Mất ngủ vì phim AI
Đồng hồ điểm 0h, Nguyễn Trang (18 tuổi) vẫn dán mắt vào màn hình điện thoại, trên đó đang chiếu bộ phim AI Tổng tài nghìn tỷ chinh phục cô vợ ngốc. Trang đã xem liên tục 4 tiếng nhưng bộ phim vẫn chưa đến hồi kết. Dù tăng tốc độ lên 2x, cô vẫn còn hàng giờ mới xem hết, bởi thời lượng phim kéo dài hơn 8 tiếng. Đây không phải lần đầu Trang thức khuya để xem phim AI, tình trạng này đã kéo dài nhiều tháng. Có hôm, cô gần như thức xuyên đêm đến 4h - 5h mới chợp mắt, thậm chí có ngày không ngủ để xem hết một bộ phim.
Sáng hôm sau đến lớp, Trang ngáp ngắn ngáp dài vì thiếu ngủ nhưng vẫn không thể rời mắt khỏi những bộ phim trên điện thoại. “Tôi phải công nhận mình bị nghiện phim AI”, Trang chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Cô gái cho biết, ngoại trừ lúc ngủ và lên lớp, gần như thời gian rảnh nào cô cũng cầm điện thoại xem phim, thậm chí tranh thủ cả lúc đi vệ sinh.Những ngày đầu, Trang chỉ xem khoảng 1 - 2 tiếng rồi đi học hoặc đi ngủ. Tuy nhiên, khi thời lượng phim ngày càng dài, sự tò mò về kết cục khiến cô cố xem đến cùng. Có bộ phim kéo dài tới 11 tiếng, gần như chiếm trọn một đêm của Trang, từ khoảng 20h hôm trước đến rạng sáng hôm sau. “Có bộ phim tôi thậm chí tua tốc độ lên 2x, giọng nhân vật bị bóp méo nhưng vẫn cố xem để nhanh hết phim. Dù vậy, trung bình tôi vẫn phải mất 2-3 tiếng mới xem xong một bộ”, Trang nói.
Việc thức khuya liên tục khiến Trang nhiều lần rơi vào trạng thái buồn ngủ, mệt mỏi. Cô tự nhủ sẽ giảm thời gian xem phim nhưng mỗi tối chỉ cần cầm điện thoại lên, cô khó dừng lại. Có hôm, sau khi xem xong một bộ phim, Trang định lướt Facebook đọc thêm ít thông tin thời sự rồi đi ngủ. Thế nhưng, cô lại bắt gặp một bộ phim khác và tiếp tục xem, cứ như vậy thời gian ngủ của cô dần bị rút ngắn lại. Cô gái cho hay, nhiều trang chỉ đăng một nửa bộ phim, phần còn lại yêu cầu người xem chuyển sang YouTube hoặc trả thêm tiền để mua gói xem tiếp. “Nhiều lần tôi rất tiếc, thậm chí ấm ức vì không biết kết thúc dù bỏ ra 2 - 3 tiếng xem. Có khi tôi không tìm được phần tiếp theo của phim trên cả Facebook lẫn YouTube. Có lúc tìm được nhưng lại phải trả vài trăm nghìn đồng để mua gói xem tiếp. Tôi còn là sinh viên nên muốn bỏ tiền ra mua cũng phải suy nghĩ”, Trang nói.
Muộn làm vì mải xem phim AI
Có điều kiện hơn Trang, Thu Cúc (33 tuổi, Hưng Yên) đã 4 - 5 lần nạp tiền vào tài khoản để xem trọn các bộ phim AI yêu thích. Cúc cho biết thời gian đầu khi phim AI mới xuất hiện, cô cũng như nhiều người khác, cho rằng thể loại này không hấp dẫn vì không có diễn viên thật đóng. Hơn nữa, công việc của Cúc bận rộn khiến cô không có nhiều thời gian xem phim. Tuy nhiên, sau một lần được bạn bè giới thiệu, thấy nhiều người cùng xem, Cúc tò mò thử. Không ngờ, từ đó cô ngày càng bị cuốn vào những thước phim hư cấu do công nghệ tạo ra.
Các cuộc trò chuyện ở văn phòng của Cúc cũng dần thay đổi, từ chuyện công việc, đời tư của đồng nghiệp, những câu chuyện thường ngày, mọi người bắt đầu bàn luận về các bộ phim AI đang theo dõi.
Có lúc đang trong giờ làm việc, Cúc lén xem trên máy tính vì bộ phim đang đến đoạn gay cấn, cô muốn biết tình tiết tiếp theo. Về nhà, chiếc điện thoại của cô gần như lúc nào cũng phát phim. “Lúc nấu cơm, dọn nhà, đi tắm, lên giường rồi vẫn xem phim”, Cúc nói.
Cô gái chia sẻ, có lần đang xem một bộ phim đến khoảng một phần ba, Cúc bất ngờ không thể xem tiếp. Muốn theo dõi phần còn lại, cô phải truy cập một trang web thứ 2 và trả phí để biết kết cục, cô bỏ ra 150.000 đồng đăng ký gói xem.
Không chỉ ở nhà, nhiều người khi đến văn phòng vẫn tranh thủ xem phim AI (Ảnh: Nam Việt).
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, một số ứng dụng phim ngắn AI hiện bán gói hội viên theo tháng với mức 150.000 - 799.000 đồng/tháng, tuỳ gói VIP hay gói thường, đối với hội viên năm có thể lên tới gần 1,5 - 1,9 triệu đồng.
Cúc cho biết sau vài lần mất tiền để xem phim, cô chủ yếu tìm các tập phim được đăng miễn phí, hoặc chuyển sang YouTube để tìm bản đầy đủ. Tuy nhiên, với những bộ phim thực sự hợp gu, cô vẫn sẵn sàng bỏ tiền để xem đến kết thúc khi không thể tìm kiếm được bản miễn phí trên mạng xã hội khác.
Khác với phim truyền hình dài tập phải chờ từng ngày để biết diễn biến tiếp theo, nhiều bộ phim AI có thời lượng dài nhưng được đăng trọn bộ. Chỉ cần dành thời gian, người xem có thể biết ngay kết cục, đáp ứng sự tò mò. “Tôi đọc báo cáo, xem giấy tờ công việc một chút đã thấy đau đầu, nhưng xem phim thì có thể liên tục hàng giờ, càng xem càng bị cuốn”, Cúc nói.
Dù nhận ra nhiều phim thiếu logic, nhất là các câu chuyện xuyên không, huyền huyễn, phép thuật; hình ảnh đôi khi bị lỗi, lồng tiếng lệch và một số cảnh lặp lại, Cúc vẫn không dừng xem. Thậm chí, những tình tiết bất hợp lý này đôi khi lại khiến cô tò mò, cuốn vào phim đến mức thức trắng đêm.
Hệ quả là có tháng Cúc đi muộn 2 - 3 lần vì thức khuya xem phim, thậm chí phải báo ốm nghỉ làm vì tinh thần mệt mỏi, không thể tập trung. Nhưng thay vì ngủ bù, ở nhà Cúc lại tiếp tục xem hết bộ phim này đến bộ phim khác. “Thú thật, bây giờ tôi ít xem phim người thật đóng hơn, chủ yếu xem phim AI, cũng không còn ra ngoài gặp gỡ bạn bè nhiều như trước”, Cúc nói.
Không chỉ Cúc, mẹ cô cũng dần chìm vào phim AI. Trước đây, bà gần như không biết sử dụng điện thoại, chủ yếu ở nhà nấu cơm, chăm cháu. Vài năm gần đây, các con mua điện thoại để bà giải trí. Một lần vô tình xem bộ phim AI về mẹ chồng - nàng dâu, bà bắt đầu bị cuốn vào thể loại này. Từ đó, gần như ngày nào Cúc cũng thấy mẹ mở phim trên điện thoại. Có những hôm, hai mẹ con ở cùng nhà nhưng gần như không trò chuyện. Mỗi người cầm một chiếc điện thoại, chăm chú xem hết bộ phim này đến bộ phim khác.
Không chỉ phụ nữ, nhiều nam giới cũng rơi vào tình trạng xem phim AI quá mức. Thế Quyền (19 tuổi, sinh viên một trường đại học tại Hà Nội) cho biết gần như ăn, ngủ cùng phim AI.
Quyền đặc biệt yêu thích các thể loại tận thế, xuyên không, trong đó nhân vật nam chính thường bị coi thường nhưng sau đó vươn lên giàu có, có tiếng nói trong xã hội và trả thù những người từng xem thường mình. “Càng xem, tôi càng muốn mình được như nhân vật chính, thành đạt rồi quay lại phản công những người từng xem thường mình. Kết cục của những kẻ bắt nạt luôn khiến tôi thấy hả dạ”, Quyền nói.
Nam sinh cho biết trước đây, ngoài thời gian học, cậu thường đi đá bóng hoặc chơi game. Tuy nhiên, hiện nay, trừ thời gian lên lớp, có những cuối tuần Quyền chỉ ở nhà “cày” phim AI. Không chỉ phổ biến tại Việt Nam, phim ngắn do AI hỗ trợ sản xuất đang bùng nổ tại Trung Quốc, nơi thể loại này đã trở thành một ngành công nghiệp lớn.
Phim AI tạo cảm giác thoả mãn
Thạc sĩ Tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân cho hay, phim AI dễ cuốn người xem nhờ sự mới lạ, khả năng kích thích cảm xúc và tạo cảm giác thỏa mãn gần như tức thì. Khi đã theo dõi, người dùng thường muốn biết diễn biến tiếp theo, từ đó hình thành vòng lặp “kích thích - thỏa mãn - tiếp tục tìm kiếm”. Vòng lặp này càng dễ kéo dài khi một người đang căng thẳng, cô đơn hoặc buồn chán.
Theo chuyên gia, việc dành quá nhiều thời gian cho phim AI có thể dẫn đến sự phụ thuộc về mặt tâm lý, khiến người dùng ngày càng khó kiểm soát hành vi. Điều đáng quan tâm không nằm ở thời lượng cụ thể, mà ở việc thói quen này có bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, học tập và các mối quan hệ hay không.
“Giấc ngủ thường là một trong những lĩnh vực bị ảnh hưởng sớm nhất khi dành quá nhiều thời gian cho phim. Thức khuya, ngủ ít khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ, dẫn đến mệt mỏi và giảm khả năng tập trung vào ngày hôm sau”, Thạc sĩ Lân nói.
Trong công việc và học tập, việc sử dụng nội dung giải trí quá mức có thể khiến người dùng trì hoãn nhiệm vụ, dễ bị phân tâm và mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành công việc. Các mối quan hệ cũng có thể bị ảnh hưởng khi một người dành quá nhiều thời gian trước màn hình, ít trò chuyện hoặc giảm tương tác với gia đình, bạn bè.
Theo Thạc sĩ Lân, một vấn đề khác là thế giới do AI tạo ra thường được xây dựng đẹp mắt, nhanh chóng và gần với mong muốn của người xem, trong khi đời thực luôn tồn tại giới hạn và những điều không hoàn hảo. Việc thường xuyên tiếp xúc với những hình ảnh này có thể khiến một số người hình thành kỳ vọng thiếu thực tế về ngoại hình, tình yêu, thành công hoặc các mối quan hệ.
Để kiểm soát thói quen, chuyên gia khuyến nghị người dùng không nhất thiết phải cắt bỏ hoàn toàn phim AI, có thể đặt giới hạn thời gian; đưa ứng dụng video khỏi vị trí dễ truy cập; để điện thoại ngoài tầm mắt khi làm việc và xa giường khi đi ngủ. “Có thể tìm một sở thích khác như thể dục, chơi bóng, gặp gỡ bạn bè để giảm thiểu thời gian ở một mình sử dụng điện thoại”, chuyên gia nói.
