Thủ khoa 2025: Đề Tiếng Anh THPT 2026 giảm từ vựng ‘đánh đố’, học mẹo khó đạt điểm cao

Giảm từ vựng C1 - C2, giữ nguyên cấu trúc đề quen thuộc

Ngay sau khi theo dõi đề thi Tiếng Anh THPT 2026, Trần Vũ Đức, sinh viên Trường Đại học Công nghệ (ĐHQGHN), cho rằng điểm thay đổi dễ nhận thấy nhất là việc giảm đáng kể các từ vựng học thuật ở mức độ nâng cao từng xuất hiện trong đề thi năm 2025. Theo Đức, những từ ngữ tương đương trình độ C1 - C2 không còn xuất hiện dày đặc, giúp đề thi trở nên gần gũi hơn với mặt bằng học sinh THPT.

“Đánh giá một cách tổng quan và khách quan, mình thấy đề thi năm nay có phần nhẹ nhàng và dung lượng ngắn gọn hơn so với năm ngoái. Hệ thống từ vựng mang tính đánh đố hoặc quá chuyên sâu đã được giảm tải đáng kể ở hầu hết các phần. Đây là một thay đổi tích cực vì giúp đề thi tiếp cận đúng năng lực sử dụng tiếng Anh của học sinh hơn là kiểm tra vốn từ hiếm gặp”, Đức nhận xét.

Nam sinh cũng cho biết cấu trúc đề gần như giữ nguyên định dạng đã áp dụng từ năm 2025. Các dạng bài quen thuộc, đặc biệt là bài đọc hiểu 8 câu và bài đọc hiểu 10 câu, không có nhiều thay đổi về hình thức.

Điều này giúp học sinh không còn cảm giác bỡ ngỡ như lứa thí sinh đầu tiên tiếp cận chương trình và định dạng thi mới.

Đặng Khánh Ly, sinh viên Trường Đại học Hà Nội, cũng cho rằng đề thi năm nay đã khắc phục được một số điểm từng gây tranh luận ở năm trước.

“Trong khi đề năm 2025 có một số cách diễn đạt vượt khỏi phạm vi kiến thức quen thuộc của học sinh THPT thì đề năm nay đã có sự điều chỉnh hợp lý hơn. Đề vẫn giữ được khả năng phân hóa nhưng công bằng hơn với đa số thí sinh”, Khánh Ly cho biết.

Câu phân loại nằm ở khả năng hiểu bản chất bài đọc

Dù giảm áp lực về từ vựng, cả hai nhân vật đều cho rằng đề thi không hề dễ để đạt điểm cao.

Theo Trần Vũ Đức, hai phần gây khó khăn nhất vẫn là bài đọc hiểu dài 10 câu và bài điền từ vào đoạn văn gồm 5 câu hỏi.

Ở bài đọc hiểu, việc lồng ghép khái niệm “Chi phí cơ hội” (Opportunity Cost) trong lĩnh vực Kinh tế học vĩ mô khiến nhiều thí sinh gặp khó khăn nếu chỉ đọc hiểu ở mức độ bề mặt.

“Điều khó không nằm ở việc dịch được từng câu mà nằm ở khả năng hiểu logic của toàn bộ văn bản. Nhiều bạn có thể hiểu nghĩa từng đoạn nhưng lại gặp khó khăn khi kết nối các ý với nhau để suy luận ra đáp án đúng. Đây là dạng câu hỏi đòi hỏi khả năng đọc sâu và nắm bắt bản chất vấn đề”, Đức phân tích.

Ở phần điền từ, nam sinh cho rằng những bẫy ngữ pháp nâng cao vẫn được cài cắm khá khéo léo trong ngữ cảnh hoàn chỉnh.

“Nếu chỉ nhìn vào từ khóa đứng trước hoặc đứng sau để chọn đáp án thì rất dễ mất điểm. Thí sinh phải hiểu cấu trúc câu, hiểu mối liên hệ giữa các thành phần trong đoạn văn thay vì làm bài theo thói quen hoặc mẹo xử lý nhanh”, Vũ Đức cho biết.

Khánh Ly cũng đánh giá bài đọc hiểu liên quan đến chủ đề kinh tế và môi trường là phần có khả năng phân hóa mạnh nhất toàn đề.

Theo nữ sinh, bài đọc chứa các khái niệm học thuật và yêu cầu thí sinh phải duy trì sự tập trung liên tục.

“Các câu hỏi trong cùng một bài đọc có sự liên kết rất chặt chẽ. Chỉ cần hiểu sai một chi tiết hoặc bỏ sót một dữ kiện quan trọng thì hoàn toàn có thể kéo theo sai sót ở nhiều câu hỏi phía sau. Vì vậy, khả năng tập trung và xử lý thông tin đóng vai trò rất quan trọng”, Khánh Ly chia sẻ.

Không còn đất cho học mẹo và kỹ thuật tìm từ khóa

Theo hai nhân vật, điểm đáng chú ý nhất của đề thi năm nay là sự thay đổi trong cách đánh giá năng lực ngoại ngữ.

Nếu trước đây nhiều học sinh có thể dựa vào các kỹ thuật “scanning”, “skimming” hoặc tìm từ khóa để khoanh đáp án thì với cấu trúc đề hiện nay, những phương pháp đó không còn phát huy hiệu quả như trước.

Trần Vũ Đức cho rằng đây là một trong những thông điệp rõ ràng nhất mà đề thi gửi tới thí sinh. “Mình cho rằng học mẹo, học vẹt hay chỉ dựa vào kỹ thuật tìm từ khóa bề nổi sẽ rất khó đạt điểm cao. Đáp án không nằm ngay cạnh những từ khóa xuất hiện trong câu hỏi mà thường yêu cầu thí sinh hiểu được mối liên hệ giữa các thông tin và logic của toàn bộ bài đọc”.

Đặng Khánh Ly cũng có chung nhận định khi cho rằng các câu hỏi ngữ pháp riêng lẻ gần như không còn xuất hiện. “Các kiến thức ngữ pháp hay từ vựng đều được đặt trong một chỉnh thể hoàn chỉnh. Thí sinh buộc phải hiểu được nội dung, khả năng liên kết thông tin và ý nghĩa của văn bản mới có thể chọn được đáp án đúng. Việc học thuộc cấu trúc hoặc luyện mẹo sẽ không còn là lợi thế quá lớn”.

Xu hướng này phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục hiện nay khi tiếng Anh được xem là công cụ để tiếp nhận tri thức thay vì chỉ là môn học kiểm tra kiến thức ngôn ngữ đơn thuần.

Điểm trung bình có thể tăng, nhưng điểm 9 - 10 vẫn khan hiếm

Dựa trên cấu trúc đề thi năm nay, Trần Vũ Đức dự đoán phổ điểm chung có thể nhích lên so với năm trước nhờ phần từ vựng và các câu hỏi nhận biết trở nên dễ tiếp cận hơn.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhóm học sinh khá và nhóm học sinh xuất sắc vẫn rất lớn.

“Phổ điểm phổ biến có thể dao động quanh mức 6 - 7 điểm. Tuy nhiên, các mức điểm từ 8,5 trở lên và đặc biệt là điểm 10 sẽ rất khan hiếm do bài đọc hiểu dài vẫn đóng vai trò như một bộ lọc rất mạnh”, Vũ Đức chia sẻ.

Từ góc nhìn của những người từng đạt thành tích cao trong môn Tiếng Anh, cả Đức và Ly đều cho rằng thí sinh các khóa sau cần thay đổi cách học để phù hợp với cách thức ra đề mới.