Phóng viên Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong, có cuộc phỏng vấn nhanh ông Lê Xuân Nguyên – Hiệu trưởng Trường THPT Thanh Hà về lý do, kỳ vọng khi cử học sinh tham gia chương trình.
Thưa ông Lê Xuân Nguyên, ông và Nhà trường kỳ vọng gì khi đưa học sinh tham gia chương trình “Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ lần 2 năm 2026”?
Ông Lê Xuân Nguyên: Với vai trò là Hiệu trưởng Trường THPT Thanh Hà, tôi xác định việc tham gia “Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ lần 2 năm 2026” do Báo Tiền Phong phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam và Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Nội tổ chức là một hoạt động giáo dục hướng nghiệp có ý nghĩa thiết thực, phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục phổ thông và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn hiện nay.
Khi đưa học sinh tham gia chương trình vào ngày 17/5/2026 tại Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam, chúng tôi kỳ vọng trước hết các em được tiếp cận trực tiếp với môi trường khoa học – công nghệ chuyên nghiệp, được gặp gỡ các chuyên gia, nhà khoa học và các cơ sở đào tạo uy tín. Điều đó giúp các em có cái nhìn rõ ràng, thực tế và toàn diện hơn về các ngành học thuộc lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM), từ đó định hướng nghề nghiệp đúng đắn, phù hợp với năng lực và sở trường của bản thân.
Thứ hai, Nhà trường mong muốn thông qua hoạt động này, học sinh không chỉ thu nhận thông tin tuyển sinh mà còn được truyền cảm hứng về tinh thần nghiên cứu khoa học, tư duy đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc trang bị cho học sinh tư duy khoa học, năng lực số và khả năng thích ứng công nghệ là yêu cầu tất yếu. Chúng tôi coi đây là một bước cụ thể hóa mục tiêu giáo dục toàn diện, gắn học với hành, gắn lý thuyết với thực tiễn.
Bên cạnh đó, Nhà trường cũng kỳ vọng hoạt động này góp phần tăng cường công tác phân luồng sau trung học phổ thông theo đúng chủ trương của ngành Giáo dục và định hướng của Đảng, Nhà nước về phát triển nhân lực trong các lĩnh vực mũi nhọn. Qua đó, học sinh Trường THPT Thanh Hà sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn ngành nghề phù hợp, tránh tâm lý chọn ngành theo phong trào, góp phần nâng cao chất lượng đầu ra và vị thế của Nhà trường.
"Chúng tôi xác định việc tham gia Ngày hội không chỉ là một chuyến tham quan, mà là một hoạt động giáo dục có mục tiêu, có chuẩn bị, có định hướng rõ ràng. Nhà trường sẽ tổ chức quán triệt, hướng dẫn học sinh nghiên cứu trước thông tin, chủ động đặt câu hỏi, ghi nhận tư liệu và tổng hợp báo cáo sau chương trình, bảo đảm hiệu quả thiết thực, đúng định hướng giáo dục hiện đại và trách nhiệm với phụ huynh, học sinh", ông Lê Xuân Nguyên chia sẻ.
Mặc dù Trường THPT Thanh Hà khá xa trung tâm đô thị lớn, nhưng lại luôn ở top đầu trong các kỳ thi học sinh giỏi các môn Toán, Lý, Hoá, Sinh của tỉnh Hải Dương trước đây và thành phố Hải Phòng hiện nay. Theo ông, đâu là nguyên nhân?
Ông Lê Xuân Nguyên: Mặc dù Trường THPT Thanh Hà không nằm ở khu vực trung tâm đô thị lớn, song chúng tôi luôn xác định rằng vị trí địa lý không quyết định chất lượng giáo dục. Điều cốt lõi nằm ở tư duy quản trị, ở chiến lược phát triển chuyên môn và ở tinh thần học tập của thầy và trò.
Thực tế qua nhiều năm, học sinh Nhà trường đạt kết quả cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh khi còn thuộc tỉnh Hải Dương và hiện nay trong hệ thống giáo dục của Thành phố Hải Phòng. Theo tôi, có ba nguyên nhân chính.
Thứ nhất, Nhà trường kiên định xây dựng văn hóa học thuật nghiêm túc và bền vững. Đối với các môn khoa học cơ bản như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, chúng tôi không chạy theo thành tích ngắn hạn mà chú trọng phát triển tư duy nền tảng. Học sinh được rèn luyện khả năng lập luận logic, giải quyết vấn đề và tư duy phản biện. Khi nền móng vững, kết quả thi chỉ là hệ quả tự nhiên.
Thứ hai, đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt. Chúng tôi chú trọng công tác bồi dưỡng chuyên môn, sinh hoạt tổ nhóm thực chất, phân tích đề thi các năm, xây dựng hệ thống chuyên đề nâng cao và có lộ trình phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu từ sớm. Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò người dẫn dắt, khơi gợi đam mê khoa học cho học sinh.
Thứ ba, tinh thần vượt khó của học sinh vùng ngoài trung tâm lại trở thành một lợi thế. Các em có ý thức phấn đấu rất rõ ràng, coi tri thức là con đường quan trọng để khẳng định bản thân. Môi trường học tập tại trường tương đối tập trung, ít phân tán bởi các yếu tố bên ngoài, từ đó tạo điều kiện cho việc chuyên tâm nghiên cứu và rèn luyện.
Ngoài ra, công tác quản lý của Nhà trường luôn gắn với mục tiêu cụ thể, có kiểm tra, đánh giá định kỳ, điều chỉnh kịp thời. Chúng tôi không xem bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ của riêng một vài giáo viên, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống. Khi mục tiêu được thống nhất, hành động đồng bộ, kết quả sẽ được duy trì ổn định.
Tôi cho rằng trong giáo dục, khoảng cách địa lý có thể là thách thức, nhưng không bao giờ là giới hạn. Điều quyết định vẫn là chất lượng tổ chức, sự tận tâm của đội ngũ và khát vọng vươn lên của học sinh.
Ông có đề xuất gì với ban tổ chức để chương trình “Ngày hội tuyển sinh các khối ngành Khoa học và Công nghệ” ngày càng thành công?
Ông Lê Xuân Nguyên: Trước hết, tôi đánh giá cao sáng kiến tổ chức “Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ” của Báo Tiền Phong, phối hợp cùng Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam và Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Nội. Đây không chỉ là một hoạt động tư vấn tuyển sinh đơn thuần, mà còn là diễn đàn kết nối giữa giáo dục phổ thông với hệ thống nghiên cứu – đào tạo trình độ cao.
Để chương trình ngày càng hiệu quả và có chiều sâu, tôi xin đề xuất một số nội dung sau:
Thứ nhất, tăng cường các hoạt động trải nghiệm thực hành, trình diễn công nghệ và mô hình nghiên cứu thực tế. Học sinh phổ thông thường tiếp nhận kiến thức tốt nhất khi được “nhìn thấy – chạm vào – tham gia trực tiếp”. Nếu có thêm các không gian trải nghiệm STEM, thí nghiệm mô phỏng, trình diễn robot, AI, công nghệ sinh học…, chương trình sẽ tạo ấn tượng mạnh và khơi gợi đam mê khoa học một cách tự nhiên, bền vững.
Thứ hai, tổ chức các phiên tọa đàm chuyên sâu theo nhóm ngành với sự tham gia của nhà khoa học, giảng viên và sinh viên đang theo học. Học sinh cần được nghe không chỉ thông tin tuyển sinh mà cả câu chuyện nghề nghiệp, lộ trình học tập, yêu cầu năng lực và triển vọng phát triển. Sự chia sẻ chân thực từ người trong cuộc sẽ giúp các em có quyết định lựa chọn ngành nghề phù hợp, hạn chế tâm lý chọn ngành theo xu hướng.
Thứ ba, quan tâm hơn tới các trường ở khu vực ngoại thành, vùng xa trung tâm. Ban tổ chức có thể cung cấp tài liệu định hướng trước sự kiện, thiết kế bộ câu hỏi gợi mở để các trường triển khai sinh hoạt hướng nghiệp trước và sau ngày hội. Như vậy, hiệu quả của chương trình sẽ không chỉ gói gọn trong một ngày, mà lan tỏa thành quá trình giáo dục hướng nghiệp có hệ thống.
Thứ tư, xây dựng cơ chế kết nối lâu dài sau chương trình, ví dụ thiết lập kênh tư vấn trực tuyến, nhóm chuyên gia đồng hành hoặc chuỗi hội thảo chuyên đề theo từng lĩnh vực khoa học – công nghệ trong năm học. Khi mối liên hệ được duy trì thường xuyên, học sinh sẽ có điều kiện tiếp cận thông tin cập nhật và chính xác hơn.
Tôi tin rằng, nếu Ngày hội không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin tuyển sinh mà trở thành một hệ sinh thái kết nối giữa nhà trường phổ thông – cơ sở đào tạo – viện nghiên cứu – doanh nghiệp, thì giá trị mang lại sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi đó, chương trình không chỉ thành công về quy mô tổ chức, mà còn thực sự góp phần phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao cho đất nước trong giai đoạn mới.
Trân trọng cảm ơn ông!
“Ngày hội tuyển sinh khối các ngành khoa học và công nghệ lần 2 năm 2026” do Báo Tiền Phong, Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam và Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Nội tổ chức. Chương trình sẽ diễn ra từ 7:00-12:00 Chủ Nhật, ngày 17/5/2026 tại Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam, 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Hơn 30 trường Đại học, Học viện có chuyên ngành khoa học và công nghệ sẽ tham gia chương trình, trực tiếp tư vấn cho học sinh. Nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam cũng tham gia triển lãm giới thiệu cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Các chương trình toạ đàm hỏi đáp về kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ 2026, hướng nghiệp, truyền cảm hứng với tình yêu khoa học và công nghệ được tổ chức song song.
