Là cộng tác viên lâu năm tại Ban Sinh Viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền Phong, tôi có cơ hội trở thành đại biểu Việt Nam tham gia một chương trình giao lưu tại Ấn Độ. Trong chuyến đi dài hai tuần, tôi đã có dịp ghé thăm Khu học xá phía Bắc (North Campus) của Đại học Delhi (DU).
Hành lang dài mang dấu ấn lịch sử
“Người dẫn đường” đồng hành cùng tôi là Bùi Hoàng Long - Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Ấn Độ (VSAI). Được thành lập vào tháng 11/2025, VSAI là tổ chức thứ 16 và thành viên mới nhất trong các Hội Sinh viên Việt Nam tại nước ngoài. Cơ duyên của chúng tôi bắt đầu khi tôi phỏng vấn và viết bài về trải nghiệm du học của Long, khi em còn là sinh viên năm nhất ngành Khoa học máy tính.
Tọa lạc tại trái tim của New Delhi, North Campus là một minh chứng cho bề dày lịch sử và nền văn hóa rực rỡ của thủ đô Ấn Độ. Trường không chỉ là một trong những cơ sở giáo dục đại học đa ngành hàng đầu mà còn là niềm tự hào về quy mô của đất nước tỉ dân.
Tôi hẹn gặp Long tại Ký túc xá Sinh viên quốc tế (International Students’ House - ISH), nơi từng xuất hiện trong bài báo “Trải nghiệm ký túc xá đại học hàng đầu Ấn Độ của nam sinh Việt” đăng trên Sinh Viên Việt Nam tháng 12/2023. Tại đây, Long đã chỉ cho tôi một dấu ấn thú vị: các dãy hành lang ở ký túc xá đều được đặt tên theo những nhân vật kiệt xuất, có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử Ấn Độ và thế giới.
Tôi thực sự xúc động khi thấy dãy hành lang mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh nằm trang trọng bên cạnh những danh nhân của thế giới như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni (Gautama Buddha), Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Tổng thống Liên Xô đầu tiên và duy nhất Mikhail Gorbachev; và của Ấn Độ như triết gia, tu sĩ, nhà cải cách xã hội vĩ đại Swami Vivekananda, hay nhà cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc Netaji Subhas Chandra Bose.
Trong khoảng sân nhỏ của ISH vào một chiều mưa, tôi thấy những người lao công lặng lẽ và cần mẫn quét sân, tỉa cỏ, chăm sóc từng khóm hoa để đón mùa xuân mới gợi lên cảm giác bình yên đến lạ. Long kể, dù số lượng phòng tại ISH không nhiều, nhưng đây lại là một “thế giới thu nhỏ” với sự đa dạng về quốc tịch của sinh viên.
Thú vị hơn, ISH còn có những “cư dân” đặc biệt là các chú khỉ tự do chạy loanh quanh - một hình ảnh quen thuộc tại các trường đại học Ấn Độ. Khi thấy tôi nâng máy ảnh, chúng không hề e dè mà ngược lại, rất thản nhiên như thể đã quen với điều này.
Ngôi trường của sự tiên phong
Ngược dòng lịch sử, Đại học Delhi được thành lập năm 1922, sau khi thực dân Anh quyết định chuyển thủ đô của thuộc địa Ấn Độ từ Kolkata về Delhi. Khởi đầu với 3 trường thành viên và 750 sinh viên, trải qua hơn một thế kỷ, DU vươn mình thành một trong những cơ sở giáo dục đại học tốt nhất Ấn Độ với 16 khoa chuyên ngành, hơn 80 trường thành viên (college) và hơn 700.000 sinh viên.
Trường hiện vận hành hai khu học xá chính tại Bắc và Nam Delhi với hơn 540 chương trình đào tạo từ cử nhân đến nghiên cứu sinh. Khu học xá phía Bắc mà tôi ghé thăm có không gian rộng khoảng 28ha, mang đậm chất di sản và là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử cốt lõi lâu đời của trường. Với vẻ đẹp cổ kính, khuôn viên trường còn trở thành bối cảnh quen thuộc cho nhiều bộ phim đề tài học đường của Bollywood.
Về cấu trúc đào tạo, Long chia sẻ rằng các trường đại học thành viên (college) chủ yếu tập trung vào bậc cử nhân, trong khi các khoa thành viên phụ trách các chương trình cao học. Dù là đại học đa ngành, DU vẫn khẳng định vị thế vượt trội ở các lĩnh vực khoa học cơ bản, luật, báo chí và hành chính công. Theo bảng xếp hạng mới nhất của Bộ Giáo dục Ấn Độ, cả 5 vị trí dẫn đầu trong danh sách những trường college tốt nhất quốc gia này đều thuộc DU.
North Campus là nơi quy tụ của 13 trường college danh tiếng toàn cầu như St. Stephen's, Hindu College, Miranda House, Shri Ram College of Commerce (SRCC) hay Hansraj College. Nơi đây còn nằm gần ga tàu điện Vishwavidyalaya sầm uất, chủ yếu phục vụ cộng đồng trí thức năng động. Đây cũng là nơi đặt trụ sở vùng Delhi và lân cận của Hội đồng Quan hệ Văn hóa Ấn Độ (ICCR) - đơn vị cấp học bổng chính phủ cho sinh viên quốc tế, khiến nơi đây còn là một điểm hẹn đa văn hóa hấp dẫn.
Dọc theo con đường nội khu, tôi đặc biệt ấn tượng với bờ tường dài của Miranda House - trường nữ sinh nhiều năm liền giữ vị trí số 1 về chất lượng tại Ấn Độ. Ngôi trường thường được biết đến với câu nói nổi tiếng: “Good girls don’t go to Miranda House” (Những cô gái ngoan không học ở Miranda).
Qua lời giải thích, tôi biết rằng Miranda House là "cái nôi" đào tạo nên nhiều thế hệ phụ nữ ưu tú trong các lĩnh vực chính trị, học thuật và truyền thông. Chính vì thế, nơi đây không chỉ đơn thuần là một ngôi trường, mà còn là biểu tượng của nữ quyền, của tri thức và sự bứt phá khỏi những khuôn mẫu truyền thống khắt khe tại một quốc gia đang phát triển như Ấn Độ.
Đặc biệt, tôi ghé thăm đúng lúc trường vừa khánh thành “Pink Booth” - một mô hình tiên phong của Cảnh sát Delhi nhằm hỗ trợ an toàn cho nữ sinh. Miranda House là trường thành viên đầu tiên của DU triển khai sáng kiến này. Quầy thông tin sơn màu hồng rực rỡ tại ngã tư, với sự túc trực 24/7 của lực lượng cảnh sát, là minh chứng rõ nét cho nỗ lực tăng cường an ninh và hỗ trợ kịp thời cho phụ nữ tại thủ đô New Delhi.
Sợi dây gắn kết quan hệ Việt Nam - Ấn Độ
Tiếp tục hành trình, tôi được giới thiệu tới khu vực Khoa Nhân văn, nơi đặt bức tượng biểu tượng của Swami Vivekananda - một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của lịch sử hiện đại Ấn Độ. Tôi lập tức nhớ đến Trung tâm Văn hóa Swami Vivekananda (SVCC) tại Hà Nội, một địa chỉ quen thuộc của những người yêu thích Yoga, tiếng Hindi và múa cổ điển Ấn Độ. Đứng trước bức tượng của ông giữa sân trường Delhi, tôi cảm nhận được sự giao thoa giữa những giá trị tinh thần xuyên biên giới.
Cũng trong khuôn viên này, Long chỉ cho tôi vị trí của khoa Phật học, nơi có khoảng 80 Tăng Ni sinh người Việt đang miệt mài học tập và nghiên cứu. Trong đó, thật đáng tự hào khi có một Tăng sinh vừa tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ Phật học của trường trong đợt tốt nghiệp đầu năm nay.
Nhớ lại thời điểm tôi viết bài về Long cách đây ba năm, em là sinh viên Việt duy nhất theo học bậc cử nhân tại DU. Thế nhưng giờ đây, bức tranh đã khởi sắc hơn hẳn. Long vui mừng thông báo với tôi rằng số sinh viên bậc cử nhân người Việt tại DU đã tăng lên 13 người, tất cả đều theo diện học bổng ICCR của Chính phủ Ấn Độ.
Kết thúc chuyến tham quan, Long dẫn tôi đến thăm Khu vườn Đức Phật. Bức tượng Phật được đặt ở vị trí trung tâm giữa những hàng cây ngay ngắn, tạo nên một không gian tĩnh lặng giữa lòng đại học náo nhiệt. Khoảng lặng ấy dường như gói trọn vẻ đẹp của ngôi trường Đại học Delhi trong một chiều mưa xuân.
