Khởi nghiệp thời đại số: Cơ hội từ bản sắc và bài toán 'sinh tồn' trước công nghệ

Cuộc đua "đốt tiền" vào nội dung và quảng cáo

Trong kỷ nguyên số, marketing không còn đơn thuần là giới thiệu sản phẩm, mà đã trở thành một cuộc đua sáng tạo nội dung không hồi kết. Chia sẻ từ góc nhìn của người trong cuộc, anh Đức cho rằng sự bùng nổ thông tin đang tạo ra áp lực khổng lồ lên các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Chủ nhiệm HTX thẳng thắn thừa nhận rằng Sinh Dược đang hụt hơi trong cuộc đua chuyển đổi số: "Một bài đăng của Sinh Dược hiện nay rất dễ bị nhấn chìm và biến mất trên bảng hiển thị của hơn 80.000 người theo dõi Fanpage. Với mỗi khách hàng, chúng tôi phải cạnh tranh hiển thị với hàng trăm đối thủ và kênh thông tin khác".

Hệ quả tất yếu của cuộc cạnh tranh này là bài toán ngân sách. Để giành được sự chú ý của người dùng, doanh nghiệp buộc phải đầu tư song hành: vừa đổ tiền vào sáng tạo nội dung chất lượng, vừa phải chi mạnh tay cho quảng cáo. Đây là một cuộc đua không có điểm dừng, bào mòn rất nhanh nguồn vốn vốn dĩ đã ít ỏi của các dự án khởi nghiệp (startup). Nếu không có chiến lược tài chính vững vàng, doanh nghiệp rất dễ "hụt hơi" trước khi tìm được chỗ đứng.

Thị trường liên tục biến đổi và bài toán R&D

Một thách thức lớn khác được anh Đức chỉ ra là sự thay đổi chóng mặt trong hành vi mua hàng của người tiêu dùng. Quyết định mua sắm hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào tính tiện lợi của nền tảng cung cấp.

Anh Đức phân tích: "Trước đây, khi Shopee chưa ra đời, khách hàng mua sắm chủ yếu qua Facebook. Hiện tại, hành trình mua sắm của khách hàng phức tạp hơn nhiều, họ xem, tiếp cận thông tin ở Facebook nhưng lại quyết định mua hàng trên Shopee".

Tuy nhiên, sự dịch chuyển này chưa bao giờ là cố định. Theo dự đoán của giới chuyên môn, với các chính sách thuế dự kiến áp dụng vào năm 2026, rất có thể người tiêu dùng sẽ quay ngược lại mua sắm trực tiếp qua các kênh của nhãn hàng để có giá thành rẻ hơn. Điều này đặt ra yêu cầu sống còn cho Sinh Dược nói riêng và các startup nói chung: phải liên tục thay đổi để thích nghi với dòng chảy của thị trường.

Bên cạnh đó, kỷ nguyên số đã san phẳng các rào cản địa lý, mang đến cho người tiêu dùng vô vàn sự lựa chọn. Cùng một loại sản phẩm, khách hàng có thể tìm thấy hàng chục nhãn hàng khác nhau trong và ngoài nước với mức giá cạnh tranh. Để tồn tại, doanh nghiệp buộc phải liên tục đổi mới sản phẩm, dịch vụ. Chi phí cho nghiên cứu và phát triển (R&D) vì thế cũng trở thành gánh nặng bào mòn lợi nhuận nếu không được quản trị khéo léo.

Mạng xã hội là một môi trường mở, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng, nhưng cũng ẩn chứa rủi ro về khủng hoảng truyền thông. Với sự hội nhập quốc tế, xu hướng thông tin thay đổi từng giờ. Tại một thời điểm, chỉ cần sản phẩm hoặc thông điệp của doanh nghiệp đi ngược lại một xu hướng đang thịnh hành, thương hiệu rất dễ rơi vào khủng hoảng, bị bài xích hoặc tấn công mạng. Với những doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, khủng hoảng thông tin đôi khi là đòn chí mạng dẫn đến sụp đổ.

Về vấn đề ứng dụng công nghệ vào vận hành, anh Đức thẳng thắn thừa nhận đây là điều "nói dễ hơn làm". Doanh nghiệp ví như một cơ thể đang hoạt động ổn định, mỗi tác động từ công nghệ mới đều có thể gây ra sự bất ổn, thậm chí gãy đổ hệ thống nếu không được tính toán kỹ.

"Thách thức nằm ở chỗ mọi sự thay đổi số đều đòi hỏi tốc độ nhanh, trong khi nhận thức và năng lực của người lao động vốn chưa được 'cài đặt' để vận hành theo cách mới. Sinh Dược cũng từng loay hoay, thậm chí bế tắc vì có quá nhiều giải pháp cho một vấn đề, nhưng lại thiếu tính liên kết giữa các giải pháp và quy định nội bộ", anh Đức chia sẻ. Bài học rút ra là chuyển đổi số phải lấy con người làm trung tâm, người lao động phải là chủ thể của sự thay đổi chứ không phải nạn nhân của công nghệ.

Cơ hội cho startup trẻ

Giữa muôn vàn thách thức, cơ hội cho người trẻ khởi nghiệp nằm ở đâu? Theo kỹ sư Vũ Trung Đức, chưa bao giờ yếu tố cá nhân hóa, địa phương hóa và bản sắc hóa lại thuận lợi cho kinh doanh như bây giờ.

Mọi đặc điểm riêng biệt, thế mạnh của cá nhân hay địa phương đều có thể khai thác để trở thành lợi thế cạnh tranh độc bản. Tuy nhiên, để xác định đúng những giá trị bản sắc cốt lõi, startup cần sự nghiên cứu nghiêm túc và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền địa phương, gia đình và cộng đồng.

Cuối cùng, vượt lên trên mục tiêu lợi nhuận, động lực lớn nhất để người trẻ dấn thân khởi nghiệp chính là lòng yêu nước. Đối diện với "bẫy thu nhập trung bình" đang hiện hữu, con đường để quốc gia bứt phá chính là thông qua lực lượng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đảng và Nhà nước đã và đang liên tiếp đưa ra những quyết sách lớn để hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp.

"Những nội dung trên đều là góc nhìn của riêng tôi, đúc rút từ chính hành trình làm nghề của mình. Hy vọng sẽ có những thông tin hữu ích cho các bạn trẻ, các startup trẻ khởi nghiệp", anh chia sẻ.