Từ tranh cãi bỏ điểm cộng IELTS: Cần tôn trọng quyền tự chủ tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học

IELTS không có lỗi

Theo chuyên gia giáo dục Bùi Khánh Nguyên, việc điều chỉnh liên tục cho thấy sự thiếu nhất quán về quan điểm đối với điểm thi IELTS trong xét tuyển. Về bản chất, IELTS là một kỳ thi có uy tín, đánh giá khách quan năng lực ngôn ngữ và khá phù hợp để phân loại học sinh theo khung năng lực ngoại ngữ sáu bậc tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc gán cho chứng chỉ này vai trò sàng lọc tuyển sinh trên toàn quốc là hệ thống đang tự làm khó mình. Khi kỳ thi không đáp ứng được nhiệm vụ toàn quốc, việc đổ lỗi cho nó là tư duy thiếu khách quan.

Ông Bùi Khánh Nguyên chỉ ra ba điểm khác biệt lớn giữa IELTS và kỳ thi đại học. Thứ nhất, IELTS đánh giá toàn diện bốn kỹ năng ngôn ngữ, trong khi kỳ thi môn Tiếng Anh kiểm tra kỹ năng nghe nói gián tiếp qua kiến thức ngữ âm. Thứ hai, IELTS cho phép thi nhiều lần trong một năm, còn kỳ thi tốt nghiệp chỉ tổ chức một lần duy nhất. Thứ ba, chi phí thi IELTS khá đắt đỏ, trong khi kỳ thi môn Tiếng Anh ở phổ thông là một hoạt động bắt buộc và miễn phí.

Ông Nguyên cho rằng, lợi ích của việc công nhận điểm IELTS là học sinh có thêm lựa chọn chứng minh năng lực. Nhược điểm chỉ nảy sinh khi điểm số này bị lạm dụng để giành các suất xét tuyển, tuyển thẳng vào đại học. Đây là lỗi của khâu thiết kế chính sách tuyển sinh, hoàn toàn không phải lỗi của người học.

Chính sách tuyển sinh cần như một "bàn ăn buffet"

Đánh giá về tác động của các điều chỉnh quy chế, ông Bùi Khánh Nguyên chia sẻ, những phản hồi về việc học sinh bị động trong kế hoạch học tập là hoàn toàn có cơ sở. Ông nhấn mạnh: “Những thay đổi lớn trong chính sách tuyển sinh nên được thông báo trước từ ba đến năm năm, còn những chính sách nhỏ hơn không nên dưới một năm”. Việc thông báo thay đổi trong năm học ngay trước kỳ thi là bất cập và gây bất lợi lớn cho người học, bởi việc học ngôn ngữ luôn đòi hỏi một kế hoạch dài hạn.

Để khắc phục tình trạng này, chuyên gia Bùi Khánh Nguyên cho rằng, cần trả việc tuyển sinh về cho các trường đại học. Mỗi cơ sở giáo dục sẽ giữ một quan điểm và đưa ra chính sách xét tuyển riêng phù hợp với đặc thù đào tạo. Thí sinh có chứng chỉ IELTS hay thí sinh ở vùng sâu, vùng xa chỉ có điểm thi tốt nghiệp sẽ tự đánh giá và dự tuyển vào môi trường có lợi nhất cho hồ sơ của mình.

Theo ông, nghĩa vụ của chính sách là cung cấp một "bàn ăn buffet" có nhiều món, nhiều vị, chứ không thể bắt buộc chỉ có một thực đơn cho tất cả thực khách. Để bảo đảm công bằng, Bộ GD - ĐT không nên mang kỳ vọng thực hiện tuyển sinh thay cho các trường, mà nên tập trung vào việc cung cấp một nền tảng thi miễn phí tương tự IELTS, cho phép thi trực tuyến quanh năm, hoặc tài trợ học bổng cho học sinh vùng khó khăn vươn lên vào đại học.