Hình thức "khoe" thành công kiểu mới
Những ngày cuối năm, lướt TikTok hay Instagram, không khó để bắt gặp hình ảnh những nhóm bạn trẻ quây quần bên một chiếc bánh kem lộng lẫy. Đây không phải tiệc sinh nhật, mà là trend mới: Chiếc bánh thành tựu.
Luật chơi khá đơn giản nhưng đánh trúng tâm lý thích thể hiện cái tôi: Mỗi thành viên trong nhóm chuẩn bị những mảnh giấy ghi lại điều tự hào nhất mình đã làm được trong năm qua, dán lên que và lần lượt cắm lên mặt bánh. Trong tiếng hò reo cổ vũ, chiếc bánh kem dần được lấp đầy bởi những lá cờ mang nội dung như "Thăng chức", "Mua xe hơi", "Sổ tiết kiệm 1 tỷ"...
Hiệu ứng thị giác từ chiếc bánh chi chít những cột mốc rực rỡ tạo nên một bức tranh thành công choáng ngợp, khiến người xem không khỏi trầm trồ và ao ước "xin vía".
Tuy nhiên, đằng sau những thước phim rộn rã tiếng cười là những khoảng lặng của người xem qua màn hình. Việc phải chứng kiến dồn dập hàng loạt "chiến tích" của bạn bè đồng trang lứa vô hình trung tạo ra một áp lực nặng nề.
Minh Hạnh (23 tuổi), một nhân viên văn phòng, chia sẻ cảm giác "ngộp thở" mỗi khi online những ngày này: "Ban đầu mình lướt TikTok để giải trí, nhưng càng xem càng thấy stress. Thấy các bạn bằng tuổi, thậm chí kém tuổi cắm lên bánh những lá cờ 'Thưởng Tết 9 con số', 'Đưa bố mẹ đi du lịch châu Âu', tự nhiên mình thấy chạnh lòng. Nhìn lại bản thân một năm qua vẫn ở nhà thuê, công việc bấp bênh, mình cảm thấy bản thân thật sự kém cỏi," Hạnh bộc bạch.
Với những ai đang chênh vênh trong sự nghiệp, hình ảnh chiếc bánh phủ đầy cờ hoa kia chẳng khác nào một "bản cáo trạng" chói lòa, soi rọi vào những khiếm khuyết và khoảng trống chưa thể lấp đầy của chính họ. Ranh giới giữa sự ngưỡng mộ và lòng đố kỵ, tự ti trở nên mong manh hơn bao giờ hết, đẩy nhiều người trẻ chìm sâu vào hội chứng "áp lực đồng trang lứa" (peer pressure).
Đừng biến tình bạn thành cuộc đua KPI
Nhìn nhận về trào lưu này dưới góc độ chuyên môn, Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Hà Thành cho rằng đây là biểu hiện của nhu cầu được công nhận, tuy là nhu cầu chính đáng, nhưng đang bị "trình diễn hóa" quá mức.
"Việc chia sẻ niềm vui với bạn bè là điều tốt. Nhưng khi nó được đóng khung thành một trend với kịch bản 'ai cũng phải có thành tựu để khoe', nó vô tình tạo ra một môi trường độc hại. Những cá nhân chưa đạt được thành tựu lớn sẽ dễ cảm thấy bị yếu thế, cô lập ngay trong chính nhóm bạn thân thiết của mình", Thạc sĩ phân tích.
Hệ lụy sâu xa hơn của trào lưu này là nguy cơ "vật chất hóa" thước đo hạnh phúc. Khi những lá cờ cắm trên bánh đa phần xoay quanh lương thưởng, tài sản, thăng tiến, nó ngầm định hướng tư duy người trẻ rằng đó là đích đến duy nhất của thành công. Những giá trị tinh thần như sự bình an, gắn kết gia đình hay sức khỏe thể chất bỗng chốc trở nên "lép vế" vì chúng... không đủ lấp lánh để trưng bày lên mặt bánh.
Cuộc đời thực không phải là một sân khấu để diễn, và hạnh phúc bền vững không nằm ở số lượng lượt thích (like) hay những tiếng trầm trồ xã giao. Mỗi người đều có một múi giờ thành công riêng biệt.
Năm mới sắp đến, thay vì mải mê so sánh, "check var" cuộc đời người khác qua những video ngắn ngủi, hãy dành thời gian để vỗ về và biết ơn những nỗ lực của chính mình. Bởi lẽ, biết đủ và bình an cũng là một dạng thành tựu rực rỡ.
