Cơ duyên của Payouth với Việt Nam đã bắt đầu từ khi anh còn rất nhỏ. Lớn lên trong khu vực có nhiều gia đình Việt kiều sinh sống, nhờ đó, anh sớm cảm nhận được sự gần gũi giữa hai dân tộc. Càng nghe nhiều câu chuyện về con người và cuộc sống ở Việt Nam, anh càng nuôi dưỡng mong muốn một ngày được đến đây học tập.
"Từ nhỏ, quanh nơi tôi sống đã có nhiều gia đình Việt kiều. Tôi luôn cảm thấy người Việt Nam và người Lào rất gần nhau, từ văn hóa đến cách sống. Khi tìm hiểu thêm, tôi biết Việt Nam có môi trường giáo dục rất tốt. Đó là lý do khiến tôi quyết định sang đây du học", Payouth nhớ lại.
Trước khi đặt chân đến Việt Nam để học tập, anh từng có dịp cùng gia đình đến Đà Nẵng. Chuyến đi ngắn ngày ấy khiến cậu bé 13 tuổi nghĩ rằng, cuộc sống ở Việt Nam khá đắt đỏ. Chỉ đến khi thực sự trở thành một du học sinh, anh mới nhận ra nhịp sống nơi đây gần gũi và ấm áp hơn nhiều so với những gì mình từng hình dung.
Tuy nhiên, hành trình hòa nhập chưa bao giờ là điều dễ dàng. Rào cản lớn nhất với anh trong những ngày đầu xa nhà không phải là thời tiết hay ẩm thực, mà chính là ngôn ngữ.
"Tiếng Việt là thử thách lớn nhất với tôi. Có lúc, tôi hiểu người khác nói gì nhưng lại không biết phải diễn đạt như thế nào. Tôi bắt đầu tập luyện từ những câu giao tiếp đơn giản nhất, rồi từng chút một mới dần quen thuộc", anh bày tỏ.
Những ngày đầu, anh nhiều lần lúng túng trong giao tiếp. Thế nhưng, sự kiên nhẫn của thầy cô và sự nhiệt tình của bạn bè đã giúp anh dần tự tin hơn, từng bước hòa nhập với môi trường mới.
"Năm 13 tuổi sang đây, ngoài các bạn trong lớp tiếng Việt thì tôi chẳng quen biết ai. Nhưng thầy cô ở trường thực sự rất gần gũi, chăm sóc chúng tôi như con ruột. Sự tận tình ấy đã vỗ về nỗi nhớ nhà, giúp tôi sớm hòa nhập. Bạn bè sinh viên Việt Nam cũng luôn tìm mọi cách để nâng đỡ, đồng hành cùng lưu học sinh Lào", anh nhớ lại.
Qua những lần cùng nhau chơi thể thao, ôn bài và trò chuyện sau giờ học, khoảng cách giữa Payouth với các bạn sinh viên Việt Nam dần được rút ngắn. Chính những khoảnh khắc đời thường ấy giúp anh cảm nhận rõ hơn sự cởi mở và chân thành của người Việt.
Thời gian học nội trú trước đây khiến cuộc sống của Payouth gần như chỉ xoay quanh trường lớp. Đến khi bước vào giảng đường Học viện Ngoại giao, anh mới có cơ hội đi nhiều hơn, khám phá Hà Nội và cảm nhận rõ hơn nhịp sống của thành phố đã gắn bó với mình nhiều năm qua.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ nhất trong hành trình học tập tại Việt Nam của Payouth là chương trình Giao lưu Văn hóa Việt - Lào, do Học viện Ngoại giao tổ chức. Nếu ở năm thứ nhất, anh tham gia với tâm thế của một tân sinh viên đầy bỡ ngỡ và háo hức trải nghiệm, thì đến năm thứ hai, Payouth đã đảm nhận vai trò thành viên Ban tổ chức, trực tiếp lên ý tưởng và điều phối chương trình. Được giới thiệu nét đẹp văn hóa quê hương tới bạn bè quốc tế là trải nghiệm khiến anh đặc biệt tự hào.
Nhìn lại những trải nghiệm ấy, Payouth chia sẻ: "Việt Nam và Lào không chỉ là hai quốc gia láng giềng địa lý, mà còn gắn bó sâu sắc qua chiều dài lịch sử. Điều tạo nên tình hữu nghị bền chặt giữa sinh viên hai nước chính là sự thấu hiểu, chia sẻ và những trải nghiệm thực tế cùng nhau".
Với anh, quyết định học tập tại Việt Nam là một trong những bước ngoặt quan trọng nhất cuộc đời mình.
"Nếu không sang Việt Nam học, có lẽ, tôi sẽ không trưởng thành như hôm nay. Việt Nam giúp tôi học cách tự lập, dạn dĩ hơn, biết bước ra khỏi vùng an toàn và tin vào bản thân. Tôi học được một ngôn ngữ mới, gặp được nhiều người tốt và hiểu rằng, chỉ khi dám đi xa, mình mới biết thế giới rộng lớn đến thế nào. Nếu được quay lại tuổi 18, tôi vẫn sẽ chọn Việt Nam. Bởi nếu không có Việt Nam, sẽ không có tôi của ngày hôm nay", anh cho biết.
Sau những năm tháng gắn bó với Việt Nam, điều Payouth trân trọng nhất không chỉ là tấm bằng đại học mà còn là những trải nghiệm đã góp phần định hình cách anh nhìn nhận về bản thân và thế giới.
Dành lời khuyên cho các bạn trẻ Lào đang ấp ủ giấc mơ du học, Payouth gửi gắm: "Đừng ngại bước ra khỏi vùng an toàn. Chặng đường phía trước sẽ không tránh khỏi những khó khăn, nhưng chính những khó khăn ấy sẽ giúp các bạn trưởng thành. Hiện nay, có rất nhiều sinh viên Lào đang học tập tại Việt Nam, nên các bạn sẽ không bao giờ phải một mình. Hãy đến bằng một trái tim cởi mở, và hãy coi Việt Nam như ngôi nhà thứ hai của mình".
Có những chuyến đi chỉ kéo dài vài năm, nhưng đủ để trở thành ký ức theo ta suốt cả cuộc đời. Với Payouth Xanavongxay, hành trình tại Việt Nam không chỉ mở ra cơ hội phát triển bản thân, mà còn trở thành một nhịp cầu kết nối tình hữu nghị giữa thế hệ trẻ Việt Nam và Lào.
