thập dữ liệu thông minh và apps của thư viện có thể cho biết người đọc đang tìm hiểu chủ đề, thời điểm hiện tại đang có các khóa học tương tự, từ đó gợi ý các tài liệu người đọc muốn tìm... Thậm chí, các khu vực ở sát cạnh nhau không có vách ngăn cách nhưng vẫn tách biệt được âm thanh nhờ hệ thống chip đo âm thanh với thuật toán thông minh, ngay cả khi một trong hai khu đang tổ chức… hòa nhạc. 

Bà Hoàng Tuyết Anh, Giám đốc Thư viện, trường ĐH Kinh tế TP. HCM cho biết, thư viện là kết quả của đề án chuyển đổi số, là một trong 9 đề án được nhà trường đề ra nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Toàn bộ hạ tầng thông minh, hệ thống công nghệ, đến thiết kế của thư viện đều do các kỹ sư, kiến trúc sư Việt Nam thực hiện, nhằm nâng cao trải nghiệm của người học, đề cao tính cá nhân, phù hợp cho từng hoạt động tại từng khu vực khác nhau.

Ngoài ra, trong cuộc đua thư viện số của các trường đại học ở TP. HCM cũng không thể không nhắc đến các trường khác, như: ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM, ĐHQG TP. HCM, RMIT, ĐH Luật TP. HCM…

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá