Từng bỏ nghề sau khi tốt nghiệp đại học
Trước đây, Nghĩa từng có quãng thời gian loay hoay tìm hướng đi cho bản thân. Anh học lệch khối A, thi đại học chỉ đạt 3,5 điểm tiếng Anh. Sau lần đầu đạt nguyện vọng không như mong muốn, anh thi lại vào năm sau và theo học trường ĐH Kiến trúc TP. HCM. Ra trường, anh làm thiết kế nhưng nhanh chóng nhận ra không phù hợp.
"Đi làm một thời gian, mình không chịu nổi áp lực của nghề. Mình quyết định bỏ việc, cũng bỏ luôn tấm bằng vừa lấy được. Khi ấy, mình thật sự mệt mỏi, không biết mình giỏi gì và quan trọng cũng không biết mình muốn gì", anh kể.
Bước ngoặt đến từ hai người bạn. Một người khuyên anh học tiếng Anh nghiêm túc, người còn lại sẵn sàng hỗ trợ tiền học IELTS.
Từ những lớp học đầu tiên, anh dần tìm thấy niềm vui với việc giảng dạy. Từ một người từng chỉ đạt 3,5 điểm tiếng Anh thi THPT, anh trở thành giáo viên dạy IELTS, rồi lần lượt nhận học bổng Fulbright Trợ giảng Ngôn ngữ sang ĐH Michigan (Mỹ), học bổng GOI-IES cao học tại Ai Len và sau đó tiếp tục học cao học TESOL tại UIUC.
Năm lá thư từ chối và quyết định làm lại từ đầu
Sau khi chọn học bổng GOI-IES học thạc sĩ và tốt nghiệp Xuất sắc tại Ai Len, Nghĩa tin rằng, mình đã đủ tự tin để nộp hồ sơ tiến sĩ. Thực tế lại hoàn toàn trái ngược.
Cả 5 trường đại học anh đăng ký đều từ chối. "Lúc đó, mình nghĩ, có bằng thạc sĩ loại Xuất sắc thì việc nộp tiến sĩ chắc sẽ dễ hơn. Nhưng thực tế 'vả' cho mình tỉnh hẳn. Mình sốc, buồn và bắt đầu nghi ngờ năng lực của bản thân", anh chia sẻ.
Nghĩa đã dành rất nhiều thời gian xem lại hồ sơ và nhận ra, điểm yếu lớn nhất trong bộ hồ sơ tưởng hoàn hảo của mình, chính ở kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế.
“Mình chưa từng đi hội thảo, chưa có bài báo khoa học, cũng chưa có mạng lưới học thuật đủ mạnh. Khi nhìn ra điều đó, mình thấy việc bị từ chối cũng là điều dễ hiểu và chấp nhận điều đó”, anh chia sẻ.
Đây cũng là lý do anh quyết định học thêm một chương trình thạc sĩ tại UIUC thay vì tiếp tục nộp hồ sơ theo cách cũ.
Hai năm sau, đó là khoảng thời gian anh Nghĩa gần như chỉ xoay quanh ba việc: Học, nghiên cứu và giảng dạy.
Anh tham gia các dự án nghiên cứu, dự hội thảo, học cách viết học thuật, đồng thời xây dựng hướng nghiên cứu riêng về ngôn ngữ, công nghệ và trò chơi.
Song song với đó là hành trình chuẩn bị hồ sơ tiến sĩ: “Sáu tháng mình gần như cày liên tục. Vừa học thạc sĩ, vừa làm luận văn, vừa dạy cho trường, vừa sửa hồ sơ tiến sĩ. Có những bài luận mình sửa hàng chục lần mới dám nộp”.
Những nỗ lực ấy cuối cùng cũng được đền đáp, khi anh Nghĩa liên tiếp nhận ba thư báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ toàn phần tại Mỹ, trong đó có ngành Linguistics và Informatics của UIUC cùng ngành Applied Linguistics của Northern Arizona University.
Điều khó nhất là biết cách tin vào chính mình
Điều khiến Nghĩa xúc động nhất sau những lá thư báo đỗ là lần đầu tiên anh cảm thấy mình có thể tự hào về bản thân.
“Thật ra, mình là một người rất tự ti. Có thời gian mình luôn nghĩ, Fulbright chỉ là chương trình trao đổi văn hóa, còn học bổng Ai Len cũng không nổi tiếng bằng những học bổng khác. Mình cứ tự hạ thấp những gì mình đạt được”, anh tâm sự.
Phải đến khi nhìn lại cả hành trình, Nghĩa mới nhận ra, điều khiến mình trưởng thành chính nhờ những lá thư bị từ chối: “Mỗi lá thư từ chối trước đây mình đều xem rằng, mình không đủ giỏi. Bây giờ thì mình nghĩ khác. Nó chỉ là dữ liệu để mình biết mình còn thiếu gì và cần cải thiện điều gì”.
Hiện nay, ngoài việc theo đuổi chương trình tiến sĩ, anh Nghĩa vẫn duy trì kênh YouTube chia sẻ kinh nghiệm viết bài luận và săn học bổng cho các bạn trẻ.
Theo anh, điều khiến mình hạnh phúc là những tin nhắn từ các bạn trẻ nói rằng, họ đã viết được bài luận hoặc nhận được học bổng nhờ những chia sẻ ấy.
Nghĩa kể rằng, khi nhận được email trúng tuyển tiến sĩ, anh đã tự nhủ một câu rất giản dị: “Mình nghĩ, hôm nay mình có quyền tự hào về bản thân một chút rồi”, anh Nghĩa cười.
Sau nhiều năm luôn nghi ngờ chính mình, có lẽ đó mới là “học bổng” lớn nhất mà hành trình này mang lại.
Ảnh: NVCC