Google News

Người thầy thế hệ mới

Khi AI có thể trả lời mọi câu hỏi, người thầy sẽ dạy điều gì?

SVO - Khi sinh viên có thể tìm lời giải chỉ sau vài giây nhờ AI, PGS. TS Hà Minh Tuấn - Phó trưởng Khoa Kiến trúc - Xây dựng, trường ĐH Công nghệ TP. HCM cho rằng, vai trò của người thầy không mất đi mà đang thay đổi. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức, người thầy cần giúp sinh viên biết đặt câu hỏi, tư duy độc lập và chịu trách nhiệm với những điều mình biết.

Năm 2026, PGS. TS Hà Minh Tuấn - Phó trưởng Khoa Kiến trúc - Xây dựng, trường ĐH Công nghệ TP. HCM (HUTECH) được tuyên dương danh hiệu “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương.

Từ trải nghiệm giảng dạy, thầy Tuấn nhận thấy, sinh viên ngày nay tiếp cận thông tin nhanh hơn, chủ động tìm kiếm kiến thức và mạnh dạn thể hiện chính kiến. Theo thầy, đây là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu người giảng viên phải thay đổi khi khả năng tiếp cận thông tin không còn đồng nghĩa với việc thực sự hiểu và vận dụng được kiến thức.

tieu-de-phu-ha-minh-tuan-7.png

Một sinh viên có thể sử dụng AI để giải bài tập chỉ trong vài giây, nhưng chưa chắc giải thích được, vì sao lựa chọn phương pháp ấy hoặc kết quả có phù hợp với thực tế hay không. Theo PGS. TS Hà Minh Tuấn, người thầy vì thế cần chú trọng quá trình tư duy của sinh viên thay vì chỉ đánh giá đáp án cuối cùng.

quote-ha-minh-tuan.png

PGS. TS Hà Minh Tuấn cho rằng, AI đang làm thay đổi vai trò truyền đạt tri thức của giảng viên, nhưng không khiến người thầy trở nên kém quan trọng. Điều cần thay đổi là cách tổ chức quá trình học tập, hướng dẫn sinh viên kiểm chứng thông tin và đưa ra quyết định có trách nhiệm.

Trong lĩnh vực xây dựng, AI có thể hỗ trợ thiết kế kết cấu, lập tiến độ thi công hay tính toán chi phí. Tuy nhiên, người kỹ sư vẫn phải đánh giá tính an toàn, sự phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện thực tế, bởi một sai sót có thể ảnh hưởng đến tài sản, thậm chí tính mạng con người.

quote-ha-minh-tuan-1.png

Từ quan điểm đó, thầy Tuấn tăng cường các hoạt động học tập theo dự án, thảo luận nhóm và giải quyết vấn đề thực tế. Trong học phần Công tác kỹ sư ngành Quản lý xây dựng, sinh viên được tìm hiểu hoạt động thiết kế, thi công, quản lý dự án và trình bày kết quả, qua đó rèn luyện khả năng tư duy, làm việc nhóm và bảo vệ quan điểm.

Bên cạnh việc tìm hiểu ứng dụng AI và mô hình thông tin công trình (BIM) trong đào tạo, PGS. TS Hà Minh Tuấn cũng thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn. Tuy nhiên, thầy cho rằng: “Thước đo của đổi mới không phải là người thầy sử dụng bao nhiêu công cụ hiện đại, mà là sinh viên học được gì và trưởng thành như thế nào sau mỗi học phần”.

tieu-de-phu-ha-minh-tuan-6.png

Đến nay, thầy đã hướng dẫn hơn 20 đề tài, nhóm nghiên cứu khoa học sinh viên, trong đó có đề tài giành giải Ba Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka năm 2024. Tuy nhiên, điều khiến thầy trân trọng hơn những giải thưởng là chứng kiến sinh viên biết đặt câu hỏi, chấp nhận sai sót và kiên trì tìm lời giải.

quote-ha-minh-tuan-2.png

Từng có thời gian học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản, thầy nhận ra rằng, những kiến thức tích lũy trong quá khứ, dù có giá trị đến đâu, cũng không thể đủ cho cả hành trình làm nghề. Theo thầy, người giảng viên cần có tinh thần học hỏi, sẵn sàng thừa nhận những điều mình chưa biết, thậm chí học từ chính sinh viên.

Từ trải nghiệm ấy, PGS. TS Hà Minh Tuấn cho rằng, khi Internet và AI giúp việc tiếp cận tri thức trở nên dễ dàng, giá trị của giáo dục đại học không còn nằm ở việc cung cấp thông tin đơn thuần. Điều quan trọng hơn là giúp người học hình thành năng lực và biết vận dụng kiến thức trong thực tế.

Một người có thể đọc hàng trăm tài liệu về thiết kế cầu, xem các video hướng dẫn hay sử dụng AI để tính toán kết cấu, nhưng điều đó chưa đủ để trở thành kỹ sư có thể chịu trách nhiệm thiết kế một cây cầu thực sự. Người học vẫn cần kiến thức nền tảng, trải nghiệm thực hành, phương pháp tư duy và sự đánh giá từ những người có chuyên môn.

quote-ha-minh-tuan-3.png

Theo PGS. TS Hà Minh Tuấn, đại học không chỉ giúp người trẻ chuẩn bị cho một nghề nghiệp, mà còn tạo môi trường để họ học từ giảng viên, bạn bè, những dự án thực tế và cả những lần thất bại. Đây cũng là nơi người học rèn luyện khả năng thích nghi, tư duy độc lập và tạo ra giá trị trong một thế giới không ngừng thay đổi.

Khi được hỏi thế nào là một “người thầy thế hệ mới”, thầy Tuấn không đặt nặng tuổi tác hay khả năng sử dụng công nghệ. Theo thầy, người thầy, trước hết cần có tinh thần học hỏi, sẵn sàng thay đổi và thực sự quan tâm đến sự phát triển của người học.

quote-ha-minh-tuan-4.png

Với PGS.TS. Hà Minh Tuấn, công nghệ có thể thay đổi phương pháp giảng dạy, nhưng sự tận tâm, trung thực và tinh thần trách nhiệm vẫn là những giá trị không thể thiếu của nghề giáo.

“Người thầy thế hệ mới” là tuyến bài của Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam (Báo Tiền Phong) nhân dịp Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ghi lại những cuộc đối thoại với các “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương. Tuyến bài khắc họa chân dung người thầy đang không ngừng thay đổi và tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà giáo dục mang đến cho cộng đồng.


Ảnh: NVCC; Thiết kế: Thiện Nhân

Cùng chuyên mục