Thời phổ thông, BS Hồ Ngọc Lợi từng mong muốn trở thành giáo viên dạy Toán. Niềm yêu thích ấy bắt nguồn từ sự ngưỡng mộ dành cho một người thầy đã truyền cảm hứng cho anh trong những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường.
Năm 2010, khi đồng thời trúng tuyển vào trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP. HCM) và trường ĐH Y Dược TP. HCM, anh quyết định theo học ngành Y với sự động viên của gia đình. Những năm tháng thực tập, trực tiếp tiếp xúc với người bệnh đã khiến anh ngày càng gắn bó với nghề.
Sau khi tốt nghiệp bác sĩ năm 2016, anh bắt đầu công tác tại Trung tâm Huấn luyện nâng cao Mô phỏng lâm sàng từ năm 2017.
Trên hành trình trở thành người thầy, anh có cơ hội học tập cùng GS Hồ Hội tại Hoa Kỳ, thông qua các chương trình phát triển giảng viên. Anh vẫn nhớ những buổi làm việc kéo dài đến hơn 18h và những cuộc trao đổi trực tuyến giữa hai nơi chênh lệch múi giờ tới 12 tiếng.
Từ người thầy của mình, BS Hồ Ngọc Lợi học được cách tổ chức thực hành, đánh giá và đưa ra phản hồi để sinh viên tiến bộ. Những trải nghiệm ấy cũng giúp anh nhận ra trách nhiệm của người giảng viên không dừng lại ở việc hoàn thành một bài giảng.
Trong những buổi thực hành mô phỏng lâm sàng, điều khiến BS Hồ Ngọc Lợi trăn trở là có sinh viên quá tập trung vào quy trình hỏi bệnh, mà quên lắng nghe và thấu hiểu người đối diện.
Theo anh, người bệnh không chỉ chia sẻ triệu chứng mà còn mang theo những lo lắng về công việc, gia đình và cuộc sống. Vì vậy, bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cần được rèn luyện khả năng lắng nghe, đặt câu hỏi và thấu hiểu hoàn cảnh của người bệnh ngay từ giảng đường.
Với ThS. BS Hồ Ngọc Lợi, trách nhiệm của người giảng viên ngành Y luôn gắn với những người bệnh mà sinh viên sẽ gặp trong tương lai. Một lời góp ý về cách xin phép trước khi thăm khám, thừa nhận điều mình chưa chắc chắn, hay trao đổi thông tin với đồng nghiệp có thể góp phần hình thành thói quen nghề nghiệp về sau.
Tuy nhiên, anh cho rằng, cách người thầy đưa ra phản hồi cũng quan trọng không kém nội dung phản hồi. Khi sinh viên mắc lỗi, thay vì chỉ ra điều chưa đúng, anh muốn các bạn có cơ hội giải thích suy nghĩ của mình và tự nhận ra phần cần cải thiện.
Trong bối cảnh Internet và AI ngày càng phổ biến, BS Hồ Ngọc Lợi nhìn nhận, công nghệ mang lại nhiều lợi ích cho việc học. Sinh viên có thể sử dụng AI để tìm hướng tiếp cận tài liệu, chuẩn bị lời giải thích cho tình huống giả định hoặc luyện tập diễn đạt một vấn đề theo nhiều cách khác nhau.
Tuy nhiên, theo anh, người học vẫn cần đối chiếu thông tin với tài liệu gốc, kiểm tra căn cứ chuyên môn và thực hành dưới sự hướng dẫn, giám sát của giảng viên.
Điều khiến BS Hồ Ngọc Lợi quan tâm là làm thế nào để sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn chủ động tham gia vào quá trình học. Anh thích những lúc người học đặt câu hỏi về phương pháp giảng dạy hoặc đề xuất nghiên cứu những khó khăn chính mình gặp phải trong quá trình thực hành.
Những câu hỏi ấy cũng khiến anh nhìn lại cách tổ chức lớp học, đặc biệt là việc tạo ra môi trường đủ tin cậy để sinh viên dám nói điều mình chưa biết và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.
Có lẽ, điều ý nghĩa nhất trong hành trình đứng lớp của BS Hồ Ngọc Lợi không chỉ là chứng kiến sinh viên trưởng thành về chuyên môn, mà còn là nhìn thấy các bạn biết quan tâm, thấu hiểu và có trách nhiệm với người khác.
“Người thầy thế hệ mới” là tuyến bài của Chuyên trang Sinh viên Việt Nam (Báo Tiền Phong) nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ghi lại những cuộc đối thoại với các “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương. Tuyến bài khắc họa chân dung người thầy đang không ngừng thay đổi và tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà giáo dục mang đến cho cộng đồng.
Ảnh: NVCC; Thiết kế: Thiện Nhân