Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê

Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê
SVVN - Hễ nhắc đến cái chạn bát hay gác-măng-giê thì ít nhiều ai cũng nghe, từng được biết vì đó là đồ vật luôn hiện hữu trong nhiều gia đình ngày xưa.

Càng lớn, con người ta thường thích hoài cổ về những ngày xưa. Những ngày mà tủ lạnh, lò vi sóng,… hay tựu trung là những món đồ điện tử tiện nghi còn là thuật ngữ và là thứ vật phẩm xa xỉ với nhiều người Việt Nam. Nhưng hễ nhắc đến cái chạn bát hay gác-măng-giê thì ít nhiều ai cũng nghe, từng được biết và là đồ vật luôn hiện hữu trong nhiều gia đình.

Tôi may mắn được sinh ra và lớn lên trong thời đại giao thoa giữa lối sống cũ và nhịp sống tân thời đang trỗi mình mạnh mẽ. Và càng may mắn hơn khi sinh ra ở nông thôn, nơi dung dưỡng và bồi đắp nên trong tôi một lối sống bình dị với những vật dụng tuy đơn giản nhưng cũng ít người biết đến ngày nay, như chiếc gác-măng-giê là một điển hình. Đâu đó trong góc bếp nhà tôi vẫn còn lưu lại hình ảnh chiếc gác-măng-giê cũ sờn cho đến những năm đầu thập niên 2000, cả gia đình mới thay lại một chiếc mới và giờ thì không còn dùng đến nữa.

Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê ảnh 1

Cái thời nhà chưa được lát gạch bông láng bóng như bây giờ, chiếc tủ đứng đó nơi góc bếp, trên nền nhà đôi chỗ tróc xi-măng. Đứng đó nhưng cũng chẳng vững, cứ khập khiễng không thôi vì nền có được trơn tru, láng mịn bao giờ! Mẹ phải lấy dăm ba mảnh giấy gấp lại rồi lót dưới chân của chiếc tủ để nó có thể ổn định hơn. Gác-măng-giê có từ thời Pháp thuộc, dân Việt ta đã mượn chữ  “Garde à manger” trong tiếng Pháp để biểu thị cho một đồ vật mà chưa từng có ở Việt Nam trước đó. Gác-măng-giê trở thành lối nói “sang” của dân thị thành bấy giờ, còn ở nông thôn nó được gọi đơn giản hơn là gác chạn hay chạn bát. Ngày nay, tùy theo từng vùng miền mà người ta có những cách gọi khác nhau, tạo nên một sự  “đa thanh” nhưng vô cùng “đồng điệu” của một thứ vật phẩm những ngày xưa vọng về. Nhà tôi thì hay gọi nó là sập-băng-rê, còn bạn bè tôi trong Sài Gòn khi được hỏi về thì có người còn nói nó là gạc-con-giê (rê), gạc-măng-giê.

Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê ảnh 2

Đã qua lâu lắm rồi, cái thần trí của con người cũng lúc này lúc khác. Tôi chỉ mường tượng lại được đôi chút về dáng hình của chiếc gác-măng-giê đầu tiên mà gia đình tôi sử dụng. Chiếc tủ không quá cao, nhưng đối với tôi khi ấy, nó là một cái gì đó rất to lớn, khổng lồ. Chiếc tủ thật đa năng, nó đựng được tất cả mọi thứ “bếp núc” của gia đình, từ nồi niêu xoong chảo cho đến những gia vị nêm nếm thức ăn được má lọc lựa kĩ càng. Gác-măng-giê vậy mà hay, nó là “Tử cấm thành” của lũ kiến lạc bầy, của gián chuột và cả con mèo “háu ăn” nữa.

Nhắc tới mèo, hồi đó nhà tôi có nuôi một con mèo mướp. Nó ưa nhảy lên đầu tủ gác-măng-giê, đi qua đi lại vài vòng trên đó để thám thính, đợi sơ hở là “ăn vụng”. Thi thoảng thấy bóng tôi hay má đi ngang qua, nó nhanh thiệt nhanh ngả mình vờ ngủ, cái đuôi hững hờ nhẹ nhàng thả xuống che lấp cái gạc tủ. Khôn đáo để!

Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê ảnh 3

Tôi vẫn nhớ cái thanh âm đằm nhẹ mỗi lần mở cửa tủ, nó không phải là thứ âm thanh hiện đại, nhanh mở vội đóng như bây giờ. Đôi khi lỡ tay đóng mạnh cửa tủ, tôi cứ ngỡ tới một thứ âm thanh va mạnh, vụn vỡ trong đầu. Cũng tiếng đằm nhẹ như vậy nhưng giờ pha thêm một chút đục và nhu mì trong đó. Thứ thanh âm như nhắc khéo con người ta phải trân quý đồ vật, nó cũng như ta cũng biết đau và thể hiện ra bằng thanh âm va chạm.

Mỗi trưa đi học về, bỏ cặp xuống là tôi vội chạy ngay đến bên gác-măng-giê, mở tủ. Mùi thơm lừng của thức ăn bay ra khiến tôi ngợp. Ngợp trong cái niềm hân hoan, vui sướng thì còn gì bằng! Nghe đâu đó bên tai, tiếng “chíp chíp” nhỏ của vài chú gà con đang bới tro đằng bếp cùng tiếng cục tác, nhảy ổ của cô gà mái. Cái âm ba thôn dã cứ quần mãi trong đầu tôi, cho đến tận bây giờ, khi kể cho bạn nghe về chiếc gác-măng-giê thì tôi cũng đang lâng lâng thứ hương thơm của gỗ  hòa với mùi thức ăn đạm bạc đầy chân quê!

Những ngày cũ ấy, mình còn gọi đó là chiếc gác-măng-giê ảnh 4

Nhiều năm trôi qua, chiếc gác-măng-giê cũng già còm bên trong nó, lặng lẽ mà mục ruỗng. Từ ngày có tủ lạnh, thức ăn được nhà tôi cho hết vào đó. Từ lâu má đã không còn đặt xoong nồi vào trong lòng chiếc tủ nữa. Thi thoảng vì vô tình mà đặt vài món một cách “vội vã” vào đó, chiếc tủ chưa kịp ủ mùi thì thức ăn lại bị lấy ra. Nó trở nên lạnh tanh từ dạo ấy! Rồi mãi đến tận bây giờ khi nhắc đến chiếc gác-măng-giê đầu tiên nhà tôi dùng trước khi nó bị “khai tử”, tôi chỉ còn nhớ lại hình ảnh của một chiếc tủ gỗ được dựng đối diện với chiếc tủ lạnh hiện đại, tân thời!

(Chi tiết về cuộc thi viết “Những mốc thời gian hạnh phúc” có thể xem tại đây. Hoặc gửi bài viết về địa chỉ email cuocthiviet.h2t@gmail.com)

Theo http://hoahoctro.vn
MỚI - NÓNG
ĐHQG TP. HCM và UBND TP. HCM ký thỏa thuận hợp tác toàn diện
ĐHQG TP. HCM và UBND TP. HCM ký thỏa thuận hợp tác toàn diện
SVVN - Chương trình hợp tác giữa UBND TP. HCM và ĐHQG TP. HCM vừa được ký kết, tập trung vào mục tiêu phát triển và hội nhập kinh tế - xã hội của TP. HCM nói riêng, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam nói chung, đồng thời, thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của ĐHQG TP. HCM trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Họp báo ra mắt bộ phim truyền hình ‘Đấu trí’

Họp báo ra mắt bộ phim truyền hình ‘Đấu trí’

SVVN - Chiều 04/7 tại Hà Nội, Trung tâm sản xuất phim truyền hình (VFC) – Đài truyền hình Việt Nam đã tổ chức họp báo ra mắt bộ phim mới mang tên “Đấu trí”. Bộ phim lấy cảm hứng từ những sự kiện mang tính thời sự, những đại án tham nhũng, tiêu cực trong đấu thầu sinh phẩm y tế. Dòng phim chính luận luôn mang yếu tố “ Đụng” và “ Chạm” bởi những vấn đề nóng trong xã hội vẫn đang diễn ra, hứa hẹn sẽ mang đến giờ phút hấp dẫn kịch tính cho người xem.
Chủ tịch GBM Nguyễn Mến chia sẻ tại lễ ra mắt sách xây dựng thương hiệu cá nhân cho người trẻ

Chủ tịch GBM Nguyễn Mến chia sẻ tại lễ ra mắt sách xây dựng thương hiệu cá nhân cho người trẻ

SVVN - Mới đây, bà Nguyễn Mến - Chủ tịch Tập đoàn GBM - đã đến dự lễ ra mắt sách “Xây dựng thương hiệu cá nhân để tự bán mình với giá cao nhất” của tác giả, nhà báo Nguyễn Tuấn Anh do báo Tiền Phong xuất bản và phát hành. Bà Nguyễn Mến là khách mời trả lời phỏng vấn trong cuốn sách này về chủ đề vai trò của thương hiệu cá nhân của ứng viên khi đi ứng tuyển.
Đại diện nhiều trường đại học đến chúc mừng tác giả, nhà báo Nguyễn Tuấn Anh

Đại diện nhiều trường đại học đến chúc mừng tác giả, nhà báo Nguyễn Tuấn Anh

SVVN - Ngày 28/6/2022, đại diện của nhiều trường Đại học đã đến tham dự và chúc mừng tác giả, nhà báo Nguyễn Tuấn Anh và báo Tiền Phong xuất bản đặc san "Xây dựng thương hiệu cá nhân để tự bán mình với giá cao nhất". Tham dự chương trình có nhà báo Phùng Công Sưởng - Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong, bà Lê Hoàng Yến - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục TDTT và đông đảo khách mời cùng các bạn sinh viên.