Cô gái “giải oan” cho “cây triệu đô”

SVVN - Khởi nghiệp với cà phê và khá thành công với thương hiệu Anni Coffee. Rồi một cơ duyên khiến Trịnh Thị Bích Thảo lấn sân sang hạt mắc ca, đúng vào lúc người nông dân thất vọng cùng cực với “cây triệu đô”. Thảo nghĩ khác, nhìn khác và làm cách khác để  đưa loại cây này về đúng giá trị của nó và đem lại nụ cười cho người nông dân. 

“Cây triệu đô” là có thật

Hơn 2 năm trước, những lần lên vùng nguyên liệu của Anni ở Lâm Đồng và Đắc Lắc, Thảo thấy các hộ dân thường trồng xen canh cà phê và mắc ca. Ở Đắc Lắc, do thổ nhưỡng, giống và cả kỹ thuật chăm sóc không tốt, mỗi năm người dân chỉ thu được một vụ, năng suất kém. Ai cũng ngao ngán muốn bỏ, có hộ trồng 7 năm cây chưa ra bông.

Đó là thời điểm mà thông tin về “cây triệu đô” tràn lan, nông dân nhiều vùng rủ nhau chặt cà phê, phá tiêu để lao theo mắc ca. Sức hút khủng khiếp giấc mơ đổi đời nhanh chóng huyễn hoặc nông dân đã khiến nguồn giống được tung về Việt Nam vô tội vạ, nguồn gốc không rõ ràng đã gây ra biết bao tai vạ. Cây trồng xuống mang theo bao hi vọng và sau vài năm vẫn không ra trái. Nông dân nhận quả đắng chỉ còn biết than trời và oán trách bị truyền thông “đầu độc”.

 Cô gái “giải oan” cho “cây triệu đô” ảnh 1Trịnh Thị Bích Thảo 

“Khi mình lên Lâm Đồng, lại nghe người dân kể về một nông dân tên Việt ở Tân Hà – Lâm Hà trồng mắc ca ra trái quanh năm, trái to, chất lượng cao. Nông dân trồng mắc ca và cả cơ quan chuyên về cây này của tỉnh Đắc Lắc cũng tìm đến để tìm hiểu. Anh Việt trồng thử nghiệm hơn 20 giống khác nhau và có đến 4-5 giống cho trái thường xuyên. Từ các giống này tiếp tục nhân rộng diện tích, mỗi giống có kỹ thuật chăm sóc khác nhau. Giá bán cho các cửa hàng đặc sản ở Sài Gòn, Đà Lạt từ 400-500 ngàn đồng/kg, xuống thấp cũng 300 ngàn đồng/kg. Tiếc là bao bì quá xấu, chỉ đóng vào bịch và dán giấy bên ngoài”, Thảo kể lại. Ở Tân Hà đã hình thành hẳn một Hợp tác xã về cây mắc ca.

Thảo nhận lời giúp anh Việt làm lại bao bì, thiết kế mẫu mã hộp, tìm kiếm thêm thị trường. Chỉ sau một năm, sản phẩm của anh Việt tìm được rất nhiều khách hàng, chất lượng không thua kém hàng Úc chính phẩm và vượt xa hàng Trung Quốc. Đến năm thứ 2, cô gái này phát triển nhãn hàng mắc ca Green Nuts thuộc Công ty CP ĐT Anni, bên cạnh đó vẫn hỗ trợ nhóm của anh Việt phân phối sản phẩm.

Nhảy vào lĩnh vực mắc ca, Thảo nhận ra các loại giống hiện nay đa phần không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Cây mắc ca phụ thuộc chính vào thổ nhưỡng, cách chăm sóc. Người dân mặc nhiên cứ đất đỏ bazan sẽ trồng được mà không biết khí hậu, nhiệt độ ổn định của vùng đất sẽ ảnh hưởng đến năng suất và khả năng đậu quả. Cả nước có 3 vùng trồng mắc ca chủ yếu: Lâm Đồng, Đắc Lắc và Sơn La nhưng chỉ vùng Lâm Đồng cho chất lượng hạt tốt nhất do có thổ nhưỡng tương tự Úc.

 Cô gái “giải oan” cho “cây triệu đô” ảnh 2Sản phẩm Mắc ca của Bích Thảo trưng bày tài SaigonExpo 

Vì sao nhiều rủi ro mà vẫn làm? Thảo cho rằng “Cây triệu đô” là có thật. Mắc ca là loại cây thân gỗ cổ thụ, tuổi đời có thể hơn 100 năm. Sau 4-5 năm trồng với kỹ thuật chăm sóc tốt có khả năng cho trái hơn một tạ/tháng. Với giá bán hiện nay, 350.000 đồng/kg bán sỉ và 450-500.000 đồng/kg bán lẻ, mắc ca sẽ cho thu nhập khổng lồ. Đây là lý do vì sao Úc rất chú trọng mắc ca và xem đây là loại cây nữ hoàng để xuất khẩu thu ngoại tệ. Hạt mắc ca giàu dinh dưỡng nhất trong các loại hạt, thế giới sẽ hướng đến sử dụng các loại hạt như xu hướng dinh dưỡng mới đảm bảo an toàn và nâng cao sức khỏe.

Khác biệt để tồn tại

Liên tục trong 2 năm, định kỳ Thảo đều lấy mẫu hạt đem đến Trung tâm Quatest 3 để kiểm định thành phần dinh dưỡng nhằm ghi nhận và đồng bộ hóa chất lượng nguyên liệu. Hạt đạt chuẩn phải đảm bảo từ cây được chăm sóc đúng quy trình, nứt vỏ tự nhiên, hàm lượng dinh dưỡng theo tiêu chuẩn của Úc và FDA của Mỹ. 

Tuy vậy, ban đầu đầu ra cho Mắc ca lúc ban đầu vô cùng khó khăn. Khi đi chào hàng, câu mà Thảo thường xuyên nghe là “mắc ca Việt Nam sao đắt hơn của Úc?”. Người tiêu dùng đa phần không hiểu mắc ca chất lượng loại 1 bán tại thị trường nội địa Úc hoặc xuất sang thị trường châu Âu, Mỹ giá 800.000 – 2 triệu đồng/kg. Hàng “xá”, kém chất lượng hơn xuất sang các nước thứ 3 sau đó đưa vào thị trường Việt Nam giá thấp hơn hẳn. Sự chênh lệch giá giữa mắc ca Úc và Việt Nam ở thị trường nước ta không phải là câu chuyện của chất lượng mà bản chất là kinh doanh.

Từ kênh khách hàng sẵn có của Anni Coffee, Thảo đưa mắc ca vào phân phối và thiết lập thêm đối tác, trong đó có hệ thống siêu thị Co.op. Mỗi tháng Green Nuts đưa ra thị trường 3 tấn hạt mắc ca thành phẩm. Gía bán 112.000 đồng/ hộp 200gr, tương đương 540.000 đồng/kg. Sản phẩm mắc ca của Thảo đã được chọn trưng bày tại SaigonExpo của Trung tâm xúc tiến thương mại TP. HCM (ITPC) ở phố đi bộ Nguyễn Huệ và tham dự các hội chợ ở nước ngoài.

 Cô gái “giải oan” cho “cây triệu đô” ảnh 3Trịnh Thị Bích Thảo (phải) giới thiệu sản phẩm Green Nuts tại Tuần lễ hàng Việt Nam tại Thái Lan

Phát triển cùng lúc 2 thương hiệu, Thảo phải tìm cách để nâng cao chất lượng và khai thác giá trị gia tăng cho sản phẩm. Green Nuts phát triển các sản phẩm mắc ca thành phẩm kết hợp socola, mật ong, pho mai, caramel với quy trình sản xuất tương đương Úc. Thị trường Mắc ca Việt Nam đang có rất nhiều chủng loại ngoại nhập, “giữa một rừng sản phẩm giống nhau, nếu mình không có sự khác biệt sẽ khó tồn tại”. Việt Nam hiện chưa có đơn vị làm mắc ca chuyên nghiệp, để thực hiện định hướng đó, Thảo liên kết với một nhà máy đối tác tại Mỹ với quy trình chuẩn để ra thành phẩm.

So với 3 năm trước, nhu cầu hạt mắc ca đã tăng cao. Hàng Úc chiếm thị phần lớn tại Việt Nam, xuất sang theo container để đơn vị phân phối đóng gói bán lẻ, song song đó là hàng tiểu ngạch của Trung Quốc. Gía hàng Trung Quốc chỉ bằng nửa giá hàng Việt Nam. Tại Lâm Đồng, có tình trạng “đổi 2 lấy 1” của thương lái Trung Quốc. “Họ đem hẳn 2 tấn mắc ca loại kém chất lượng sang gạ đổi lấy 1 tấn mắc ca chất lượng cao để đem về Trung Quốc bán. Tôi thỏa thuận, nếu phát hiện có đánh tráo nguồn gốc nguyên liệu sẽ ngừng hợp tác ngay lập tức. Rất may đến nay chưa gặp trường hợp nào như vậy. Người dân cũng hoàn toàn hiểu nếu làm sai thì họ chính là người thiệt hại nhiều nhất và các hộ sẽ tự kiểm soát chéo lẫn nhau để không bị vạ lây”. Sản lượng của HTX Tân Hà mỗi năm chỉ 60 tấn, không đủ để cung cấp cho thị trường nội địa, phải nhân giống, mở rộng diện tích mới.

Năm 2016, chẳng ai nghĩ đến việc đưa café lên bán ở Amazon thì Thảo lại làm được. Còn với mắc ca, cô gái này quả quyết: “Tôi thích làm những gì mới. Mắc ca là sản phẩm mới và tôi cũng sẽ làm cách mới là không dùng sản phẩm sẵn có trên thị trường mà cải tiến sản phẩm đó. Người nông dân không hiểu hết chuỗi giá trị của ngành nông nghiệp, họ không giỏi về bao bì, marketing v..v để nâng giá trị sản phẩm, mà cái này tôi có thể làm được. Cuối cùng trong chuỗi giá trị của nông nghiệp là lợi nhuận cho nông dân. Ban đầu chỉ tham gia thử nghiệm và phân phối. Dần già nhận thấy mắc ca là một hứng thú mới cho khát vọng khởi nghiệp. Tôi tin sẽ thành công với mắc ca”.

                                                                                                KHOA TƯ

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Nét đặc trưng trong dịp Tết Nguyên Đán qua lời kể của cô gái dân tộc H'Mông

Nét đặc trưng trong dịp Tết Nguyên Đán qua lời kể của cô gái dân tộc H'Mông

SVVN - Hầu Thị Hoa 19 tuổi dân tộc H’Mông, sinh ra và lớn lên tại Võ Nhai, Thái Nguyên. Theo chia sẻ của Hoa, vào dịp Tết cổ truyền, phụ nữ người Mông ở Thái Nguyên vẫn giữ phong tục tự may, trang trí những bộ váy áo truyền thống. Còn đàn ông người Mông Thái Nguyên lưu giữ nét đẹp văn hóa là khèn và các điệu khèn truyền thống của dân tộc. Điệu khèn cất lên trong ngày Tết là tài sản tinh thần vô giá của con người nơi đây. 
MC Xuân Hiếu: Không khí Tết ở Hà Nội vẫn luôn có cái gì đó rất thiêng liêng

MC Xuân Hiếu: Không khí Tết ở Hà Nội vẫn luôn có cái gì đó rất thiêng liêng

SVVN - Xuân Hiếu - MC đa tài tốt nghiệp Trường ĐH Ngoại thương, sinh ra và lớn lên ở Hà Nội nên anh có nhiều kỷ niệm tuổi thơ về không khí Tết Thủ đô. Hiếu chưa từng đón Tết xa quê hương, với anh không khí Tết ở Hà Nội rất thiêng liêng và đặc biệt. Anh thích cảm giác Tết ở Hà Nội bởi vẫn những con phố ấy nhưng càng gần Tết càng thấy mọi người thong thả và dịu dàng hơn. 
9X kể chuyện vi vu gần 20 quốc gia cùng loạt ảnh du lịch xinh lung linh gây 'sốt' cộng đồng mạng

9X kể chuyện vi vu gần 20 quốc gia cùng loạt ảnh du lịch xinh lung linh gây 'sốt' cộng đồng mạng

SVVN - Từng gây ấn tượng với hình ảnh cô gái Việt mặc áo dài Tết check-in khắp Singapore, đặt chân đến Mông Cổ giữa cái lạnh âm 40 độ hay bộ ảnh đẹp về Mộc Châu… Phạm Hoài Thương (sống ở Hà Nội) luôn tràn đầy năng lượng sống-đi-trải nghiệm và kể chuyện bằng hình ảnh trên những cung đường.
Tác giả Lê Hoa Chi: Phải luôn giữ đam mê cho những điều khiến bạn hạnh phúc

Tác giả Lê Hoa Chi: Phải luôn giữ đam mê cho những điều khiến bạn hạnh phúc

SVVN - Chị Lê Hoa Chi là tác giả cuốn sách "Vượt khó thì dễ, vượt sướng thì khó", từng có gần 30 năm làm báo tại vùng sâu vùng xa, là nữ doanh nhân thành đạt đang sống tại Đà Nẵng. Năm 2022 chị đã có nhiều chương trình tặng sách và nói chuyện về kỹ năng với các bạn sinh viên tại Hà Nội, Thái Nguyên và Đà Nẵng. Chị chia sẻ với bạn đọc chuyên trang Sinh Viên Việt Nam đầu Xuân Quý Mão 2023.
Tết truyền thống ở Làng cổ Đường Lâm

Tết truyền thống ở Làng cổ Đường Lâm

SVVN - Hòa mình vào sự phát triển của cuộc sống đương đại, phong tục Tết ở một số nơi ít nhiều đã có sự thay đổi. Thế nhưng, tại Làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây, Hà Nội), những nét đẹp ngày Tết truyền thống vẫn được duy trì và giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay, thu hút nhiều người trẻ đến trải nghiệm.