Trong buổi chia sẻ với nhóm thực tập sinh và cộng tác viên Ban Sinh viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền Phong, nhà báo Tùng Dương - Thư ký tòa soạn Báo Tiền Phong - lựa chọn kể lại những trải nghiệm nghề mang tính thực tiễn. Từ câu chuyện sản xuất nội dung đến cách vận hành tòa soạn, theo anh, bức tranh báo chí đang chuyển động mạnh mẽ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, đội ngũ phóng viên, nhà báo không thể chỉ dừng lại ở việc “viết xong rồi đăng”. Anh Tùng Dương cho rằng, chúng ta cần hiểu rõ độc giả của mình đang ở đâu, họ tiếp cận thông tin bằng cách nào, thời điểm nào, cũng như cách các nền tảng phân phối nội dung. “Nếu mình không hiểu những điều đó, thì bài viết dù hay cũng rất khó tiếp cận trúng đến được người đọc”, anh chia sẻ.
Dù mạng xã hội phát triển, báo chí chính thống vẫn giữ một vị trí riêng. Nhà báo Tùng Dương cho rằng, dù thông tin trên mạng có thể lan truyền rất nhanh, nhưng để tạo dựng niềm tin thì vai trò của báo chí vẫn không thể thay thế. “Khi một thông tin xuất hiện trên mạng, điều đầu tiên khán giả thường làm là kiểm chứng xem đã có cơ quan báo chí nào đăng tải hay chưa. Khi thông tin được đăng trên một tờ báo uy tín, giá trị của nó hoàn toàn khác”, anh nói.
Một trong những thay đổi lớn nhất của nghề báo, là người làm báo không còn chỉ làm chuyên môn. “Bây giờ không có chuyện chỉ làm tốt chuyên môn là đủ. Mỗi người đều phải tham gia nhiều việc như tổ chức sự kiện, làm truyền thông, kết nối đối tác… Đó là yêu cầu thực tế”, anh thẳng thắn chia sẻ.
Chia sẻ về nhịp làm việc của mình, nhà báo Tùng Dương cho biết: “Có những giai đoạn anh làm việc liên tục, mỗi tuần xử lý hàng trăm tin bài cùng nhiều đầu việc khác. Nhưng khi có một khoảng thời gian không làm gì, lại thấy trống. Nghề báo cuốn mình vào như vậy, khi đã quen rồi thì rất khó tách ra”.
Theo nhà báo Tùng Dương, chính những công việc ngoài chuyên môn lại mang đến nhiều giá trị. “Các em đi nhiều hơn, gặp nhiều người hơn, trải nghiệm nhiều hơn. Có những người chỉ trong vài năm mà đi khắp nơi, tích lũy được những thứ mà không phải nghề nào cũng có”, anh chia sẻ.
Đối với sinh viên báo chí, anh cho rằng không thể chỉ dựa vào kiến thức trên giảng đường. “Kiến thức nhà trường là nền tảng, nhưng chưa đủ. Các em phải có ngoại ngữ để mở rộng nguồn thông tin, phải có kỹ năng nghiệp vụ vững vàng và quan trọng là phải biết thích nghi với môi trường thực tế”, anh nhấn mạnh.
Anh cũng dành thời gian chia sẻ cụ thể về kỹ năng phỏng vấn chuyên gia. “Trước khi đi phỏng vấn, phải định hướng rõ mình viết gì, khai thác cái gì. Có thể dùng AI để gợi ý, nhưng người quyết định vẫn là mình”, anh nói.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị thông tin là bắt buộc. “Phải tìm hiểu rất kỹ về nhân vật, về bối cảnh, về những gì họ đã nói trước đó. Nếu không, câu hỏi sẽ rất hời hợt và mình không khai thác được gì sâu”, anh chia sẻ.
Tuy nhiên, theo anh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự tin tưởng. “Khi nhân vật tin mình, họ sẽ nói thật, nói sâu. Còn nếu không có niềm tin, thì câu trả lời sẽ rất chung chung”, anh nhấn mạnh.
Làm báo dù còn nhiều khó khăn, anh khẳng định nghề báo vẫn mang lại nhiều giá trị. “Thứ nhất là một nghề được xã hội tôn trọng. Thứ hai là cơ hội được gặp gỡ rất nhiều người, trong đó có những người tinh hoa, những người có ảnh hưởng. Và từ đó, các em có thể mở ra nhiều cơ hội khác cho mình”, anh chia sẻ.
Cuối cùng, anh đặc biệt nhấn mạnh về đạo đức nghề nghiệp. “Không được lợi dụng vị trí, không được dùng quyền phát ngôn hay mối quan hệ để phục vụ lợi ích cá nhân. Làm nghề phải giữ được ranh giới, nếu không thì rất dễ đi sai và bẻ cong ngòi bút”, anh nói thẳng.
Làm báo hôm nay không còn là một lựa chọn đơn giản, mà là hành trình đòi hỏi sự nghiêm túc, bản lĩnh và không ngừng thay đổi để thích nghi.