Có lẽ, chính cách nhìn ấy lại nói nhiều hơn về cô gái đến từ Vũng Tàu: Không xem thành tích là điểm đến, không quá bận tâm với việc mình đã đứng ở đâu, mà luôn nghĩ về điều mình còn có thể làm tốt hơn.
Hai giải Ba và bài học không nằm ở thứ hạng
Nguyễn Thanh Tịnh (cựu học sinh trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, TP. HCM) có bố là bộ đội, kỹ sư tàu thủy, từng học tập tại Nga và mẹ là giáo viên tiểu học.
Trong những năm phổ thông, Tịnh hai lần giành giải Ba kỳ thi Học sinh giỏi cấp Tỉnh môn Tiếng Anh. Nếu chỉ nhìn vào kết quả, đó là hai thành tích giống nhau. Nhưng với Tịnh, ý nghĩa của hai lần thi lại rất khác.
Ở lần đầu tiên, cô chủ yếu muốn trải nghiệm và làm quen với một kỳ thi lớn. Đến lớp 12, khi biết đây là cơ hội cuối cùng, Tịnh đặt kỳ vọng cao hơn và dành nhiều thời gian hơn cho việc ôn luyện. Kết quả vẫn là giải Ba. Thay vì xem đó đơn thuần là một lần chưa đạt mục tiêu, Tịnh nhìn lại cả quá trình để nhận ra một điều quan trọng: Cố gắng nhiều chưa chắc đã đủ; điều quan trọng còn là biết mình nên dành sức cho điều gì, vào thời điểm nào.
“Ở lớp 12, đây là cơ hội cuối cùng để tham gia kỳ thi Học sinh giỏi cấp Tỉnh, nên hầu hết mọi người đều đầu tư rất nhiều. Sự cố gắng của mình vẫn chưa đủ để đạt kết quả cao hơn. Nhưng chính điều đó giúp mình nhận ra rằng, ngoài nỗ lực, việc phân bổ thời gian và cân bằng mục tiêu cũng quan trọng không kém”, Tịnh chia sẻ.
Bài học ấy sau này trở thành một thay đổi đáng kể trong cách cô học: Không chỉ hỏi “Mình đã cố gắng đủ chưa?”, mà còn học cách hỏi “Mình đang cố gắng có đúng cách không?”
IELTS 8.5, SAT 1600/1600 và sức mạnh của việc học đều đặn
Sau kỳ thi học sinh giỏi, Tịnh tiếp tục chinh phục những mục tiêu khác. Kết quả IELTS 8.5 cùng SAT 1600/1600 đã giúp cô trở thành một trong những thủ khoa đầu vào trường ĐH Ngoại thương năm 2026, theo học Chương trình chất lượng cao Kinh tế đối ngoại.
Đằng sau những con số như 8.5 hay 1600 không phải một “bí quyết” đặc biệt, cũng không phải quá trình học "tủ" hay luyện đề cấp tốc. Bên cạnh thời gian học tại trung tâm, phần lớn quá trình chuẩn bị của Tịnh là tự học. Cô chủ động tìm kiếm tài liệu, duy trì việc thực hành và tự tạo môi trường rèn luyện cho chính mình. “Ngoài giờ học tại trung tâm, mình không có nhiều cơ hội luyện tập trong môi trường trao đổi học thuật tần suất cao, nên phải tự xây dựng thói quen luyện Speaking và Writing đều đặn”, Tịnh nói.
Không có một lịch trình quá khác biệt, nhịp sống của cô vẫn xoay quanh những điều rất quen thuộc với một học sinh cuối cấp: Đến trường, học bài, tự học; khi mệt thì xem phim, nghe nhạc và nghỉ ngơi để lấy lại năng lượng. Điều tạo nên khác biệt có lẽ không nằm ở một vài ngày học thật nhiều, mà ở khả năng kiên trì với những việc nhỏ trong một khoảng thời gian đủ dài.
Từ mái trường chuyên đến một “cuộc đua” mới
Nhìn lại những năm phổ thông, Tịnh dành nhiều sự biết ơn cho môi trường trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, nơi cô được phát huy sở trường nhưng đồng thời cũng được học giữa những người bạn giỏi. Cô đặc biệt nhắc đến cô Minh dạy Văn, thầy Vũ dạy Toán và cô Sương dạy Tiếng Anh - những người không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn giúp cô hình thành niềm yêu thích học tập, sự chủ động và khả năng tự xác định hướng đi cho mình.
Trong gia đình, Ngoại thương cũng không phải một cái tên xa lạ. Chị gái của Tịnh hiện là sinh viên năm thứ ba ở Phân hiệu trường ĐH Ngoại thương tại TP. HCM. Những chia sẻ của chị là một trong những nguồn tham khảo để Tịnh lựa chọn Chương trình chất lượng cao Kinh tế Đối ngoại, bên cạnh mong muốn theo đuổi lĩnh vực kinh tế và hội nhập quốc tế. Nhưng trở thành thủ khoa đầu vào không khiến cô bước vào đại học với tâm thế mình đã ở phía trước.
Ngược lại, Tịnh thừa nhận, cô lo lắng trước những môn học mới, phương pháp giảng dạy mới và cả câu hỏi liệu mình có thể theo kịp những người bạn xung quanh hay không. “Nhưng mình xem đó là động lực để thích nghi và không ngừng hoàn thiện”, Tịnh chia sẻ.
Đó có lẽ cũng là một tâm thế đáng chú ý ở một thủ khoa: Thành tích đưa một người đến cánh cửa đại học, nhưng không bảo đảm vị trí của người ấy trong hành trình phía sau. Bởi từ thời điểm bước vào Ngoại thương, một cuộc đua khác bắt đầu. Ở đó, điểm số vẫn quan trọng nhưng không còn là thước đo duy nhất; người học còn phải tìm ra mình muốn trở thành ai, có thể tạo ra giá trị gì và sẽ lựa chọn con đường nào cho tương lai.
Bốn năm đại học không chỉ để có thêm một tấm bằng
Vì vậy, mục tiêu của Tịnh tại trường ĐH Ngoại thương không dừng ở việc duy trì một bảng điểm đẹp. Cô muốn tham gia các câu lạc bộ, gặp gỡ nhiều người hơn và bước ra khỏi phạm vi quen thuộc của việc học để trải nghiệm nhiều hoạt động khác nhau: “Mình mong muốn được tham gia các câu lạc bộ, mở rộng mối quan hệ và trải nghiệm nhiều hoạt động để hiểu hơn về bản thân và xã hội. Quan trọng hơn, mình hướng tới việc trở nên tự chủ và độc lập trong tư duy, cũng như rõ ràng hơn trong định hướng nghề nghiệp”.
Sau bốn năm, điều cô mong đợi không đơn thuần là biết nhiều hơn, mà là trưởng thành hơn trong cách nghĩ, cách sống và cách lựa chọn tương lai. Tịnh cũng mong mình có khả năng chăm lo tốt cho bản thân nhưng không trở nên thờ ơ với những người xung quanh; biết sẻ chia, đặc biệt là với những hoàn cảnh còn nhiều khó khăn.
Với cô, đại học cũng là khoảng thời gian để học cách sống có trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng. Tại Lễ Chào mừng năm học mới, Nguyễn Thanh Tịnh được PGS.TS Phạm Thu Hương - Hiệu trưởng trường ĐH Ngoại thương - vinh danh là một trong những thủ khoa đầu vào của Nhà trường năm 2026. Một cột mốc đẹp, nhưng có lẽ điều đáng chờ đợi hơn lại nằm ở phía sau cột mốc ấy. Bởi cô gái sở hữu IELTS 8.5 vẫn tự nhận mình là “một người bình thường”. Và chính tâm thế ấy có thể là hành trang quan trọng khi bước vào một môi trường mà xung quanh mình cũng có rất nhiều người từng là những học sinh xuất sắc.
Đại học vì thế không còn là hành trình để chứng minh mình giỏi hơn người khác. Đó có thể là bốn năm để mỗi người khám phá mình có thể đi xa đến đâu so với chính mình của ngày hôm qua. Với Thanh Tịnh, hành trình ấy vừa mới bắt đầu.
Ảnh: NVCC
