Khi Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 đang đến gần, không khí lớp học của thầy Trần Trung Hiếu (giáo viên môn Lịch sử, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An) trở nên đặc biệt hơn thường lệ. Thay vì một đề kiểm tra kiến thức lịch sử hay nội dung trong sách giáo khoa, thầy Hiếu đặt cho học trò một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng khiến các em phải suy ngẫm: Ai là người thầy đầu tiên của mỗi người và điều gì khiến người thầy ấy trở nên đặc biệt?
"Người thầy đầu tiên" không có giáo án, không bảng đen phấn trắng
Với hơn 30 năm đứng trên bục giảng, thầy Hiếu cho rằng, trước khi gặp những người thầy ở trường học, mỗi người đều có những người thầy đầu tiên trong gia đình. Đó chính là cha mẹ. Đề bài chỉ vẻn vẹn một câu hỏi: Ai là người thầy đầu tiên của tất cả chúng ta? Và người thầy ấy có gì khác biệt, đặc biệt so với tất cả những người thầy khác?.
Theo thầy Hiếu, đây không phải lần đầu tiên thầy đặt câu hỏi này cho học trò mỗi dịp ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Thông qua bài kiểm tra đặc biệt, người giáo viên mong muốn học trò nhận ra một chân lý giản dị nhưng cốt lõi: Trước khi gặp những người thầy ở trường, mỗi đứa trẻ đều đã có những người thầy vĩ đại nhất trong chính gia đình mình, đó là cha và mẹ. "Không có giáo án, không có bảng đen, phấn trắng, không có những tiết học tính bằng 45 phút, nhưng mỗi ngày cha mẹ vẫn dạy ta biết yêu thương, chia sẻ, phân biệt đúng sai, kính trên nhường dưới và biết làm người. Những bài học ấy được truyền dạy bằng hành động, sự hy sinh và cả những giọt mồ hôi, nước mắt", thầy Hiếu chia sẻ.
Cũng theo thầy giáo xứ Nghệ, sự khác biệt lớn nhất nằm ở thời gian đồng hành và tình yêu vô điều kiện. Nếu thầy cô trên bục giảng chỉ đi cùng học trò trong một chặng đường học tập để trao truyền tri thức, thì cha mẹ lại đồng hành suốt cuộc đời, trao cho con sự sống và nền tảng để trưởng thành. Ngay cả khi con cái mắc lỗi hay thất bại, vòng tay cha mẹ vẫn luôn rộng mở đón nhận.
Thầy Hiếu bày tỏ, ta có thể trưởng thành, có thể đi xa, có thể trở thành một người có địa vị trong xã hội nhưng trong mắt cha mẹ, ta vẫn luôn là đứa con bé bỏng ngày nào. Thời gian có thể lấy đi tuổi trẻ, sức khỏe và những năm tháng đẹp nhất của cha mẹ nhưng tình yêu thương dành cho con cái dường như chẳng bao giờ vơi cạn và không giới hạn. Thầy Hiếu cũng nhắc học trò suy ngẫm về một nghịch lý phổ biến của đời người: Khi còn nhỏ, ai cũng mong nhanh lớn để được tự do; đến khi trưởng thành, mới thấm thía sự hy sinh của đấng sinh thành, thì nhiều lúc cha mẹ đã già.
Trước khi tặng hoa thầy cô, hãy tri ân cha mẹ bằng sự trưởng thành
Từng trải qua nhiều vai trò từ người học trò đến người thầy, từ người con đến người cha, thầy Hiếu cho rằng, nghề giáo là một nghề đặc biệt khi góp phần hình thành nhân cách, định hướng tương lai cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, không một người thầy nào trên bục giảng có thể thay thế được vị trí của cha mẹ. Với thầy Hiếu, việc tri ân thầy cô và báo hiếu cha mẹ không hề tách rời mà cùng chung một cội nguồn đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "tôn sư trọng đạo".
Nhắn nhủ tới các thế hệ học trò trước thềm 20/11, bên cạnh việc trân trọng những bó hoa, tấm thiệp mà học sinh chuẩn bị tặng thầy cô, thầy Hiếu thẳng thắn đưa ra lời khuyên: "Trước khi chúc mừng thầy cô ở trường, các em hãy dành những lời yêu thương và lòng biết ơn sâu sắc nhất cho cha mẹ mình". Nam giáo viên nhấn mạnh, lòng biết ơn không nên chỉ dừng lại ở những lời nói hoa mỹ trong ngày lễ, mà phải được chứng minh bằng sự trưởng thành, ý thức học tập, cách sống tử tế và có trách nhiệm mỗi ngày.
"Một bó hoa tặng thầy cô rất đáng quý, nhưng một lời hỏi han cha mẹ, một hành động sẻ chia hay một sự tiến bộ trong học tập còn có ý nghĩa lớn lao hơn rất nhiều. Suy cho cùng, món quà quý nhất cha mẹ mong đợi chính là sự nên người của con cái", thầy Hiếu nhắn gửi, đồng thời khẳng định lòng biết ơn chính là bài học lớn nhất mà thầy luôn kiên trì truyền dạy cho học trò suốt hơn 3 thập kỷ đứng lớp.