Toàn cảnh một án phạt gây chấn động
Vào những ngày cuối tháng 9, cộng đồng thể thao điện tử Việt Nam bàng hoàng trước thông báo chính thức từ nhà phát hành tựa game PUBG. Theo đó, hai tuyển thủ chuyên nghiệp vô cùng nổi bật là Himass và Tanvuu chính thức nhận án phạt cấm thi đấu vĩnh viễn tại toàn bộ các giải đấu trên quy mô toàn cầu, đồng thời bị tước luôn tư cách đối tác thương hiệu.
Đáng nói, khởi nguồn của bản án khắt khe này lại bắt đầu từ lời tố cáo của một nữ streamer Hàn Quốc có tên Soopi, hiện đang thuộc tổ chức Gen.G. Tham gia giải đấu mang tính chất giao hữu PUBG Asia Stars, Soopi đã lên tiếng phàn nàn và cáo buộc hai đại diện Việt Nam có hành vi “đá stream” (theo dõi luồng phát sóng trực tiếp để nắm bắt vị trí đối thủ). Dựa trên một cuộc điều tra vội vã, dù quy định kỷ luật về việc "đá stream" chưa rõ ràng, nhà phát hành đã lập tức đưa ra phán quyết loại bỏ hai tuyển thủ Việt Nam. Sự việc ban đầu vốn có thể kiểm soát và giải quyết bằng các hình thức cảnh cáo có thời hạn, nhất là khi điều lệ giải đấu không có quy định rõ ràng cấm tương tác với người hâm mộ, nhưng mọi chuyện nhanh chóng bị đẩy đi quá xa.
Sự phẫn nộ của cộng đồng thực sự bùng nổ khi hàng loạt bằng chứng cho thấy một sự thiên vị rõ ràng từ phía nhà quản lý. Ngay sau khi án phạt được đưa ra, các thành viên khác trong đội Việt Nam đã tung ra hình ảnh trích xuất từ chính video của Soopi trong lúc thi đấu. Đoạn phim cho thấy nữ streamer này mở cùng lúc bốn ứng dụng, trong đó có một trình duyệt đang phát sóng trực tiếp giải đấu. Dù có những hành động trùng khớp với những gì cô đi cáo buộc người khác, nữ streamer Hàn Quốc hoàn toàn không phải nhận bất kỳ hình thức kỷ luật nào. Quyết định “trảm” vĩnh viễn mang đậm tính một chiều, thiếu sự công bằng này ngay lập tức châm ngòi cho một cơn địa chấn, đẩy mâu thuẫn giữa hàng trăm ngàn game thủ Việt Nam và bộ máy vận hành game lên đỉnh điểm.
Hệ sinh thái lung lay và làn sóng tẩy chay dữ dội
Ngay sau khi án phạt được công bố, một làn sóng tẩy chay tự phát nhưng đầy mạnh mẽ đã bùng nổ trên mọi nền tảng mạng xã hội. Phản ứng của cộng đồng không chỉ dừng lại ở những bình luận phẫn nộ trên fanpage. Những nhân vật có tầm ảnh hưởng bậc nhất trong làng game Việt như Độ Mixi, PewPew cùng hàng loạt nhà sáng tạo nội dung, streamer tên tuổi khác đã đồng loạt xóa tựa game này ngay trên sóng phát trực tiếp.
Hành động mang tính biểu tượng của những "đầu tàu" cộng đồng đã tạo ra hiệu ứng domino, kéo theo hàng vạn người chơi thông thường thẳng tay gỡ bỏ PUBG khỏi máy tính cá nhân. Về mặt thương mại, hệ sinh thái của PUBG đang đối mặt với nguy cơ bị gỡ bỏ hoàn toàn khỏi thị trường Việt Nam. Việc mất đi một thị trường giàu tiềm năng với lượng người chơi đông đảo, luôn lọt tốp đầu về độ nhiệt huyết đồng nghĩa với sự sụt giảm nghiêm trọng về doanh thu bán vật phẩm. Thêm vào đó, lượng người xem các giải đấu khu vực chắc chắn sẽ lao dốc, kéo theo sự rút lui của các bản hợp đồng tài trợ chiến lược. Một hệ sinh thái eSports từng được xây dựng quy mô, bài bản đang đứng trước bờ vực đóng băng vô thời hạn.
Đánh mất niềm tin – Tổn thất không thể đong đếm
Tuy nhiên, hệ sinh thái sụp đổ hay doanh thu chạm đáy vẫn chưa phải là tổn thất lớn nhất. Cái giá đắt đỏ nhất mà nhà phát hành tựa game này vừa tự tay đánh mất, chính là niềm tin của cả một cộng đồng.
Thể thao điện tử không thể tồn tại, phát triển và tạo ra lợi nhuận nếu thiếu đi người hâm mộ cùng những cá nhân ngày đêm miệt mài cống hiến. Những tuyển thủ chuyên nghiệp như Himass, Tanvuu, các nhà sáng tạo nội dung và cả những người chơi bình thường đã dành hàng năm trời để nuôi dưỡng đam mê, đưa PUBG từ một tựa game sinh tồn trở thành một phần không thể thiếu trong nhịp sống thể thao điện tử Việt Nam. Họ là những người trực tiếp cày cuốc mỗi tối, là những người bỏ tiền túi ra mua vật phẩm, và cũng chính họ đã chung tay xây dựng nên một cộng đồng vững mạnh.
Khi một bản án mang tính triệt hạ, thiếu sức thuyết phục được ban ra, sợi dây gắn kết cốt lõi giữa những người kiến tạo sân chơi và những người tận hưởng nó đã chính thức đứt gãy. Đánh mất niềm tin là đánh mất đi nền móng cơ bản nhất. Khi sự quay lưng đã trở thành một làn sóng đồng thuận, mọi nỗ lực cứu vãn thị trường hay tái thiết phong trào về sau của PUBG tại Việt Nam đều sẽ trở nên vô vọng. Bởi lẽ, niềm tin một khi đã mất, rất khó để cộng đồng trao thêm một cơ hội thứ hai.
