Báo cáo lương và thị trường nhân sự - tuyển dụng năm 2026 của JobOKO ghi nhận sự dịch chuyển rõ nét trong nhu cầu ngoại ngữ của doanh nghiệp. Trong đó, tiếng Trung nổi lên như một lợi thế cạnh tranh mới, không chỉ về số lượng việc làm mà còn ở mức thu nhập dành cho người lao động.
Chỉ riêng năm 2025, thị trường ghi nhận 12.997 việc làm yêu cầu tiếng Trung, tăng gần 50% so với năm 2024 và tăng tới 95% so với năm 2023. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng lao động biết tiếng Nhật và tiếng Hàn tăng chậm hơn đáng kể. Số việc làm yêu cầu tiếng Nhật tăng từ 3.934 năm 2023 lên 5.422 năm 2025; tiếng Hàn chỉ dao động quanh mức hơn 2.300 việc làm mỗi năm.
Không chỉ tăng về số lượng, mức lương dành cho ứng viên biết tiếng Trung cũng cao hơn rõ rệt so với các vị trí không yêu cầu ngoại ngữ. Ở nhóm dưới 1 năm kinh nghiệm, mức lương phổ biến của các vị trí không yêu cầu ngoại ngữ dao động 8 - 12 triệu đồng mỗi tháng, trong khi các vị trí yêu cầu tiếng Trung đạt 12 -18 triệu đồng, cao hơn khoảng 30 - 50%.
Với nhóm 1 - 3 năm kinh nghiệm, chênh lệch còn rõ rệt hơn khi mức lương tăng từ 12 - 20 triệu đồng lên 20 - 42 triệu đồng mỗi tháng. Nhiều ngành nghề như kỹ thuật, kinh doanh B2B hay pre-sales ghi nhận mức lương tăng từ 25% đến 120% khi yêu cầu tiếng Trung.
Thực tế thị trường còn xuất hiện hiện tượng ứng viên ít kinh nghiệm nhưng được trả lương tương đương vị trí cấp cao, chủ yếu nhờ lợi thế ngoại ngữ này, điều hiếm gặp ở các vị trí không yêu cầu ngoại ngữ.
Theo TS. Nguyễn Thị Hoàng Oanh, sự gia tăng mạnh mẽ nhu cầu tuyển dụng lao động biết tiếng Trung đến từ làn sóng doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng và dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam.
“Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam vì vốn trước đây chi phí nhân công thấp, môi trường chính trị - xã hội ổn định và thuận lợi về xuất khẩu. Khi số lượng doanh nghiệp tăng nhanh, nhu cầu sử dụng nhân lực biết tiếng Trung cũng tăng theo, đặc biệt ở các khâu giao tiếp, vận hành và quản lý”, bà phân tích.
Trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực, các doanh nghiệp buộc phải hạ yêu cầu tuyển dụng, chấp nhận tuyển cả sinh viên mới ra trường. Theo bà Oanh, đây là cơ hội rất rõ ràng cho sinh viên biết tiếng Trung.
“Trước đây, doanh nghiệp thường yêu cầu kinh nghiệm, nhưng hiện nay họ chấp nhận sinh viên mới tốt nghiệp. Các vị trí được tuyển nhiều vẫn là biên - phiên dịch, thu mua, trợ lý giám đốc. Đáng chú ý, lao động nam hiện được ưu tiên hơn trước, nhất là các vị trí đi thị trường cùng lãnh đạo, vừa hỗ trợ phiên dịch, vừa có thể lái xe thì càng tốt”, đặc biệt hơn là doanh nghiệp đang có xu hướng muốn đào tạo cán bộ nồng cốt người Việt Nam để tương lai có thể thay thế được cán bộ người Trung Quốc hiện tại trong công ty, bà Oanh cho biết.
Mức lương khởi điểm cho sinh viên mới ra trường biết tiếng Trung hiện phổ biến từ 12 - 15 triệu đồng mỗi tháng, tùy vị trí và khu vực. Ở một số địa phương ngoài các trung tâm kinh tế lớn, mức thu nhập còn cao hơn do khan hiếm nhân lực.
Theo TS. Nguyễn Thị Hoàng Oanh, lợi thế tiếng Trung hiện không còn giới hạn ở các thành phố lớn. Nhiều khu vực như Tây Nguyên, nơi tập trung các dự án sản xuất mới, đang trở thành “điểm đến” của doanh nghiệp Trung Quốc. Sinh viên biết tiếng Trung làm việc tại đây có thể đạt mức lương từ 1.000 - 1.300 USD mỗi tháng, tương đương 27 - 35 triệu đồng - con số vượt xa mặt bằng chung của sinh viên mới ra trường.
Tuy nhiên, bà Oanh cho rằng biết tiếng Trung thôi là chưa đủ. Doanh nghiệp sẽ ưu tiên hơn nếu sinh viên có thêm kỹ năng chuyên môn hoặc biết thêm tiếng Anh, nhất là trong các ngành cơ điện, điện tử, tự động hóa, logistics, thương mại điện tử, truyền thông, kế toán...
“Nếu sinh viên học các ngành kỹ thuật, kinh tế mà có thêm tiếng Trung, mức lương khởi điểm thấp nhất cũng khoảng 16 -18 triệu đồng. Cơ hội việc làm rộng hơn rất nhiều so với chỉ có chuyên môn mà không có ngoại ngữ”, bà nói.
Với sinh viên đang chuẩn bị tốt nghiệp, TS. Nguyễn Thị Hoàng Oanh cho rằng bắt đầu học tiếng Trung vẫn chưa muộn. Theo bà, tiếng Trung có lợi thế là dễ tiếp cận, nếu chăm chỉ học trong khoảng một năm đã có thể giao tiếp cơ bản và phần nào đó có thể đáp ứng nhu cầu công việc.
“Khi đi làm, khả năng ngôn ngữ sẽ được cải thiện rất nhanh. Ngoài ra, nếu đạt trình độ HSK 5, sinh viên còn có cơ hội xin học bổng thạc sĩ tại Trung Quốc. Sau khi tốt nghiệp, triển vọng việc làm và thu nhập sẽ tốt hơn rất nhiều”, bà chia sẻ.
Theo JobOKO, với tốc độ tăng trưởng hiện tại, nhu cầu tuyển dụng lao động biết tiếng Trung được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ít nhất trong ba năm tới, trở thành một lợi thế cạnh tranh rõ rệt của sinh viên mới tốt nghiệp trên thị trường lao động.
