Trên khắp châu Âu, giá năng lượng và nhiên liệu hiện đang tăng vọt. Xung đột ở Trung Đông một lần nữa cho thấy hệ thống năng lượng toàn cầu mong manh và phụ thuộc như thế nào. Châu Âu đang đầu tư vào năng lượng sạch, với tốc độ 'cấp bách' hơn bao giờ hết: 583 tỷ đô la Mỹ đã được đổ vào năng lượng gió, lưới điện và xe điện trong năm 2025 – tăng 19% so với năm trước. Đức dẫn đầu bảng xếp hạng các quốc gia và đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng với các khoản đầu tư kỷ lục. Đây là kết luận được đưa ra bởi công ty nghiên cứu Bloomberg New Energy Finance (BNEF) trong báo cáo mới của họ: "Xu hướng đầu tư chuyển đổi năng lượng năm 2026".
Theo đó, châu Âu hiện đang đầu tư vào năng lượng sạch nhiều gấp 3,5 lần so với các dự án nhiên liệu hóa thạch. Do đó, cán cân trong hệ thống năng lượng đang dịch chuyển rõ rệt, từ dầu khí sang điện năng từ gió, năng lượng Mặt trời và các công nghệ mới.
Đức dẫn đầu châu Âu về đầu tư chuyển đổi năng lượng
Với 148 tỷ đô la đầu tư vào năm 2025, quốc gia này không chỉ là thị trường lớn nhất châu Âu mà còn tích cực thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Các dự án điện gió trên đất liền nhận được khoảng 40 tỷ đô la, gần gấp bốn lần so với thời điểm cải cách cấp phép năm 2022. Hệ thống lưu trữ pin tư nhân, thường kết hợp với hệ thống quang điện trên mái nhà, đã thu hút 5 tỷ đô la đầu tư, cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ về khả năng tự cung tự cấp năng lượng Mặt trời.
Đức xếp thứ ba trên thế giới về mở rộng lưới điện, được hỗ trợ bởi bốn đường dây truyền tải điện một chiều cao áp (HVDC) mới và các khoản đầu tư khoảng 15 tỷ đô la. Với gần 300.000 hệ thống máy bơm nhiệt được lắp đặt, chúng đã vượt qua hệ thống sưởi bằng nhiên liệu hóa thạch lần đầu tiên vào năm 2025, một tín hiệu rõ ràng cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với năng lượng xanh.
Các tuabin gió và đường dây điện cao thế được chụp ảnh vào buổi sáng.
Động lực tăng trưởng ở châu Âu
Ba yếu tố chính trong quá trình chuyển đổi năng lượng nổi bật ở châu Âu là điện gió ngoài khơi, lưới điện và xe điện.
Năng lượng gió ngoài khơi đang trải nghiệm sự tăng trưởng đặc biệt mạnh mẽ, với khoản đầu tư vào lĩnh vực này tăng hơn gấp năm lần trong vòng một năm. Đồng thời, ngày càng nhiều tiền đang đổ vào lưới điện: Khoảng 105 tỷ đô la đã được đầu tư vào năm 2025 để tích hợp và phân phối phần điện gió và điện Mặt trời.
Tuy nhiên, phần đầu tư lớn nhất đến từ lĩnh vực giao thông đường bộ - xe điện. Với 242 tỷ đô la, xe điện là lĩnh vực quan trọng nhất. Điều này được thúc đẩy bởi các quy định khí hậu nghiêm ngặt hơn, trợ cấp của chính phủ và đơn giản là do sự sẵn có ngày càng tăng của các mẫu xe giá cả phải chăng.
Các công nghệ tương lai khác đang bắt kịp, nhưng chúng vẫn chưa đóng vai trò quan trọng. Chúng bao gồm thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) và vận tải biển thân thiện với khí hậu. Mặc dù ngày càng nhiều tiền đang đổ vào các lĩnh vực này, nhưng khối lượng vẫn còn ở mức có thể quản lý được so với điện gió, lưới điện và xe điện.
Một xu hướng thú vị khác là ngày càng nhiều tiền đổ vào phía 'nhu cầu'. Cụ thể, điều này có nghĩa là các công nghệ mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng, chẳng hạn như ô tô điện hoặc máy bơm nhiệt hiện đang thu hút lượng vốn đầu tư gần bằng với việc mở rộng các nhà máy điện và lưới điện. Do đó, quá trình chuyển đổi năng lượng không còn chỉ diễn ra âm thầm mà ngày càng tác động đến cuộc sống hằng ngày của mọi người.
Vậy các nước còn lại trong top dẫn đầu về chuyển đổi năng lượng đang làm gì?
Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, châu Âu hiện đang thể hiện khá tốt một cách đáng ngạc nhiên, ít nhất là về tốc độ. Trong khi đầu tư tại đây tăng 19% vào năm 2025, đà tăng trưởng ở Mỹ và Trung Quốc gần đây lại tụt hậu đáng kể.
Tại Mỹ, Đạo luật Giảm Lạm phát là động lực chính thúc đẩy hoạt động. Hàng tỷ đô la trợ cấp đang được đổ vào việc xây dựng ngành công nghiệp xanh trong nước, từ pin đến hydro. Điều này củng cố sản xuất trong nước về lâu dài, nhưng lại làm tắc nghẽn vốn đầu tư mạnh vào các dự án công nghiệp. Đầu tư của Mỹ vào năng lượng tái tạo gần đây đã giảm 3%.
Nhà sản xuất BYD của Trung Quốc vừa giới thiệu thế hệ thứ hai của pin Blade. Pin này được cho là có thể sạc từ 10 đến 70% trong 5 phút và đạt 97% sau tổng cộng 9 phút. Điều này sẽ giúp việc sạc xe điện tiến rất gần đến tốc độ đổ xăng tại trạm xăng lần đầu tiên. Mùa Đông lạnh giá được coi là điểm yếu của nhiều xe điện: Nhiệt độ thấp làm chậm đáng kể quá trình sạc và giảm phạm vi hoạt động. Nhưng, với loại pin mới này, ngay cả sau 24 giờ ở nhiệt độ âm 30o C, pin vẫn có thể tăng từ 20% lên 97% trong khoảng 12 phút, chỉ lâu hơn khoảng 3 phút so với nhiệt độ phòng bình thường. Quãng đường di chuyển tối đa 1.000 km cho mỗi lần sạc. Mặc dù công ty đã công bố kế hoạch mở rộng toàn cầu, nhưng họ không nêu rõ địa điểm hoặc thời gian cụ thể cho châu Âu. Do đó, những người hy vọng công nghệ này sẽ có mặt tại châu Âu sẽ phải chờ đợi. (Nguồn: telepolis.de).
Trong khi Trung Quốc vốn là thị trường lớn nhất cho quá trình chuyển đổi năng lượng, gần đây, lại cho thấy những biến động lớn như sự sụt giảm của các công nghệ riêng lẻ như năng lượng Mặt trời. Ngành công nghiệp năng lượng Mặt trời của Trung Quốc đang phải vật lộn với tình trạng sản xuất dư thừa. Năm 2025, đầu tư vào năng lượng tái tạo đã giảm đáng kể, 35%.
Châu Âu muốn thu hẹp khoảng cách
Mặt khác, châu Âu đang được hưởng lợi từ áp lực chính trị và kinh tế rõ ràng: Giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Quá trình chuyển đổi năng lượng ở châu Âu không chỉ là vấn đề chính sách khí hậu mà còn là vấn đề an ninh nguồn cung, hay sự độc lập về năng lượng trong tương lai .
Tuy nhiên, trong khi các khoản đầu tư kỷ lục đang đổ vào năng lượng gió, năng lượng Mặt trời, lưới điện và xe điện, sản xuất công nghiệp xanh vẫn đang tụt hậu so với nhu cầu toàn cầu. Sản xuất pin, nhà máy hydro và các công nghệ chủ chốt khác vẫn cần mở rộng đáng kể để đáp ứng nhu cầu trong những năm tới.
Với gần một phần tư tổng đầu tư toàn cầu vào năng lượng tái tạo và dòng vốn ổn định thông qua các khoản vay và thị trường vốn, quá trình chuyển đổi năng lượng ngày càng trở thành xu hướng chủ đạo trong nền kinh tế châu Âu.
