Ngày 31/10, ĐH Phenikaa phối hợp với Hội Ngôn ngữ học Việt Nam và Hội Ngôn ngữ học Hà Nội tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Ngôn ngữ học trong thời đại mới: Bản sắc - Hội nhập và vai trò của trí tuệ nhân tạo”, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế.
Phát biểu khai mạc, PGS. TS Nguyễn Tô Chung - Hiệu trưởng trường Ngoại ngữ - Khoa học xã hội (ĐH Phenikaa) cho biết, Ban tổ chức nhận được gần 500 bài viết, trong đó gần 400 báo cáo được lựa chọn sau quá trình bình duyệt.
Theo ông Chung, số lượng bài gửi về cho thấy sự quan tâm của cộng đồng nghiên cứu đối với những vấn đề ngôn ngữ học trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số. Ngôn ngữ không đơn thuần là phương tiện giao tiếp mà còn lưu giữ ký ức dân tộc, các giá trị văn hóa, kiến tạo tri thức và kết nối cộng đồng.
PGS. TS Lê Anh Sơn - Giám đốc ĐH Phenikaa nhận định, khoa học ngôn ngữ và các ngành khoa học xã hội, nhân văn có vai trò quan trọng trong phát triển tư duy, năng lực giao tiếp, hiểu biết liên văn hóa và khả năng thích ứng của con người trước những thay đổi của xã hội.
Ông cho rằng, việc tăng cường đối thoại giữa các nhà nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cộng đồng học thuật sẽ góp phần mở rộng hợp tác, nâng cao chất lượng giáo dục và năng lực hội nhập quốc tế của nguồn nhân lực Việt Nam.
Hội thảo tập trung vào 5 nhóm chủ đề, gồm bảo tồn và quảng bá bản sắc tiếng Việt, ngôn ngữ các dân tộc thiểu số và tiếng địa phương; tiếp nhận, chọn lọc ngôn ngữ trong quá trình hội nhập; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, giảng dạy; phát triển tiếng Anh với vai trò ngôn ngữ thứ hai; những xu hướng mới trong nghiên cứu ngôn ngữ dưới tác động của công nghệ và truyền thông.
Tại phiên toàn thể, các nhà khoa học trình bày nhiều nghiên cứu từ góc nhìn bản sắc, hội nhập đến ứng dụng công nghệ trong học tập và giảng dạy.
GS. TS Nguyễn Văn Khang trình bày báo cáo “Tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc thiểu số Việt Nam: Nhìn từ bản sắc, hội nhập và quyền lực mềm của ngôn ngữ”. Tham luận đặt vấn đề về vai trò của tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc thiểu số trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng thời góp phần nâng cao vị thế ngôn ngữ Việt Nam trong giao lưu quốc tế.
Ở góc độ hợp tác giáo dục quốc tế, PGS Giang Hải Yến và GS. TS Hà Hội Tiên (Trung Quốc) trình bày báo cáo “Tình hình giảng dạy tiếng Việt bậc đại học ở Trung Quốc: Thực trạng phát triển, khó khăn hiện tại và giải pháp tối ưu”. Nghiên cứu tập trung vào hoạt động đào tạo tiếng Việt tại các trường đại học Trung Quốc, những khó khăn trong quá trình triển khai và giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy.
Trong khi đó, PGS. TS Nguyễn Việt Khoa trình bày báo cáo “Trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong học tập dịch thuật: Nghiên cứu so sánh sinh viên tại hai trường đại học ở Việt Nam”. Chủ đề này góp thêm góc nhìn về việc đưa AI vào hoạt động học tập, đặc biệt là đào tạo dịch thuật, khi các công cụ trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia sâu vào quá trình tiếp nhận, xử lý và chuyển đổi ngôn ngữ.
Bên cạnh phiên báo cáo, tọa đàm bàn tròn tạo diễn đàn để các chuyên gia trao đổi về cơ hội, thách thức và định hướng phát triển ngành ngôn ngữ học. Các nội dung được đặt ra xoay quanh việc giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ sự đa dạng ngôn ngữ, đồng thời chủ động tiếp nhận những thành tựu công nghệ phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
Hội thảo diễn ra trong một ngày, buổi sáng tổ chức phiên toàn thể và tọa đàm bàn tròn, buổi chiều là các phiên làm việc tại tiểu ban. Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức vinh danh các nhà khoa học có đóng góp cho sự phát triển của nền ngôn ngữ học Việt Nam.
