Trong cuộc trò chuyện ngắn với Sinh viên Việt Nam, nhiều bạn du học sinh chia sẻ về cách tiếp cập dịch vụ hỗ trợ tâm lý miễn phí dành cho sinh viên đang học tập tại trường.
Nguyễn Như Quỳnh là du học sinh ngành Luật Quốc tế, trường ĐH Hữu nghị các Dân tộc Nga (mang tên Patrice Lumumba, RUDN University). Lần đầu đến Nga, Quỳnh cảm nhận sự khác biệt khi hòa nhập với môi trường học tập đa quốc gia. Trong năm học dự bị, lớp học của cô có sinh viên đến từ châu Phi, Trung Quốc, Mông Cổ và nhiều quốc gia khác. Kế đến, rào cản lớn nhất khi mới bắt đầu đi du học có lẽ là ngôn ngữ. Nữ sinh choáng ngợp trước tốc độ nói nhanh của người bản xứ, cũng như cách họ diễn đạt từ địa phương, tiếng lóng trong giao tiếp hằng ngày.
Nhà trường còn hỗ trợ sinh viên quốc tế chưa biết tiếng Nga học một năm dự bị tiếng Nga và phải vượt qua kỳ thi sát hạch do phía Nga tổ chức, trước khi học chuyên ngành. Nhờ đó, Quỳnh dần thích nghi với cuộc sống và học tập ở Nga, đồng thời, mở rộng cơ hội kết nối với bạn bè quốc tế, phát triển kỹ năng mềm và nâng cao năng lực hội nhập toàn cầu.
Theo Như Quỳnh, khi sinh viên gặp vấn đề sức khỏe tâm lý, nhà trường có hệ thống chăm sóc sức khỏe tinh thần hoạt động theo mô hình toàn diện, chú trọng sự tiếp cận nhanh chóng và bảo mật. Chương trình hỗ trợ trọng tâm bao gồm tổng đài hỗ trợ 24/7 bằng tiếng Nga - Anh và hệ thống đặt lịch tư vấn trực tiếp với các chuyên gia tâm lý chuyên nghiệp.
Quỳnh cho biết: “Tại ký túc xá của mình, đội ngũ hỗ trợ sinh viên sẽ chủ động theo dõi và phát hiện sớm các biểu hiện bất ổn của sinh viên để kết nối và kịp thời hỗ trợ. Ngoài ra, nhà trường tích hợp công nghệ qua chatbot, tổ chức các hội thảo kỹ năng và huy động hội sinh viên nhằm hỗ trợ, kết nối, giảm bớt sốc văn hóa… dành cho sinh viên quốc tế. Hệ thống này đảm bảo sự hỗ trợ liên tục, bảo mật và thân thiện cho du học sinh”.
Nguyễn Nguyên Hưng, du học sinh bậc Tiến sĩ, ngành Khoa học Máy tính, ĐH Công nghệ Swinburne (Úc) cho biết, nếu sinh viên gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần, nhà trường có hệ thống hỗ trợ miễn phí. Các bạn có thể tự đặt lịch tư vấn trực tiếp hoặc online với người cố vấn, chuyên gia tham vấn tâm lý để được hỗ trợ về stress, lo âu, trầm cảm, áp lực học tập, hoặc vấn đề khó khăn cá nhân. Bên cạnh đó, trường cũng có các hoạt động ngoại khóa nhằm giúp học sinh, sinh viên giải toả tâm lý trong giai đoạn thi giữa kỳ và cuối kỳ.
Hưng nói thêm: “Ngoài ra, ở mỗi môn học, giảng viên sẽ được cung cấp một danh sách riêng gồm các bạn có vấn đề về tâm lý, bệnh tật, cần giúp đỡ... Các bạn trong danh sách riêng sẽ được hưởng các chính sách như gia hạn bài tập, phỏng vấn riêng, chấm điểm riêng với các khung đánh giá năng lực phù hợp với mỗi cá nhân”.
Nhớ lại “cú sốc” đầu tiên đặt chân tới Úc, Hưng kể, anh cũng gặp khó khăn khi giao tiếp với người bản xứ. “Tuần đầu lên lớp, mình nghe mà không hiểu nhiều đoạn giảng viên chia sẻ, thậm chí còn nhầm tên giảng viên là một thuật ngữ trong sách. Để vượt qua khó khăn, Nguyên Hưng đi làm thêm và mạnh dạn giao tiếp với đồng nghiệp, lên lớp thì trò chuyện với bạn bè… Anh cũng bắt đầu thay đổi cách học, như chú ý nghe giảng viên giảng nhiều hơn, ghi lại những từ mình không hiểu, mở slide bài giảng về tra lại và ôn luyện lại... Sau hơn 3 tháng, Hưng quen dần với cách nói thực tế của người dân bản địa và kỹ năng ngôn ngữ cũng khá lên.
Theo học ngành Báo chí, trường ĐH Văn hóa Trung Quốc tại Đài Loan (Trung Quốc), trong năm đầu du học, Ngân Biện gặp một chút khó khăn trong việc bắt nhịp ngôn ngữ mới và chưa quen với việc đi lại bằng tàu điện ngầm, bởi các đường ga tàu phân thành nhiều làn khiến cô bị rối mắt. “Thời gian đầu ở Đài Loan, mình may mắn được cô bạn thân người Việt và nhiều người bạn giúp đỡ nên việc di chuyển dần dần cũng thuận lợi hơn”, Ngân Biện cho biết.
Trước khi đi du học, Ngân Biện cũng đã chuẩn bị mọi kỹ năng sống, từ cách quản lý tiền bạc, thời gian, chăm sóc đề phòng bất trắc cho bản thân, hiểu biết về pháp luật, cởi mở trong học hỏi, tìm hiểu văn hóa nước mà mình sắp đến học. Ngoài ra, cô tự lập từ sớm nên dễ thích nghi với môi trường học tập, cuộc sống nơi xứ người. Ngân Biện chia sẻ thêm: “Ở trường mình đang học có văn phòng quốc tế hỗ trợ sinh viên gặp vấn đề sức khỏe tâm lý. Ngoài ra, giảng viên cũng rất quan tâm về vấn đề tâm lý của tụi mình. Chỉ cần tụi mình bị stress hoặc căng thẳng quá mức sau những kỳ thi thì thầy cô sẽ trực tiếp hỏi thăm và giúp đỡ khi cần”.
Nguyễn Anh Tú (sinh năm 2002) là du học sinh tham gia chương trình trao đổi nghiên cứu tại Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu khoa học Pháp (PROMES-CNRS), thuộc trường ĐH Perpignan Via Domitia (UPVD). Anh Tú cho biết, “cú sốc đầu tiên” khi sang Pháp không phải là chuyện học tập hay ngôn ngữ, mà là việc di chuyển. Ở Pháp, mỗi vùng lại có một hệ thống giao thông và hãng vận tải khác nhau. Trong khi đó, Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu khoa học Pháp - nơi Tú đang học tập và làm việc lại nằm ở Font-Romeu-Odeillo-Via - một thị trấn trên vùng núi cao. Vì thế, việc di chuyển càng phức tạp hơn và tốn thời gian.
Anh Tú kể: “Những ngày đầu, mình khá bỡ ngỡ vì phải đi trung chuyển nhiều chặng tàu và xe buýt, thậm chí không biết nên mua vé ở đâu hay sử dụng ứng dụng nào. May mắn, các giáo sư hướng dẫn tại Pháp, anh chị nghiên cứu sinh và bạn học ở phòng thí nghiệm… đã hướng dẫn mình cách sử dụng phương tiện công cộng, ứng dụng cần thiết. Thậm chí, họ còn trực tiếp cho mình đi nhờ xe trong những ngày đầu du học. Chính sự quan tâm và hỗ trợ đó đã giúp mình nhanh chóng thích nghi với cuộc sống mới. Nhờ vậy, mình dần tự tin, hòa nhập tốt và có thêm động lực để tập trung học tập và nghiên cứu”.
Việc du học xa nhà khiến các bạn sinh viên cảm thấy ‘stress’, không có người hỗ trợ những lúc khó khăn, không biết chia sẻ cùng ai. Đó cũng là một trong những thực tế khó khăn mà du học sinh phải đối mặt.
Anh Tú chia sẻ: “Tại trường ĐH Perpignan Via Domitia (UPVD), nhà trường rất quan tâm đến sức khỏe tinh thần của sinh viên, đặc biệt là sinh viên quốc tế. Trường có bộ phận hỗ trợ sinh viên, các chuyên gia tâm lý để sinh viên có thể đặt lịch tư vấn khi gặp khó khăn trong học tập, cuộc sống hoặc các vấn đề về tâm lý. Ngoài ra, trong quá trình học tập, các thầy cô phụ trách chương trình Erasmus, giáo sư hướng dẫn và Văn phòng Hợp tác quốc tế cũng thường xuyên hỏi thăm, theo dõi tình hình của sinh viên để kịp thời hỗ trợ khi cần. Điều này giúp các bạn du học sinh cảm thấy yên tâm và không bị đơn độc khi học tập ở nước ngoài”.
