Gần đây, cô Hoàng Lan Tử (Huang Lanzi), giảng viên tại Đại học Sư phạm số 1 Hồ Nam, đã trở nên nổi tiếng trên mạng. Nếu là bất kỳ ai khác khi đối mặt với làn sóng chú ý khổng lồ từ cộng đồng mạng như vậy, họ hẳn đã vội vã đăng ký tài khoản, bắt đầu livestream và thiết lập các đường dẫn bán hàng, tận dụng mọi cơ hội để thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi. Nhưng cô giáo Huang lại không làm thế.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Xiaoxiang Morning Herald, cô đã chia sẻ một điều khiến cộng đồng mạng vô cùng ấn tượng: "Về sự nổi tiếng bất ngờ này, tôi cảm thấy cần phải nói rõ một điều: đó là sự nổi tiếng một cách thụ động".
Cô cũng cho biết mình hoàn toàn không quản lý bất kỳ tài khoản mạng xã hội cá nhân nào. Ngay khi cô nói điều này, nhiều người làm nghề giáo đã chia sẻ lại câu nói đó, và dòng trạng thái của họ đều có cùng một ý: "Đây chính xác là hình mẫu mà một giáo viên nên hướng tới".
Tại sao chỉ một từ duy nhất "thụ động" lại chạm đến cảm xúc của nhiều giáo viên đến vậy?
Bởi vì suốt nhiều năm qua, các giáo viên đã quá mệt mỏi trước áp lực phải luôn tỏ ra "chủ động" (để thu hút sự chú ý). Bạn có để ý không? Ngày nay, chỉ cần mở bất kỳ nền tảng video ngắn nào, bạn sẽ thấy nhan nhản những "giáo viên có sức ảnh hưởng" (influencer teachers). Phần bình luận tràn ngập những lời khen ngợi: "Ai mà chẳng thích học một lớp do người như thế giảng dạy chứ?".
Nhưng còn những giáo viên 'không được quay phim' thì sao? Họ đang miệt mài soạn bài. Chấm bài tập về nhà. Trò chuyện tâm tình cùng học sinh. Thức khuya để thiết kế bài giảng PowerPoint cho tiết học 45 phút vào ngày hôm sau. Họ không 'tạo sức ảnh hưởng' trước ống kính. Họ chỉ tập trung vào một điều duy nhất: Giảng dạy thật tốt bài học của mình.
Cô giáo Huang Lanzi từng nhận định rằng, những gì mọi người thấy trong video được quay lại về cô "chỉ là một khoảnh khắc của chúng tôi với tư cách là giáo viên", nhưng đằng sau đó là "những nỗ lực chúng tôi đã bỏ ra để có thể đứng trên bục giảng ấy". Một cách diễn đạt thật tuyệt vời. Khoảnh khắc duy nhất ấy có thể gói gọn hàng chục nghìn từ trong giáo án, hàng trăm giờ trau chuốt bài giảng, và vô số lần luyện viết chữ trên bảng trước gương. Những điều này không hiện lên qua ống kính. Khán giả trực tuyến không thể nhìn thấy chúng. Tuy nhiên, chúng vẫn đang diễn ra thực sự ở mọi ngóc ngách của mỗi ngôi trường.
Có một giáo viên dạy tiếng Trung đã có hơn hai mươi năm kinh nghiệm. Cô là một giáo viên xuất sắc. Học sinh của cô thường nói rằng nghe cô giảng bài cũng giống như đang được nghe kể chuyện vậy. Thế nhưng, cô chưa bao giờ đăng bất cứ điều gì lên mạng xã hội. Có người từng hỏi cô: "Ngày nay, ai cũng chú trọng xây dựng thương hiệu cá nhân, tại sao cô không thử làm điều đó?". Cô mỉm cười và đáp: "Thương hiệu của tôi nằm ngay tại lớp học. Bốn mươi lăm phút, năm mươi học sinh, đó chính là toàn bộ khán giả của tôi".
Lượng truy cập trực tuyến rồi sẽ phai nhạt, nhưng ánh sáng nơi bục giảng vẫn mãi trường tồn.
Điều khiến cộng đồng mạng ấn tượng nhất sau khi cô Huang trở nên nổi tiếng trên mạng chính là những gì cô nói sau đó: "Tôi chỉ là một cá nhân đại diện cho Đại học Sư phạm Hồ Nam số 1, còn có biết bao giáo viên khác cũng đang âm thầm cống hiến trên bục giảng giống như tôi. Tôi chỉ đơn giản là may mắn được mọi người chú ý đến. Tôi hy vọng sự chú ý dành cho mình sẽ chuyển hướng sang Đại học Sư phạm Hồ Nam số 1 và các đồng nghiệp của tôi ở đó".
Bạn thấy đấy, điều đầu tiên mà một người 'giáo viên thực sự' nghĩ đến ngay cả khi đã trở thành hiện tượng mạng chính là chia sẻ hào quang đó với những người khác. Cô hiểu rõ mình là ai. Cô không phải là người có sức ảnh hưởng (influencer), cô là một giáo viên. Người có sức ảnh hưởng cần lượng truy cập; giáo viên thì không. Điều một giáo viên cần là bục giảng, phấn trắng, học trò và một trái tim tận tụy với sự nghiệp trồng người thầm lặng, kiên định.
Qua bao năm tháng, chúng ta đã chứng kiến biết bao người đánh mất bản thân khi mải mê chạy theo sự chú ý trên mạng. Tuy nhiên, vẫn luôn có những người, khi hào quang tìm đến lại chọn cách lùi lại phía sau. Thời đại này không thiếu những người có sức ảnh hưởng trên mạng. Điều hiếm thấy là tìm được một người vẫn nhớ rõ mình là ai ngay cả khi đã trở nên nổi tiếng. Điều hiếm thấy là tìm được một người có thể dễ dàng kiếm sống nhờ ngoại hình, nhưng lại chọn cách dựa vào tài năng.
Không phải là không hiểu bản chất của sự nổi tiếng trên mạng, mà là vì cô hiểu quá rõ về bản thân mình. Cô biết đâu mới là sân khấu đích thực của mình. Không phải là những bảng xếp hạng xu hướng, những phòng thu livestream, hay những con số thống kê về lượt thích và chia sẻ. Mà là ở bục giảng khiêm nhường kia. Trong ánh mắt của học trò. Trong khoảng không gian giữa lời chào "Chào cô" và lời tạm biệt "Chào cô".
Thụ động trở nên nổi tiếng, thụ động thu hút sự chú ý, thụ động bị đẩy vào các chủ đề thịnh hành. Nhưng bạn có biết không? Chính sự "thụ động" ấy lại chứng minh rằng cô đã luôn "chủ động" trong suốt hành trình của mình. Chủ động kiên định với vị trí bên bục giảng. Chủ động tránh xa những ồn ào náo nhiệt. Chủ động sống trọn vẹn với hình ảnh chuẩn mực của một người giáo viên. 'Cơn sốt' nổi tiếng rồi cũng sẽ phai nhạt. Nhưng ánh sáng tỏa ra từ bục giảng có thể soi sáng cuộc đời của mỗi học trò mãi mãi.
