Những nữ trọng tài tại 'vùng đất cấm'

Số lượng trọng tài nữ đang tăng lên trong thế giới thể thao toàn cầu. Điều này phản ánh một xã hội nơi ranh giới giữa nam và nữ đang dần bị phá vỡ.

Tại Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA 2026 vừa kết thúc ở Bắc Mỹ, đội ngũ trọng tài nữ đến từ nước chủ nhà đã thu hút sự chú ý. Trong trận đấu bảng A giữa Cộng hòa Séc và Nam Phi, và trận đấu bảng E giữa Ecuador và Đức, Brooke Mayo và Kathryn Nesbitt đã làm trọng tài biên cùng với trọng tài nữ người Mỹ, Tori Penso.

Trong trận đấu bảng F giữa Hà Lan và Tunisia, trọng tài nữ người Mexico, Katia Itzel García và trọng tài biên Sandra Ramírez đã ra sân. Đây là những trọng tài quốc tế trực thuộc FIFA, đã vượt qua các bài kiểm tra thể lực tương tự như trọng tài nam và đã phục vụ tại các giải đấu chuyên nghiệp hàng đầu trong nhiều năm.

Đặc biệt, Penso đã làm trọng tài từ năm 14 tuổi và trở thành nữ trọng tài đầu tiên tại Giải bóng đá nhà nghề Mỹ (MLS) năm 2020. Là mẹ của ba đứa con, gần đây cô được chọn làm người mẫu cho thương hiệu đồ gia dụng của Anh.

Đây là lần thứ hai trong lịch sử World Cup, giải đấu bắt đầu từ năm 1930, có một đội ngũ trọng tài nữ điều khiển trận đấu, sau World Cup Qatar 2022. Trong trận đấu giữa Đức và Costa Rica, trọng tài người Pháp Stéphanie Frappart và các trọng tài biên Neuza Back và Karen Díaz đã ra sân.

Trong khi lĩnh vực trọng tài bóng đá từng là một mảnh đất khô cằn đối với phụ nữ, thì hiện nay số lượng phụ nữ đã tăng lên 969 trong số 3.725 trọng tài quốc tế của FIFA.

Năm ngoái, lần đầu tiên trong lịch sử 150 năm của Giải bóng chày nhà nghề Mỹ (MLB), một phụ nữ đã đeo mặt nạ trọng tài chính trong mùa giải thường niên. Nhân vật chính là Jen Pawol. Jen Pawol, một cựu vận động viên bóng mềm đã điều khiển hơn 1.200 trận đấu ở các giải đấu nhỏ, đã ra mắt, dẫn đến những cuộc thảo luận rằng "rào cản vô hình đối với phụ nữ thực sự đã bị phá vỡ".

Trong Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia (NBA), phụ nữ hiện chiếm 8% số trọng tài kể từ khi nữ trọng tài đầu tiên ra sân vào năm 1997. Tại giải Siêu cúp bóng bầu dục Mỹ vào tháng 2/2021, Sarah Thomas trở thành nữ trọng tài đầu tiên của NFL (Giải bóng bầu dục quốc gia của Mỹ) điều hành một trận Super Bowl. Thomas là nữ trọng tài toàn thời gian đầu tiên trong lịch sử 100 năm của NFL.

Lần đầu tiên sau 111 năm, năm nữ trọng tài sẽ điều hành các trận đấu tại Koshien, lễ hội bóng chày trung học của Nhật Bản, khai mạc vào tháng Tám tới. Hãng tin Kyodo News đưa tin rằng, trong khi sân vận động và khu vực ghế ngồi tại Koshien từng là nơi cấm phụ nữ vì bất kỳ lý do gì, tương tự như võ đường sumo, thì giờ đây họ đang tham gia vào xu hướng toàn cầu về việc mở rộng số lượng nữ trọng tài.

Tuy nhiên, các trọng tài nữ, vốn là thiểu số, dễ bị tấn công phân biệt giới tính. Theo Forbes, chỉ có 8% bình luận tích cực về trọng tài nữ trên mạng xã hội, và hầu hết đều nói về ngoại hình của họ.

'Ngôi sao' bóng đá Brazil Neymar suýt nữa bỏ lỡ World Cup sau khi bị kỷ luật vì bày tỏ sự không hài lòng với quyết định của một nữ trọng tài trong một trận đấu trong nước hồi tháng Tư năm ngoái, anh nói: "Trọng tài chắc đang đến kỳ kinh nguyệt". Tại giải Pháp mở rộng hồi tháng Năm, một tay vợt người Paraguay đã bị phạt một nửa tiền thưởng vì nói rằng "trọng tài nên là nam giới".