Hai ngày từ khi trở thành quán quân của Chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia 2026, Đoàn Lê Anh Đức (Lớp 12 Sử 1, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam) vẫn nguyên vẹn cảm xúc hạnh phúc. Cuộc sống có chút xáo trộn nhưng niềm vui lớn nhất của gia đình là được chứng kiến ước mơ của con trai từ THCS đã thành hiện thực.
"Chúng tôi rất biết ơn những lời chúc mừng của khán giả. Gia đình mong muốn Anh Đức tiếp tục nỗ lực đạt kết quả cao trong kỳ thi THPT, chuẩn bị hành trang ngoại ngữ, kỹ năng sống trước ngày đi du học", bà Nguyễn Thị Kim Oanh - bà ngoại của Anh Đức - chia sẻ với phóng viên.
Từng được hàng xóm gọi là "thần đồng"
Anh Đức sinh ra trong gia đình có hai anh em. Từ nhỏ, nam sinh đã bộc lộ tố chất thông minh và trí nhớ tốt hơn nhiều bạn cùng trang lứa.
Được tiếp xúc với máy tính từ sớm, cậu bé tự mày mò học tiếng Việt, tiếng Anh. Chưa đi học mầm non, Đức có thể đếm đến 100, nhớ biển số xe của nhiều địa phương và quốc kỳ của các quốc gia trên thế giới... khiến người thân ngạc nhiên. "Cháu có trí nhớ tốt và ham tìm hiểu, hàng xóm trong khu tập thể từng gọi Anh Đức là 'thần đồng'", bà Oanh nhớ lại.
Bước vào tiểu học, cậu thích xem những chương trình truyền hình về kiến thức như Ai là triệu phú. Ở trường, hình ảnh Anh Đức cầm cuốn sách trên tay, tranh thủ đọc khi có thời gian rảnh dần quen thuộc với bạn bè và thầy cô.
"Nhìn Đức vùi đầu vào sách, gia đình và thầy cô khá lo lắng. Giáo viên chủ nhiệm tin tưởng giao cho Đức làm lớp trưởng, còn cô hiệu trưởng tạo điều kiện để cháu tham gia đội văn nghệ của trường. Nhờ hoạt động tập thể, cháu hòa đồng, sôi nổi và cởi mở hơn", bà Oanh chia sẻ.
Lên lớp 4, do ảnh hưởng của bạn bè, Anh Đức đam mê các trò chơi điện tử. Lo cháu sao nhãng việc học, bà ngoại hướng Đức đến với thói quen đọc sách. Đây chính là bước ngoặt, khơi dậy tình yêu của nam sinh với môn Lịch sử.
Thời điểm đó, bà Oanh mua nhiều cuốn sách kể chuyện lịch sử bằng tranh. Sau giờ học, Anh Đức say mê đọc. Những sự kiện đã trôi qua hàng trăm năm có sức hút đặc biệt với chàng nam sinh hiếu học.
Ít ai biết, trước khi trở thành học sinh lớp chuyên Sử, Anh Đức từng thi đỗ vào lớp chuyên Toán của trường THCS Thanh Xuân (Hà Nội). Dù đam mê với các môn KHXH, nam sinh vẫn giành Huy chương Đồng tại Cuộc thi Toán Quốc tế (WMI) năm 2021. Lên lớp 7, cậu bắt đầu tập trung học Lịch sử, từng đạt danh hiệu thủ khoa trong kỳ thi Học sinh giỏi cấp thành phố.
Ước mơ trở thành thí sinh, chinh phục các vòng thi và giành vòng nguyệt quế danh giá đã được chàng trai ấp ủ từ năm lớp 6. Bà ngoại định hướng cho nam sinh theo dõi chương trình Đường lên đỉnh Olympia hằng tuần, vì có nhiều kiến thức bổ ích.
Kết quả ngọt ngào hôm nay là quá trình tích lũy kiến thức bền bỉ trong nhiều năm của Anh Đức. Bên cạnh bài học trên lớp, nam sinh chủ động mở rộng vốn hiểu biết thông qua sách Các nền văn minh thế giới, 10 vạn câu hỏi vì sao và trang Wikipedia.
"Trước ngày chính thức tham dự cuộc thi của VTV, Anh Đức phải vượt qua 15 thí sinh khác ở trường, trải qua nhiều vòng tuyển chọn, phỏng vấn, viết bài luận, Bán kết và Chung kết. Gia đình không muốn cháu vất vả theo đuổi các cuộc thi nhưng đây là niềm đam mê từ ngày học THCS của Đức", bà Oanh chia sẻ.
Không học quá nhiều
Đồng hành với Anh Đức từ khi lọt lòng, bà Oanh nhận thấy, cháu trai sống thiện lành, luôn quan tâm và yêu thương mọi người. Ngoài đời cũng như lên sóng truyền hình, nam sinh giữ tính cách hồn nhiên, bộc lộ cảm xúc chân thật.
"Trên sân khấu, cháu thể hiện cảm xúc tự nhiên như một cách giải phóng năng lượng. Anh Đức không tự tin thái quá như nhiều ý kiến bình luận trên mạng xã hội", bà ngoại của quán quân Đường Lên đỉnh Olympia 2026 khẳng định.
Sở hữu vốn kiến thức phong phú, Anh Đức không dành nhiều thời gian cho việc học như nhiều người vẫn nghĩ. Nam sinh duy trì thời gian biểu cân bằng giữa học tập, rèn luyện thể thao và làm việc nhà. Sau giờ học buổi sáng, cậu có thói quen bơi lội, phụ giúp công việc nhà và hỗ trợ bà trông em nhỏ. Thời gian học của Đức chủ yếu diễn ra vào buổi tối.
"Khoảng 20h, em sẽ ngồi vào bàn học, đến 23h30 thì đi ngủ, không thức khuya. Em nắm chắc kiến thức thầy cô giảng tại lớp, hoàn thành bài tập ở nhà, đọc thêm sách nhằm mở rộng vốn hiểu biết", Anh Đức nói.
Nhiều năm qua, nam sinh không đi học thêm. Trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp chuyên Sử của Trường THPT Hà Nội - Amsterdam, nam sinh tự ôn luyện, làm các dạng đề củng cố kiến thức. Kết quả, cậu đạt 8,5 điểm môn Lịch sử và là một trong 10 thí sinh có điểm thi đầu vào cao nhất của lớp chuyên.
"Để học tốt môn Lịch sử, trước hết cần có niềm yêu thích và nắm chắc kiến thức trong sách giáo khoa. Với những mốc thời gian khó nhớ, em đọc đi đọc lại nhiều lần. Quá trình luyện tập với nhiều dạng đề giúp ghi nhớ kiến thức lâu hơn, biết cách vận dụng thông tin khi làm bài", nam sinh chia sẻ.
Truyền thống hiếu học của gia đình
Gia đình Anh Đức có truyền thống hiếu học với nhiều thành tích nổi bật. Mẹ của nam sinh từng theo học chuyên Văn tại Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (tỉnh Hải Dương cũ), sau đó trở thành thủ khoa đầu ra của trường đại học.
Chị nhận bằng Tiến sĩ năm 30 tuổi và được công nhận đủ tiêu chuẩn chức danh Phó Giáo sư năm 37 tuổi. Cậu ruột từng giành được học bổng toàn phần tại ĐHTH Quốc gia Lomonosov - ngôi trường danh giá bậc nhất của Liên bang Nga.
Có nền tảng học vấn tốt, gia đình không đặt nặng thành tích hay tạo áp lực cho Anh Đức. Người thân mong muốn nam sinh có tuổi thơ vui vẻ, được phát triển theo khả năng của mình.
"Gia đình coi niềm vui và hạnh phúc của Anh Đức là yếu tố quan trọng nhất. Ngoài học tập, chúng tôi khuyến khích cháu tham gia các hoạt động tập thể ở trường. Việc cháu dự thi học sinh giỏi hay tham gia cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia xuất phát từ đam mê cá nhân, không có ai gây áp lực", bà Oanh chia sẻ.
Sau khi giành vòng nguyệt quế trong trận Chung kết Đường lên đỉnh Olympia, Anh Đức có một năm chuẩn bị hành trang trước ngày lên đường du học. Trong thời gian tới, nam sinh tập trung trau dồi tiếng Anh để thi chứng chỉ IELTS.
Không chỉ quan tâm đến hành trình học tập phía trước, gia đình mong muốn Anh Đức trở về quê hương sau khi hoàn thành chương trình du học. "Anh Đức rất yêu Việt Nam. Cháu sẽ trở về, dùng những kiến thức đã học được để làm việc, cống hiến cho đất nước", bà Oanh khẳng định.
Trên hành trình chinh phục vòng nguyệt quế, nam sinh từng giành vị trí Á quân cuộc thi tuần với 230 điểm, trước khi bứt phá tại cuộc thi tháng với 330 điểm. Tại cuộc thi quý 4, Anh Đức tiếp tục giành chiến thắng, trở thành "nhà leo núi" cuối cùng ghi tên mình vào trận Chung kết năm thứ 26.
Kết quả chung cuộc Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26: Đoàn Lê Anh Đức giành vòng nguyệt quế với 240 điểm, giúp Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam lần thứ hai liên tiếp có học sinh đăng quang. Vị trí Á quân thuộc về Nguyễn Huy Quang Minh với 180 điểm. Hai thí sinh Trần Võ Gia Bảo và Lý Thái Dương cùng giành giải Ba, lần lượt đạt 165 và 105 điểm.
