Những buổi chiều đào sắn và tuổi thơ lớn lên cùng cái nghèo
Buổi chiều nào tan học, cô bé học lớp 5 cũng lặng lẽ men theo con đường lên đồi đào sắn. Đến khi trời tối mịt mới về nhà, giữa quãng đường vắng không một bóng người, cô vừa đi vừa khóc vì sợ. Những đồng tiền kiếm được sau mỗi buổi chiều được cô chắt chiu để có đủ chi phí tham dự kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện. Cô bé năm ấy là Nguyễn Thị Hà, nay đã trở thành tân cử nhân ngành Hàn Quốc học, Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên.
Bố mẹ đều không biết chữ. Cuộc sống gắn với những công việc mưu sinh khiến cái nghèo trở thành điều quen thuộc trong ngôi nhà nhỏ tại tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ). Ngay từ bé, Hà đã hiểu những vất vả của bố mẹ và chưa bao giờ trách họ vì không thể cho mình một tuổi thơ đủ đầy.
“Năm đó mình được chọn tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện nhưng gia đình không có nổi một đồng để lo chi phí. Buổi chiều nào tan học mình cũng lên đồi đào sắn mang đi bán để dành tiền đi thi. Có hôm trời tối mịt mình mới bắt đầu từ nương sắn trở về nhà. Trên đường đi, vì quá sợ, mình vừa đi vừa khóc. Dù vậy, ngày hôm sau mình vẫn tiếp tục lên đồi, vì mình biết nếu dừng lại thì mình sẽ không có cơ hội được đi thi”, Hà tâm sự.
Hà chia sẻ: “Chính những khó khăn ấy đã giúp mình trưởng thành hơn. Mình nhận ra rằng, chỉ có học tập mới có thể giúp mình thay đổi cuộc sống, mở ra nhiều cơ hội hơn và nhìn thấy giá trị của bản thân”.
Hai năm đi đường vòng để trở lại giảng đường
Năm 2020, sau khi tốt nghiệp THPT, cô cũng háo hức chuẩn bị bước vào cánh cửa đại học như bao bạn bè cùng trang lứa. Thế nhưng, học phí, tiền thuê trọ và chi phí sinh hoạt vượt quá khả năng của gia đình.
Thay vì nhập học, Hà quyết định đi làm thuê để dành dụm tiền. Đó là lựa chọn không dễ dàng, bởi mỗi mùa tựu trường trôi qua đều khiến cô lo mình sẽ bị bỏ lại phía sau.
“Mình luôn tự nhủ rằng đi chậm hơn các bạn cũng không sao, miễn là mình không từ bỏ ước mơ của mình. Dù đã đưa ra quyết định như vậy, mình vẫn cảm thấy rất tiếc nuối và buồn. Điều khiến mình day dứt nhất là nhìn các bạn cùng trang lứa lần lượt trở thành tân sinh viên, còn mình lại bắt đầu những ngày đi làm”.
Hai năm ấy cũng trùng với thời điểm dịch COVID-19 khiến cuộc sống của nhiều người đảo lộn. Có lúc cô lo công việc sẽ mất và kế hoạch vào đại học tiếp tục dang dở. Điều khiến cô sợ nhất là cảm giác mình sẽ không còn cơ hội quay lại giảng đường.
Đến năm 2022, Hà chính thức trở thành sinh viên ngành Hàn Quốc học, Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên. Chiếc máy tính đầu tiên cùng toàn bộ chi phí nhập học đều được mua từ số tiền cô dành dụm sau hai năm đi làm. Với cô, đó không chỉ là khoản tiết kiệm, mà còn là minh chứng cho việc quãng đường vòng mình lựa chọn chưa bao giờ là vô nghĩa.
Bốn năm đại học tiếp tục là chuỗi ngày Hà vừa học vừa làm để tự trang trải học phí và chi phí sinh hoạt. Có những giai đoạn, áp lực tài chính, việc học và công việc cùng lúc khiến cô tưởng như không thể bước tiếp. Giữa những ngày chênh vênh ấy, sự động viên, quan tâm của thầy cô Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên cùng những suất học bổng hỗ trợ kịp thời đã trở thành nguồn động lực để cô không bỏ cuộc.
“Mình hiểu rằng dù gia đình không có điều kiện về kinh tế, bố mẹ vẫn luôn mong mình được học hành đến nơi đến chốn. Mình cũng nhớ đến hai năm đã vất vả lao động trước khi bước vào đại học. Mình đã đánh đổi rất nhiều thời gian và công sức để có đủ tiền thực hiện ước mơ. Thêm vào đó, mình luôn nhận được sự quan tâm, động viên của thầy cô trong suốt quá trình học tập. Vì vậy, mình không muốn tất cả những nỗ lực và niềm tin mà mọi người dành cho mình trở nên vô nghĩa chỉ vì mình bỏ cuộc giữa chừng”.
Điều còn lại sau tấm bằng không phải GPA
Sự kiên trì ấy dần được đền đáp bằng những kết quả xứng đáng. Suốt bốn năm đại học, Hà đều đạt kết quả học tập loại Giỏi, tốt nghiệp với GPA 3,48/4, nhận học bổng “Lighting up your Future” mùa 11 năm học 2023 - 2024 và hoàn thành chứng chỉ tiếng Hàn TOPIK cấp 4.
Thế nhưng, với nữ tân cử nhân, những con số ấy chưa bao giờ là điều khiến cô tự hào nhất. Điều đáng quý hơn là cô đã giữ được lời hứa với chính mình của năm 2020: sẽ quay trở lại giảng đường và hoàn thành giấc mơ đại học bằng chính sức lao động của bản thân.
Ngày nhận bằng tốt nghiệp, điều khiến Hà xúc động là nhớ lại chính mình của nhiều năm trước: cô bé từng vừa đi vừa khóc trên con đường từ nương sắn trở về nhà và cô gái từng lo cánh cửa đại học sẽ khép lại mãi mãi.
Sau tất cả, điều thay đổi nhiều nhất không phải hoàn cảnh, mà là cách cô đối diện với nó. Từ một người luôn tự ti vì xuất phát điểm, cô học được cách bình tĩnh trước khó khăn, chấp nhận những điều không thể thay đổi và tập trung vào những điều mình có thể làm tốt hơn mỗi ngày.
Cô gái năm nào không còn là đứa trẻ vừa khóc vừa đi giữa con đường rừng sau buổi đào sắn. Nhưng mỗi lần nhìn lại, điều hiện lên đầu tiên trong ký ức vẫn là ngọn đồi năm ấy - nơi một cô bé học cách vượt qua nỗi sợ để giữ lấy cơ hội đi học.
Trước khi khép lại hành trình đại học, Hà dành lời cảm ơn sâu sắc tới bố mẹ - những người dù không có điều kiện vật chất nhưng luôn là điểm tựa để cô không từ bỏ việc học. Cô cũng biết ơn Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên vì đã mang đến bốn năm thanh xuân đáng nhớ, giúp cô trưởng thành không chỉ về kiến thức, mà còn về bản lĩnh để bước tiếp trên chặng đường phía trước.
Có lẽ, giấc mơ đại học của Nguyễn Thị Hà đã bắt đầu từ những buổi chiều lặng lẽ trên nương sắn, rất lâu trước khi cô biết mình sẽ có ngày khoác lên chiếc áo cử nhân cảu Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên.
