Thời gian gần đây, không ít học sinh, sinh viên trở thành nạn nhân của các mánh khoé lừa đảo tinh vi trên mạng xã hội. Đánh vào tâm lý muốn nhanh chóng tìm việc làm với mức thu nhập hấp dẫn, nhiều đối tượng thường mạo danh doanh nghiệp, trung tâm gia sư hoặc đăng tin tuyển cộng tác viên với yêu cầu đơn giản để tiếp cận người tìm việc.
Dù thủ đoạn này không mới, nhưng đối với những bạn trẻ, việc thiếu kinh nghiệm dễ khiến họ “sập bẫy” các hành vi lừa đảo. Phần lớn các bài đăng đều đưa ra yêu cầu công việc đơn giản nhưng lại không công khai địa chỉ doanh nghiệp, “mập mờ” trong thông tin liên hệ, không có email công ty và thường yêu cầu ứng viên nhắn tin riêng để nhận mô tả công việc.
Ngọc Anh (20 tuổi, Hà Nội) cho biết bản thân từng gặp phải trường hợp lừa đảo khi tìm kiếm công việc gia sư dạy online trên Facebook. Qua những sự việc ấy, cô luôn tự nhắc nhở bản thân phải cảnh giác trước thủ đoạn tinh vi. Từng “cái bẫy” không chỉ gây nguy hiểm cho thông tin cá nhân mà còn dễ khiến chúng có thể chiếm đoạt tài khoản ngân hàng và rút hết tiền của nạn nhân.
“Trong quá trình tìm kiếm công việc gia sư qua mạng xã hội, bên lừa đảo giả làm phụ huynh nước ngoài để bắt mình chuyển khoản qua ngân hàng quốc tế. Thực chất đó là hoá đơn giả. Bên cạnh đó, nhiều đối tượng còn yêu cầu mình cọc lại giấy tờ tuỳ thân và phí nhận lớp, sau đó chiếm đoạt khoản tiền mà mình đã nộp”, Ngọc Anh nói thêm.
Một hình thức lừa đảo phổ biến khác đó là sử dụng đường link có chứa mã độc. Sau khi đăng tải tin tuyển dụng, ứng viên thường bị yêu cầu nhắn tin riêng để nhận mô tả công việc. Thực chất, đây là thủ đoạn nhằm đánh cắp tài khoản Facebook của người tìm việc để thực hiện các hành vi lừa đảo tiếp theo.
Lê Mai (20 tuổi, Hà Nội) chia sẻ bản thân đã từng bị mất tài khoản Facebook vì chủ quan trong việc kiểm chứng thông tin khi ứng tuyển vị trí freelancer content từ một bài đăng trên nhóm tìm việc. “Sau khi nhắn tin để nhận thông tin về công việc, mình được yêu cầu truy cập vào đường link lạ để nhận mô tả công việc. Thế nhưng, đó lại là “cái bẫy” khiến mình bị mất quyền truy cập vào tài khoản Facebook cá nhân. Từ đó, các đối tượng sử dụng Facebook của mình để nhắn tin vay tiền bạn bè, người thân”.
Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân khiến nhiều người trẻ dễ trở thành nạn nhân của các chiêu trò tuyển dụng lừa đảo là tâm lý chủ quan và thiếu kiểm chứng thông tin. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo là điều cần thiết. Đề xuất giải pháp về vấn đề này, anh Hoàng Long (chuyên gia an ninh mạng của tổ chức “Chống Lừa Đảo”) cho rằng, các bạn trẻ cần có kỹ năng nhất định để nhận diện các hành vi lừa đảo khi tìm việc làm.
“Trước khi quyết định ứng tuyển công việc nào đó, người lao động cần kiểm tra kỹ thông tin như địa chỉ, mã số thuế, thuế doanh nghiệp... Tuyệt đối không cài đặt hoặc truy cập các đường link không rõ nguồn gốc, không chuyển tiền khi chưa xác thực được tính hợp pháp của đơn vị tuyển dụng và hạn chế chia sẻ các thông tin như số định danh cá nhân hay số tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội”, anh Long cho biết.
Trong bối cảnh nhu cầu tìm việc làm trực tuyến ngày càng gia tăng, các chiêu trò tuyển dụng lừa đảo cũng không ngừng biến tướng với nhiều thủ đoạn tinh vi. Chỉ một phút chủ quan khi kiểm chứng thông tin cũng có thể khiến người tìm việc phải trả giá bằng tài sản, khiến dữ liệu cá nhân hoặc các tài khoản mạng xã hội gặp nguy hiểm. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và cảnh giác trước những “việc nhẹ lương cao” chính là "lá chắn" cần thiết để người trẻ bảo vệ chính mình trong quá trình tìm kiếm việc làm.
