Google News

Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp T.Ư: Giảng đường đại học là nơi để sinh viên thử, sai và tự tìm lời giải

SVO - Từ giảng đường, phòng nghiên cứu đến những hoạt động cùng sinh viên, TS Lê Thị Huỳnh Anh cho rằng, người trẻ cần học cách bước vào những bài toán khó, chấp nhận sai và tự tìm cách giải quyết, thay vì chỉ đi tìm một đáp án có sẵn.

TS Lê Thị Huỳnh Anh - Giảng viên ngành Quản lý công nghiệp, khoa Quản lý Dự án và Công nghiệp, trường ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng) vừa được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" cấp T.Ư, năm 2026. Khi còn là sinh viên, TS Huỳnh Anh từng bị cuốn hút bởi những bài toán tối ưu và tư duy hệ thống. Sau này, khi đứng trên bục giảng, nữ giảng viên nhận ra, điều khiến cô hứng thú hơn cả không phải là giải được một mô hình mà là nhìn thấy sinh viên tự tìm ra lời giải cho chính bài toán của các em.

anh-1-24.jpg
TS Lê Thị Huỳnh Anh là "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" cấp T.Ư, năm 2026.

Đừng chỉ học để tìm đáp án

Với TS Lê Thị Huỳnh Anh (sinh năm 1993), một trong những thay đổi của giáo dục đại học hiện nay là sinh viên không còn thiếu thông tin. Chỉ với một chiếc điện thoại và vài từ khóa, người học có thể tìm thấy hàng loạt bài giảng, tài liệu, công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hay lời giải cho một bài toán. Vì vậy, theo cô, vai trò của người thầy cũng cần thay đổi.

anh-2-1.png

Trong các giờ học, nữ giảng viên cố gắng đưa những bài toán từ doanh nghiệp vào lớp thay vì để kiến thức nằm trên trang giấy. Sinh viên có thể được làm quen với mô phỏng dây chuyền sản xuất, đo đạc, phân tích dữ liệu và tự tìm phương án tối ưu... Có lúc, sinh viên làm chưa đúng, mô hình không chạy hoặc kết quả không như dự kiến nhưng với TS Huỳnh Anh, những lần như vậy lại có giá trị. Cô không đưa ngay lời giải mà đặt câu hỏi để sinh viên tự tháo gỡ vấn đề. “Không làm thay, chỉ gợi mở”, nữ giảng viên nói về cách mình hướng dẫn sinh viên. Cô cho rằng, cảm giác tự mình vượt qua một thuật toán khó hay một bộ dữ liệu phức tạp có thể tạo ra sự tự tin bền vững hơn việc được người khác chỉ sẵn đáp án.

Một bài toán khó, có thể là một bài học lớn

Có lần, cô Huỳnh Anh hướng dẫn một nhóm sinh viên thực hiện đề tài về tối ưu hóa nhân lực và chi phí đào tạo cho doanh nghiệp. Những ngày đầu, nhóm phải đối diện với dữ liệu thực tế phân tán, nhiều vấn đề phát sinh và thuật toán liên tục báo lỗi. Áp lực khiến các sinh viên từng nghĩ đến việc đổi sang một đề tài khác dễ hơn. Thay vì làm thay, cô cùng sinh viên ngồi rà soát từng phần dữ liệu, đặt câu hỏi và tìm nguyên nhân của vấn đề. Cuối cùng, mô hình chạy được. Giải pháp được doanh nghiệp đánh giá cao và ứng dụng. Điều khiến TS Huỳnh Anh nhớ nhất là khoảnh khắc các sinh viên tự tin hơn khi bảo vệ sản phẩm của mình. Sau này, khi những sinh viên ấy đi làm và trở thành các kỹ sư cải tiến trong doanh nghiệp, cô càng tin rằng, một người thầy không nhất thiết phải là người đưa ra nhiều câu trả lời nhất. Đôi khi, điều quan trọng hơn là giúp người học đủ tự tin để tự tìm câu trả lời.

anh-3-5.jpg
TS Huỳnh Anh (giữa) đồng hành cùng sinh viên, học viên trong thực hiện, bảo vệ đề án tốt nghiệp.

“Giảng đường thứ hai” ngoài lớp học

Bên cạnh giảng dạy và nghiên cứu, TS Huỳnh Anh có nhiều năm tham gia công tác Đoàn - Hội. Cô từng là Bí thư Liên Chi đoàn khoa Quản lý Dự án và Công nghiệp và Phó Bí thư Đoàn trường ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng). Những hoạt động ấy cho cô một cách khác để hiểu sinh viên. Trong những chiến dịch tình nguyện, hoạt động học thuật, khởi nghiệp hay những buổi chuẩn bị chương trình kéo dài đến tối, nữ giảng viên nhìn thấy nhiều sinh viên khác với hình ảnh ở trên giảng đường. Có những sinh viên vốn ít nói trong lớp lại rất năng nổ khi làm hoạt động. Có những sinh viên Kỹ thuật vốn quen với thuật toán lại có thể trở thành người kết nối cả nhóm. “Tuổi trẻ có sức bật kỳ diệu khi được trao niềm tin”, cô chia sẻ.

TS Huỳnh Anh cho rằng, hoạt động Đoàn - Hội cũng là một “giảng đường thứ hai”. Ở đó, sinh viên học cách phối hợp, chịu trách nhiệm, giải quyết tình huống và làm việc với những người rất khác mình. Đó cũng là những năng lực mà một bài kiểm tra trên lớp khó có thể đo được.

“Bản lĩnh và tử tế”

Làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật - quản lý, TS Huỳnh Anh chứng kiến khá rõ sự thay đổi của công nghệ. Cô cho rằng, sinh viên hiện nay cần biết sử dụng AI, công cụ mô phỏng và dữ liệu để học tập hiệu quả hơn. Nhưng cùng lúc, người học phải biết kiểm chứng thông tin, đặt câu hỏi và phản biện những gì công nghệ đưa ra.

anh-4-12.jpg
TS Huỳnh Anh (ngoài cùng, bên phải) tổ chức chương trình “Phát triển kỹ năng sinh viên thông qua triển khai mô hình thực tế Learning Express”.

“Đừng biến AI thành nơi lấy đáp án cuối cùng”, là tinh thần cô muốn sinh viên ghi nhớ. Theo nữ giảng viên, khi kiến thức có thể tìm thấy ngày càng dễ dàng, giá trị của người học sẽ nằm nhiều hơn ở khả năng đặt vấn đề, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Cùng với năng lực công nghệ, cô nhấn mạnh: Khả năng lắng nghe và thấu cảm. “Giữa thế giới số hóa, năng lực lắng nghe, dẫn dắt tâm lý và nuôi dưỡng đạo đức nghề nghiệp chính là ‘chất người’ mà không thuật toán nào thay thế được”, cô nói.

Cô khuyên sinh viên, hãy tận dụng đại học như một khoảng thời gian để thử. Sinh viên nên thử một đề tài nghiên cứu, thử tham gia hoạt động Đoàn - Hội, thử đi thực tế doanh nghiệp, thử một kỹ năng mới. Và quan trọng nhất, đừng quá sợ việc mình làm chưa tốt ngay từ lần đầu. “Giảng đường đại học là không gian an toàn nhất để các bạn được thử nghiệm, được sai và học cách tự đứng dậy”, cô chia sẻ.

Công nghệ thay đổi, phương pháp giảng dạy thay đổi, sinh viên thay đổi. Nếu người thầy dừng lại, những bài giảng cũng dễ trở nên cũ. TS Huỳnh Anh gọi điều mình muốn giữ lại trong hành trình ấy bằng: Bản lĩnh và tử tế. Bản lĩnh để không ngại những bài toán khó, không ngại thay đổi và không ngừng học hỏi. Tử tế để nhớ rằng, phía sau mỗi bài tập, mỗi điểm số hay mỗi dự án vẫn là một người trẻ đang loay hoay tìm hướng đi cho mình. Với cô, có lẽ đó cũng là một trong những điều đáng giá nhất của nghề giáo: Không nhất thiết tạo ra những học trò luôn có sẵn câu trả lời mà giúp sinh viên đủ năng lực và bản lĩnh để bước vào những câu hỏi chưa có lời giải.

Ảnh: NVCC

Cùng chuyên mục