Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 diễn ra chiều 17/11 tại Hà Nội.
Tham dự chương trình, có: Ông Phạm Tất Thắng - Ủy viên T.Ư Đảng, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể T.Ư; anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên Dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam; ông Trần Trung Tính - Thứ trưởng Bộ KH - CN; anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ nhiệm UBKT T.Ư Đoàn; cùng đại diện các ban, bộ, ngành, nhà khoa học và sinh viên.
Năm nay, Giải thưởng Quả Cầu Vàng có sự thay đổi về quy chế khi mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét chọn, bám sát định hướng phát triển các công nghệ chiến lược quốc gia. Ban tổ chức nhận được 77 hồ sơ từ 51 cơ quan, đơn vị, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong, ngoài nước. Qua các vòng đánh giá, Hội đồng lựa chọn 10 nhà khoa học trẻ xuất sắc để trao giải.
Các cá nhân được vinh danh thuộc 7 lĩnh vực, gồm: Công nghệ số; Công nghệ robot và tự động hóa; Công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng; Công nghệ môi trường và phát triển bền vững; Công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; Công nghệ chip bán dẫn; Công nghệ hàng không và vũ trụ.
Theo Ban tổ chức, những nhà khoa học này có nhiều thành tích trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, với các công bố trên tạp chí quốc tế uy tín, bằng sáng chế và giải pháp hữu ích được triển khai trong thực tiễn. Mỗi cá nhân nhận Bằng khen của Ban Chấp hành T.Ư Đoàn, Cúp Quả Cầu Vàng, giấy chứng nhận và tiền thưởng 20 triệu đồng.
Phát biểu tại buổi lễ, anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư T.Ư Đoàn cho biết, việc mở rộng lĩnh vực xét chọn nhằm phát hiện, tôn vinh những tài năng trẻ trong các ngành công nghệ then chốt. Quy chế mới cũng chú trọng chất lượng công trình, khả năng làm chủ công nghệ cốt lõi, giá trị ứng dụng, liêm chính khoa học và trách nhiệm đóng góp sau giải thưởng.
Dẫn Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XIV, trong đó xác định “Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia”, anh Nguyễn Tường Lâm cho rằng, tổ chức Đoàn cần chủ động tìm kiếm người trẻ có năng lực nổi trội, tạo cơ hội để họ thử sức, kết nối và tiếp tục đồng hành sau khi được tôn vinh.
“Phát hiện và tôn vinh tài năng là cần thiết, nhưng bồi dưỡng, kết nối và phát huy tài năng sau khi được tôn vinh mới là nhiệm vụ lâu dài”, anh Nguyễn Tường Lâm nói.
Cùng với 10 nhà khoa học trẻ, 20 nữ sinh viên được trao Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026. Hội đồng giải thưởng lựa chọn các gương mặt xuất sắc từ 132 hồ sơ của 40 trường đại học, học viện trên cả nước.
Các nữ sinh thuộc 8 nhóm ngành, gồm Công nghệ thông tin; Máy tính; Công nghệ, kỹ thuật cơ khí; Công nghệ, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; Công nghệ hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường; Sinh học ứng dụng; Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng; nhóm ngành liên quan đến công nghệ biển, phòng tránh thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, năng lượng và công nghệ vũ trụ.
Nhiều nữ sinh là tác giả, đồng tác giả các công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học quốc tế thuộc nhóm Q1, Q2; đoạt giải tại các cuộc thi nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và Olympic trong nước, quốc tế. Một số bạn còn nhận học bổng, tham gia chương trình trao đổi học thuật ở nước ngoài.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, nhiều nữ sinh đã có công bố khoa học và sáng chế ngay khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Kết quả này góp phần khẳng định năng lực và cơ hội phát triển của nữ giới trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Mỗi nữ sinh được trao Bằng khen của Ban Chấp hành T.Ư Đoàn, biểu trưng Giải thưởng và tiền thưởng 5 triệu đồng.
Bí thư T.Ư Đoàn kỳ vọng, các nhà khoa học trẻ tiếp tục theo đuổi những lĩnh vực khó, giải quyết các bài toán lớn mà đất nước đang cần lời giải; đồng thời tăng cường kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
“Một nghiên cứu có giá trị không chỉ ở công bố hay giải thưởng, mà còn ở khả năng tạo ra công nghệ, sản phẩm, giải pháp hữu ích cho sản xuất, đời sống và sự phát triển bền vững của đất nước”, anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ chương trình, các tài năng trẻ tham gia dâng hương, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, tham quan phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu tại trường ĐH VinUni. Tọa đàm “Đối thoại tài năng trẻ Việt Nam” năm 2026, với chủ đề “Làm chủ công nghệ chiến lược - Trí tuệ nhân tạo và cơ hội của thế hệ trẻ Việt Nam” cũng được tổ chức với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học.
Dịp này, Mạng lưới các câu lạc bộ sinh viên nghiên cứu khoa học được ra mắt nhằm tăng cường kết nối, chia sẻ tri thức và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo trong sinh viên.
Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2026 có sự tài trợ và đồng hành của Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Tân Hiệp Phát; khoa Khoa học Dữ liệu và Trí tuệ Nhân tạo, trường Công nghệ (ĐH Kinh tế Quốc dân); và trường ĐH VinUni.
Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng do T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ KH - CN tổ chức từ năm 2003. Qua 23 năm, giải thưởng hướng tới phát hiện, tôn vinh các nhà khoa học trẻ Việt Nam không quá 35 tuổi có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.