Công nghệ có thể thay thế sự tiếp xúc, trao đổi chân thành của con người?

0:00 / 0:00
0:00
SVVN - Tiến sĩ tâm lý, bác sĩ tâm thần Lương Cần Liêm - Chủ tịch Hội khoa học hữu nghị tâm lý tâm thần Pháp - Việt chia sẻ về những tác động của việc học online đến tâm lý, tâm thần của sinh viên và những lời khuyên hữu ích.
Công nghệ có thể thay thế sự tiếp xúc, trao đổi chân thành của con người? ảnh 1

Tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm và tác giả, nhà báo Nguyễn Tuấn Anh.

Thưa tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm, nước Pháp có áp dụng hình thức học online cho sinh viên khi dịch COVID-19 bùng phát không? Nếu có, sinh viên có chịu tác động về tâm lý, tâm thần không? Nước Pháp đã có biện pháp gì để giảm áp lực tâm lý, tâm thần cho sinh viên?

Tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm: Đúng vậy, ở Pháp, các cơ quan chức năng đã khuyến nghị đào tạo từ xa ngay từ làn sóng dịch đầu tiên. Chúng tôi đã hình dung hình thức đào tạo trực tuyến mới khá tương đồng với hình thức giáo dục từ xa truyền thống, nhưng không phải vậy.

Nhiều vấn đề tâm lý phát sinh liên quan đến sự bất bình đẳng về công nghệ (điều kiện tiếp cận với WiFi, máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng, nơi ở, …) và làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng xã hội vốn có giữa các đối tượng sinh viên khác nhau, cũng như giữa những người sống ở thành phố và nông thôn. Học sinh, sinh viên phải đối phó với tình trạng nghèo mới, ở đây là nghèo về điều kiện học tập theo hình thức mới và nghèo tâm lý.

Sống cô lập ở nhà mới là yếu tố khó khăn, vì nó cắt đứt các mối liên hệ: quan hệ bạn bè trường lớp thầy cô cũng như quan hệ giữa sinh viên với người thân trong gia đình. Các mối liên hệ này bị phá vỡ, về mặt tâm lý điều đó có nghĩa là học sinh sinh viên sẽ mất đi sự tương tác phản hồi, và hiệu ứng phản chiếu để soi chiếu bản thân tạm thời không còn nữa. Bản thân giáo viên cũng không được chuẩn bị để dạy trực tuyến theo hình thức mới, và hệ quả là bài giảng của họ thậm chí còn khô khan, kinh viện hơn cả những giờ học trực tiếp trên lớp.

Học sinh, sinh viên thường rơi vào tâm lý lo âu, sợ hãi, trầm cảm và buồn bã. Số các ca tự tử và các trường hợp rối loạn ăn uống có chiều hướng gia tăng. Một số "triệu chứng nhỏ" trở nên nghiêm trọng, có thể kể đến tình trạng mất tập trung và suy giảm trí nhớ, dễ cáu gắt...

Cảm giác đáng sợ nhất mà một sinh viên bị buộc phải ở trong trạng thái cô độc chính là thấy mình vô dụng và thấy việc học hành của mình không còn ý nghĩa gì nữa.

Tình hình dịch bệnh COVID-19 chưa biết lúc nào có thể kiểm soát được hoàn toàn, việc học online có thể vẫn còn tiếp diễn. Ông có lời khuyên gì để việc dạy và học online được hiệu quả hơn?

Tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm: Trước hết, cần phải chấm dứt suy nghĩ ảo tưởng cho rằng công nghệ có thể thay thế sự tiếp xúc, trao đổi chân thành của con người.

Liệu qua màn hình máy tính, cho dù có được kết nối mạng đi chăng nữa, bạn có thể bày tỏ với một người chưa từng gặp thật ngoài đời rằng bạn ngưỡng mộ họ hay không?

Công nghệ tạo ra một sự khách quan giả tạo khi mà người ta nghĩ rằng nhu cầu kiểm soát lẫn nhau có thể đáp ứng được bằng công nghệ, nhưng thật ra, công nghệ càng làm cho người ta dễ dàng che giấu bản thân qua những lớp filter, thậm chí nói dối hoặc tạo ra một hình ảnh giả mạo.

Trong bối cảnh của đại dịch, dạy và học trực tuyến được mặc định coi là giải pháp thay thế - vì thực ra cũng không có cách nào tốt hơn, người ta dùng nó để truyền đạt kiến thức nhưng không kiểm tra được người học đã tiếp thu được những gì.

Sinh viên phải được coi là người trưởng thành, là công dân có trách nhiệm. Nếu không, các thanh niên theo học ở các trường đại học của chúng ta sẽ luôn mang trong mình một nỗi sợ hãi nào đó, và chúng ta lại coi chúng là đám trẻ con to xác sẵn sàng làm những việc thiếu suy nghĩ.

Ở Pháp, khối lượng giờ giảng bị nhân lên, khi mà chỉ được cho phép một nửa sinh viên ngồi trong giảng đường để đảm bảo giãn cách, khi mà sinh viên phải học luân phiên giữa trực tuyến và trực tiếp, khi mà các lớp sẽ phải chia thành nhiều nhóm nhỏ ...

Rồi còn phải đào tạo phương pháp dạy trực tuyến cho giáo viên, rằng đọc slide là cần thiết nhưng không đủ. Nếu giáo viên không được đào tạo, thì cũng đừng chê trách họ về việc sinh viên không có hứng thú học và giáo viên cũng không có hứng thú truyền đạt kiến thức nữa.

Tóm lại, ta không thể giảng dạy, chỉ đạo, điều hành bằng online ... Đó chỉ là sự ảo tưởng về việc màn hình đang giúp chúng ta rút ngắn khoảng cách “từ xa” với mọi người.

Cảm ơn ông.

Tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm đã có nhiều năm giảng dạy tại trường Đại học Y khoa Paris (Pháp). Ông đã có nhiều năm tư vấn cho bạn đọc báo Sinh Viên Việt Nam, là tác giả của hai cuốn sách best-seller Bí mật của hạnh phúc, Giữa tình yêu và tình dục là tình gì? được phát hành tại Việt Nam. Tiến sĩ, bác sĩ Lương Cần Liêm đang sống cùng gia đình tại Pháp.

MỚI - NÓNG
Từ năm 2022, kỳ thi ĐGNL sẽ có gì mới?
Từ năm 2022, kỳ thi ĐGNL sẽ có gì mới?
SVVN - Tại Hội thảo định hướng phát triển kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL) do ĐHQG TP. HCM tổ chức, Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo, ĐHQG TP. HCM cho biết, từ năm 2022, kỳ thi sẽ có một số thay đổi để phù hợp và tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh.

Có thể bạn quan tâm

Hãy làm những việc bình thường bằng lòng say mê phi thường

Hãy làm những việc bình thường bằng lòng say mê phi thường

SVVN - Nguyễn Thành Công cựu sinh viên khoa Thanh nhạc trường Cao đẳng Văn hoá Nghệ thuật Nghệ An. Chàng trai đến từ mảnh đất Hà Tĩnh có con đường đi tới sự nghiệp ca hát không dễ dàng. Mới đây, Công cho ra mắt bài hát Anh bỏ ngoài tai lời gièm pha cùng kết hợp với ca sĩ Lâm Chấn Hải đã nhận được sự quan tâm của đông đảo cộng đồng mạng. Bài hát lọt top 100 ca khúc hay nhất của Zingchart.  
Thí sinh Rap Việt TDO Kwan: Muốn truyền năng lượng tốt nhất đến khán giả thông qua âm nhạc

Thí sinh Rap Việt TDO Kwan: Muốn truyền năng lượng tốt nhất đến khán giả thông qua âm nhạc

SVVN - TDO Kwan (Nguyễn Minh Quân, 2001) đã có rất nhiều chia sẻ thú vị sau khi trở thành mảnh ghép cuối cùng của team Rhymastic. Chàng rapper 20 tuổi đã chinh phục thành công các HLV và khán giả với bản rap đầy cảm xúc 'Ước mơ của mẹ', được Binz nhận xét là bài thi có những sự so sánh sáng giá nhất vòng Chinh phục.