Năm 2024, nhận thấy Triệu Quốc Hoan thường xuyên nghỉ học, thầy La Văn Du cùng đồng nghiệp nhiều lần đến nhà tìm hiểu nguyên nhân, vận động em trở lại trường.
Hoan sống ở một bản người Dao, cách trường khoảng 7km. Gia đình khó khăn, điều kiện chăm sóc và học tập của em còn nhiều hạn chế. Mỗi lần giáo viên đến, cậu bé thường tìm cách lẩn tránh, có khi chạy vào rừng.
Một hôm trời mưa, thầy Du đến nhà nhưng được người thân cho biết Hoan đang chơi với đàn vịt dưới khe suối. Thầy lần theo tìm kiếm và thấy em đang nấp ở đó.
Khi được hỏi lý do không muốn đi học, Hoan nói: “Em đi học em bị mệt… em không muốn đi”.
Qua tìm hiểu, thầy Du nhận ra em thường mệt, khó thở và lo sợ tình trạng sức khỏe của mình. Hoan từng nghĩ có thể chết vì những cơn mệt bất thường nên không muốn đến trường.
Sau đó, gia đình đưa em đi khám và phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh. Nhà trường cùng giáo viên động viên người thân đưa Hoan đi điều trị. Thầy Du cũng tìm cách kết nối các nhà hảo tâm để hỗ trợ chi phí cho gia đình.
Khi Hoan được đưa xuống Hà Nội phẫu thuật, thầy thường xuyên hỏi thăm tình hình, tìm hiểu những khó khăn của gia đình trong thời gian điều trị. Mẹ em ở nhà, bố đưa con đi viện. Gia đình chỉ có chiếc điện thoại được Nhà nước hỗ trợ cho hộ nghèo để liên lạc. Có lúc nhớ con, người mẹ phải mượn điện thoại hàng xóm gọi hỏi thăm.
Biết gia đình thiếu thốn, thầy Du tiếp tục vận động hỗ trợ tiền ăn, quần áo và các nhu yếu phẩm. Tổng số tiền thầy kết nối được là 8,6 triệu đồng.
Sau thời gian điều trị tại Hà Nội, Hoan trở về nhà, sức khỏe và tinh thần tốt hơn. Với thầy Du, việc cậu học trò có thể tiếp tục sinh hoạt, học tập là niềm vui lớn sau nhiều lần thầy trò gặp nhau trong những chuyến đi tìm học sinh.
Mười năm gắn bó với học sinh vùng cao
Thầy Du sinh ra và lớn lên ở xã Nghĩa Tá (tỉnh Thái Nguyên), là người dân tộc Tày. Trước khi trở về công tác tại quê nhà năm 2021, thầy có thời gian dạy ở trường Tiểu học Cốc Đán (huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn cũ). Tổng cộng, thầy đã có 10 năm gắn bó với giáo dục ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Những năm công tác tại vùng cao, thầy Du chứng kiến không ít học sinh thiếu ăn, thiếu mặc, đường đến trường xa và điều kiện học tập hạn chế. Có những bữa trưa, thầy trò chỉ có mì tôm. Giáo viên phải cùng phụ huynh dựng lán để học sinh có chỗ ở bán trú.
Tại Cốc Đán, thầy từng cùng học sinh lên đồi hái sim rừng đem bán, lấy tiền gây quỹ giúp những bạn có hoàn cảnh khó khăn. Số tiền thu được không lớn, nhưng hoạt động giúp các em biết chia sẻ với bạn bè và có thêm sự hỗ trợ trong học tập.
Năm 2021, thầy Du chuyển về trường Tiểu học và Trung học Cơ sở Nghĩa Tá. Trở lại quê hương, thầy tiếp tục gặp những hoàn cảnh học sinh thiếu thốn mà mình từng chứng kiến trong những năm đầu đi dạy.
Ngoài công việc giảng dạy, thầy chủ động tìm kiếm nguồn hỗ trợ, kết nối nhà hảo tâm để giúp học sinh có bữa ăn bán trú, quần áo ấm, sách vở và đồ dùng học tập. Với những em thường xuyên nghỉ học, thầy tìm đến gia đình để hỏi nguyên nhân, trao đổi với phụ huynh và tìm cách tháo gỡ.
Theo thầy Du, mỗi học sinh có hoàn cảnh khác nhau. Có em nghỉ học vì gia đình khó khăn, có em phải phụ giúp bố mẹ, cũng có trường hợp việc học bị ảnh hưởng bởi sức khỏe. Vì vậy, giáo viên cần tìm hiểu nguyên nhân cụ thể, thay vì chỉ nhắc nhở các em đi học đầy đủ.
Mong học sinh vùng cao có điều kiện đến trường tốt hơn
Sau nhiều năm công tác, thầy Du cho rằng, giáo viên ở vùng sâu, vùng xa phải dành nhiều thời gian gần gũi học sinh, nắm bắt hoàn cảnh gia đình và những khó khăn các em gặp phải. Việc vận động học sinh đến lớp đôi khi cần bắt đầu từ những chuyến đi đến từng bản, từng nhà.
Thầy mong muốn có thêm chính sách hỗ trợ giáo dục ở miền núi, nhất là với học sinh dân tộc thiểu số sống xa trường. Theo thầy, cần quan tâm hơn đến hệ thống trường bán trú, nơi ăn ở, điều kiện sinh hoạt, sách vở và đồ dùng học tập để các em yên tâm học hành.
Thầy giáo Du cũng mong giáo viên có điều kiện tốt hơn để đồng hành với học sinh, đặc biệt là những em có nguy cơ bỏ học vì hoàn cảnh gia đình hoặc sức khỏe.
Thầy là một trong 34 giáo viên được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026, do T.Ư Hội LHTN Việt Nam, Bộ GD – ĐT và Tập đoàn Thiên Long tổ chức.
Với thầy Du, những lần vào bản tìm học trò, vận động phụ huynh hay kết nối hỗ trợ một gia đình khó khăn đã trở thành công việc quen thuộc. Thầy mong, mỗi học sinh ở Nghĩa Tá đều có cơ hội đến trường, được quan tâm và không phải từ bỏ việc học vì những trở ngại trong cuộc sống.
