Nét duyên trai làng giả gái múa 'Con đĩ đánh bồng' trong hội làng Triều Khúc

Lê Vượng - Duy Anh

25/02/2026 18:13

SVO - Lễ hội làng Triều Khúc (Thanh Trì, Hà Nội) những ngày đầu xuân luôn rộn ràng bởi điệu múa "Con đĩ đánh bồng". Đây là một trong mười điệu múa dân gian xưa của đất Thăng Long, mang đậm tính nghi lễ và sự độc đáo khi những chàng trai tân hóa thân thành thiếu nữ lả lơi trong nhịp trống hội.

Mỗi dịp đầu xuân, làng Triều Khúc lại rộn ràng mở hội. Điểm nhấn đặc sắc nhất thu hút du khách thập phương chính là điệu múa "Con đĩ đánh bồng" – một trong mười điệu múa dân gian cổ vẹn nguyên sức sống giữa lòng thủ đô.

Những trai làng Triều Khúc duyên dáng hoá thân với má đỏ môi hồng.

Lễ hội gắn liền với sự kiện Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng tập hợp binh sĩ, đóng quân tại làng Triều Khúc xưa. Đoàn rước kiệu Bố Cái Đại Vương được tổ chức trang trọng, rước từ đình Sắc về đình Đại trong tiếng chiêng trống rộn rã.

Sau khi hoàn tất các nghi thức rước tế, thời khắc "ngài đã lên ngai" cũng là lúc điệu múa đánh bồng hầu Thánh chính thức bắt đầu.

Điệu múa Bồng mang nét đặc trưng độc nhất vô nhị khi những nam thanh niên khôi ngô hóa trang thành thiếu nữ lả lơi. Động tác múa cực kỳ phóng khoáng, dứt khoát mạnh mẽ nhưng cũng rất mềm mại, linh hoạt.

Theo truyền thuyết, do trong quân không có nữ, các binh sĩ đã đóng giả con gái để múa mua vui, giải trí cho binh lính khi mừng công thắng giặc. Sau khi vua Phùng Hưng qua đời, dân làng lập đình thờ và múa Bồng trở thành điệu múa mang đậm tính nghi lễ.

Đứng bên ngoài đoàn rước tế, chú Cường (56 tuổi) đang say sưa thổi chiếc tù và làm bằng sừng trâu. Chú Cường chia sẻ, âm thanh tù và mang những giai điệu hiệu lệnh tiến hoặc lui quân, hòa cùng tiếng trống hội tăng thêm phần náo nức. Mọi năm chú đều tham gia đoàn rước tế, nhưng năm nay nhà có tang nên đành đứng ngoài. Theo tục lệ, những người đang chịu tang sẽ không được tham gia vào đoàn rước từ một đến ba năm.

Tại ngõ 207 xóm Cầu, anh Đào Nhân Phúc cùng người dân làm mâm lễ cúng. Anh Phúc bày tỏ sự mong chờ vì cả năm mới có một ngày, mọi người cùng nhau dâng lễ với lòng thành kính, tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi chào năm mới.

Nhân vật chính hóa thân vào vai "con đĩ" phải là trai tân chưa vợ, mặt mũi khôi ngô, tươi tắn và là con nhà gia giáo. Họ được trang điểm mặt hoa da phấn, môi son, má hồng và mặc đồ giả gái rực rỡ. Chiếc trống bồng được khoác hờ trước ngực. Các vũ công nam thực hiện những động tác xoay tròn, dựa lưng, úp mặt vào ngực nhau lả lơi, quấn quýt. Những động tác tuy đơn giản nhưng mang dáng dấp không phải ai cũng bắt chước được.

Trong lúc hội diễn ra, người dân làng Triều Khúc ân cần rót từng ly trà ấm, tiếp sức cho đội múa bồng sau những màn trình diễn cống hiến hết mình.

Anh Nguyễn Huy Công (36 tuổi), Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ múa trống bồng chia sẻ: "Mỗi dịp Tết đến xuân về, chúng tôi đều rất háo hức được trình diễn điệu múa cổ truyền".

"Năm nay, đội múa có thêm những gương mặt 'siêu nhí' trình làng để tiếp nối truyền thống. Các em được bố mẹ tự tay tô son, điểm phấn, chăm chút trang phục", anh Công nói. Điểm đặc biệt của điệu múa này là tất cả vũ công đều chỉ đi tất trắng, không mang giày khi trình diễn.

Nét duyên dáng, lúng liếng của những "bóng hồng" mang hình hài nam giới đã làm nên hồn cốt đặc trưng của điệu múa bồng Triều Khúc. Bạn Sơn, một thành viên trẻ của đội múa chia sẻ: “Mình cảm thấy rất tự hào khi được trình diễn điệu múa cổ truyền cho tất cả mọi người. Năm mới, mình xin chúc cho mọi người trên cả nước một năm bình an, vạn sự như ý”.